مشخصات اثر

  • نام اثر
    Dare to Disappoint: Growing Up in Turkey بزرگ شدن در ترکیه
  • ژانر
    اتوبیوگرافی
  • سال ساخت
    2015
  • نوع اثر
    تک جلدی
  • وضعیت
    پایان یافته
  • کشور سازنده
    آمریکا
  • نام نویسنده
    ازگه سامانچی
  • نام طراح
    ازگه سامانچی
  • منتشرکننده
    نشر اطراف
  • رده‌بندی سنی
    +14
  • نام مترجم
    حسنا مهرمحمدی
  • نشر
    اطراف
  • شابک
    978-6226194259
  • جوایز
    کمیک بزرگ شدن در ترکیه، در سال 2016 جایزه‌ی کتاب خاورمیانه را اخذ کرده است. کمیک بزرگ شدن در ترکیه، در سال 2016 جایزه سی‌امین نمایشگاه سالانه کتاب نیویورک را اخذ کرده است.
نوشته شده در: توسط: فاطمه حدیده در: کمیک و مانگا

ازگه سامانچی، طراح و استاد یکی از دانشگاه‌های آمریکایی است. او در اتوبیوگرافی مصورش به نام کمیک بزرگ شدن در ترکیه، از ماجراجویی‌ها و پیچیدگی‌های زندگی شخصی و اجتماعی‌اش گفته است. ازگه که متولد و بزرگ شده‌ ترکیه است در خلال داستان خود، درباره‌ شرایط زندگی در کشوری که در آن متولد شده و رشد یافته می‌گوید.

ازگه سامانچی، کتاب خود را در ابتدا به زبان انگلیسی تهیه کرد و سپس با توجه به طرفدارانی که در ترکیه پیدا کرد، به ترکی ترجمه شد. کمیک بزرگ شدن در ترکیه، پیچیدگی‌ها، چالش‌ها و خاطراتی که ازگه سامانچی، از کودکی تا قبل از یافتن مسیر حقیقی‌اش، طی کرده است را روایت می‌کند. این روایت جذاب، همراه با تجریبات شخصی کاراکتر اصلی، نگاهی به جامعه‌ ترکیه، شرایط سیاسی و اجتماعی دارد و ما را با شرایط اجتماعی دهه‌های 80 و 90 ترکیه آشنا می‌کند. روایت سال‌های اول پراکنده است اما رفته رفته خاطرات مستحکم‌تر می‌شوند.

ترجمه‌ خوب حسنا مهرمحمدی، خواندن این کمیک را لذت بخش می‌کند. در مطالعه‌ی تطبیقی نسخه‌ زبان انگلیسی و زبان فارسی آن، کیفیت ترجمه به خوبی نمایان می‌شود. نشر اطراف با انتخاب‌های دقیق خود، ثابت کرده است که به روایت‌های مصور و کیفیت محتوایی آثار منتشره‌ خود اهمیت می‌دهد.

نشر اطراف

روایت از فقر تا موفقیت

ازگه و خانواده‌ او، که در ابتدا از سطح مالی متوسطی برخوردار هستند، رفته رفته و با توجه به شرایط سیاسی اقتصادی کشورش، فقیرتر می‌شوند. با تغییر اوضاع و محدود شدن امکانات، خانواده، به خصوص پدر ازگه، بر درس و آینده‌ بچه‌هایش حساس می‌شود. آن‌ها که به سختی حداقل امکانات را فراهم می‌کردند، از هر فرصتی برای پیشرفت استفاده می‌کردند.

خواهر بزرگ‌تر ازگه، یعنی پلین، با جدیت خود توانست رضایت خانوادگی را کسب کند و خود را به بهترین دانشگاه برساند اما اوضاع برای ازگه فرق می‌کند. ازگه که شخصیتی متفاوت از خواهرش دارد، به تقلید از او و تحت تاثیر پدرش، سعی می‌کند خود را به استانداردها برساند اما همه‌ تلاش‌هایش با وجود پشتکار و تحمل فشار روانی و حذف سرگرمی‌ها به شکست منجر می‌شود. او بارها مجبور می‌شود انتخاب‌های خود را تغییر بدهد. دغدغه‌های او و مشکلات و درگیری‌هایی که او با آن دست و پنجه نرم می‌کنند، بسیار آشنا و قابل لمس است.

ازگه می‌تواند نماینده‌ اکثریت دختران از خانواده‌های متوسط، در جامعه‌های سنتی و در حال رشد باشد. داستان زندگی ازگه، تصمیم او برای پذیرشِ ریسک انتخاب‌های شخصی، بسیار الهام بخش است. یکی از بخش‌های داستانی، به تفاوت‌های موقعیتی و دیدگاه‌های سنتی نسبت به زنان می‌پردازد. شیوه‌ روایت و طنز موجود در کمیک، قابلیت سرگرم کنندگی اثر، کیفیت و جذابیت داستانی را ارتقا می‌بخشد.

خانواده و جامعه، هر دو با وجودی که شرایط و امکاناتی را در اختیار ازگه قرار می‌دهند، مانع شنیدن صداها و خواسته‌های درونی‌اش می‌شوند. ازگه در مسیر زندگی خود باید کشف کند که تا چه حد می‌تواند انتظارات دیگران را برآورده کند و رضایت درونی خود را نیز در نظر بگیرد. درگیری با سنت و مدرنیته و تعیین ارزش‌ها براساس آن‌ها، یکی از گرفتاری‌های جوانان معاصر است.

قهرمان قصه خود باشید

ازگه به عنوان قهرمان قصه‌ خود می‌خواهد انتخاب کند که از سنت و مدرنیته، چه چیزهایی را می‌پذیرد و چه چیزهایی را رد می‌کند. ناعدالتی‌های اجتماعی و شکاف طبقاتی‌ای که از کودکی ازگه تا بزرگسالی‌اش، رفته رفته در جامعه ایجاد می‌شود، به خوبی در کمیک منعکس می‌شود. مفهوم خانواده و جامعه و ارتباط ازگه با آن‌ها به عنوان یک جوان، واقعی و به دور از کلیشه‌ها نشان داده می‌شود.

دغدغه‌های ازگه و فضای اجتماعی‌ای که در کمیک بزرگ شدن در ترکیه روایت می‌کند به تجریبات و درگیری‌های نوجوانان معاصر ایرانی نزدیک است. جدا از جذابیت‌های داستانی و تصویری، شناخت از شرایط ترکیه، به عنوان کشور همسایه و همچنین به خاطر پیشینه مشترکی که با ایران دارد، می‌تواند جذابیت‌هایی را با خود به همراه داشته باشد. رویارویی و کشف شباهت‌ها و تفاوت‌های اجتماعی و دیدگاه‌های مرتبط با آن به آگاهی‌بخشی، گسترش زاویه‌دید و درک جهانی کمک می‌کند.

نظام ایدئولوژیک حاکم در کشور و شکاف‌های اجتماعی‌ای که ازگه با آن رو به رو می‌شود یکی دیگر از مسائلی ایست که نویسنده با زبانی کودکانه به آن می‌پردازد و نقد می‌کند. پروپاگاندا، نگاه‌های سنتی، شکاف طبقاتی و ناامنی جامعه زندگی او را به عنوان یک دختر، تحت تاثیر قرار می‌دهد. با این حال ازگه سامانچی تنها درگیری‌های خود در روند بزرگ شدنش را روایت می‌کند و به نظر نمی‌رسد که قصد القای تفکر ایدئولوژیکی خاصی را داشته باشد.

نشر اطراف

روایت پراکنده خاطرات ازگه

داستانِ کمیک بزرگ شدن در ترکیه، در ابتدا منسجم نیست. ما در این کتاب، زندگی ازگه را دنبال می‌کنیم در نتیجه گاهی خاطرات به صورت پراکنده بروز پیدا می‌کنند. خاطرات کودکی ازگه فاصله‌ زمانی بیشتری دارند. ما در ابتدا با شرایط خونه و خانواده‌ و روحیات او آشنا می‌شویم؛ سپس در روند بزرگ‌تر شدنش، همراه ازگه، مشکلات و جامعه را درک می‌کنیم از این روی، جنبه‌ی داستانی اثر کم است.

ازگه سامانچی روایت خود از ماجراجویی‌های زندگی‌اش را ارائه می‌دهد و سپس در درون تصاویر و کادرها، جزئیات بیشتری را نشان می‌دهد. این شیوه روایت‌گویی صمیمانه و با جزئیات، توانسته مخاطبان زیادی را جذب و با خود همراه کند.

زاویه دید روایت صفر است. ازگه‌ بزرگسال، آگاه به خاطراتش، داستانش را روایت می‌کند؛ سپس مخاطب با ازگه‌ در همان لحظه‌ روایت رو به رو می‌شود و مخاطب صدای شخصیت‌ها و دیالوگ‌های آن‌ها را در لحظه‌ی رخداد می‌شنود. گاهی نیز، افکار و صداهای درونی ازگه، به عنوان شخصیت اصلی، شنیده می‌شود.

نشر اطراف

روایت ازگه از انسان‌‎های اطرافش

شخصیت‌ها، وقایع و شیوه‌ روایت باورپذیر است. به جز شخصیت اصلی یعنی ازگه، بقیه‌ی شخصیت‌ها کمرنگ هستند و حضور آن‌ها با توجه به شرایط زندگی ازگه، منقطع هستند. شخصیت‌های مهم و تاثیر گذار در زندگی ازگه، افراد خانواده‌اش، یعنی پدر، مادر و خواهر او هستند. دایی نیهات، خیلی کم در داستان حضور دارد و شخصیت‌پردازی‌اش در حد تیپ باقی می‌ماند؛ با این حال به سبب شباهت‌های شخصیتی ازگه و دایی، حضور پراهمیتی دارد.

پرداختن به شخصیت‌هایی چون معلم دبستان، دوستان دبیرستان و دانشگاه، اساتید و همکلاسی‌هایش، آن‌ها را تبدیل به ابزاری می‌کند تا ازگه بهتر شرایطی را که در آن حضور داشت را بیان کند. ازگه در طول بازگویی خاطرات خود، به شخصیت‌های متنوعی اشاره می‌کند اما معمولا معرفی آنها سطحی و گذراست.

مرغ حقیقت

دو شخصیت آتاتورک و کاپیتان کوستو پوسترهایی بودن که در فضای داستانی شخصیت پردازی شده و ازگه را راهنمایی یا قضاوت می‌کردند. یکی دیگر از کاراکترها، پرنده‌ایست که به صورت برعکس در تصاویر دیده می‌شود. من این پرنده را مرغ حقیقت می‌نامم زیرا به قضاوت و بازگویی حقیقت می‌پردازد. این سه کاراکتر و ارتباط آن‌ها با ازگه بخشی از خلاقیت‌های فضای داستانی را تشکیل می‌دهند و تخیل و شوخ طبعی را به فضای رئال زندگینامه‌ای ازگه سامانچی می‌افزایند.

جان بخشی به کاراکترهای موجود در پوستر، یعنی کاپیتان کوستو و آتاتورک هر کدام به انتقال گفت و گوهای درونی و شرایط و افکار ازگه کمک می‌کنند. حضور پوستری از آتاتورک در مکان‌های بسیاری که ازگه در آن حضور داشت و پروپاگاندای مربوط به آن، او را تبدیل به یک شخصیت تاثیرگذار در داستان کرد. تاثیرگذاری آتاتورک، در سال‌های کودکی‌اش پررنگ‌تر است اما کاپیتان کاستو به عنوان یک الگو، صدای خاموش و خواسته‌های سرکوب شده‌ ازگه است. در آخر کاپیتان کوستو به ازگه کمک می‌کند که راه خود را پیدا کند.

نشر اطراف

ساختارشکنی در روایت تصویری

ازگه سامانچی در تهیه‌ تصاویر کمیک بوک خود، ساختارشکنی‌هایی می‌کند به همین خاطر تصاویر خلاقانه‌ای خلق کرده و کتاب او دارای سبک شده است. ما در این کمیک، با تصاویر مرتب و درون کادرهای مستطیل رو به رو نیستیم بلکه تصاویر در پس زمینه سفید و به شکل پراکنده قرار دارند. این پراکندگی و نامنظمی طرح‌ها، باعث گمراهی مخاطب نمی‌شوند و در روند داستان اختلال ایجاد نمی‌کنند.

ابرهای گفت و گو متنوع و متناسب به کار رفته‌اند. خلاقیت در به کارگیری آن‌ها باعث شده است که مخاطبان به جز دیالوگ‌ها، با فضای ذهنی و افکار ازگه در داستان آشنا بشوند.گاهی اوقات، ما، حرف‌های ناگفته‌ ازگه را نیز می‌شنویم.

طرح‌ها عموما ساده و کارتونی و کودکانه هستند که با فضای طنز داستان هماهنگ می‌شوند. تصاویر کمیک رنگی هستند اما با این حال از رنگ محدود استفاده شده است. گاهی سبک کلاژ نیز در میان تصاویر کمیک دیده می‌شود.

نظرات مخاطبین

0 نظر ثبت شده

این مطالب را هم از دست ندهید

کمیک Martin Luther King Jr

کمیک مارتین لوتر کینگ در چهار فصل و با تصاویر رنگی، بخش‌های تأثیر گذار از زندگی این مرد بزرگ، اهداف و مسیرش تا لحظه‌ مرگ را روایت می‌کند. فصل اول به دوران کودکی و نوجوانی و جدایی نژادی موجود در سطح جامعه، فصل دوم و سوم به نحوه راه‌اندازی جنبش‌ها و دغدغه‌ها، و فصل آخر […]

کمیک لوسیفر (Lucifer – DC Comics)

لوسیفر مورنینگ‌استار Lucifer Morningstar یک شخصیت خیالی در کتاب‌های کمیک آمریکایی است که توسط کمپانی دی‌سی کامیکس (DC Comics) منتشر می‌شود. لوسیفر به‌طور پیوسته به عنوان یک مخلوق آسمانی به‌شمار می‌رود و به دلیل سلطه خود بر ماده و دانش چگونگی شکل‌گیری خلقت جهان، دارای توانایی‌های بی‌نهایت است. او یکی از قدرتمندترین مخلوقات نه تنها […]

مانگا Fireworks

عده‌ای در سرزمین رویای خود کاش‌ها و اگرها را پرورش می‌دهند. آن‌ها دنیا را با زندگی در احتمالات‌شان معنا می‌کنند و اینگونه زیبایی‌های انتخاب‌های خود را گم کرده و به انسانی افسرده بدل می‌شوند. ( مانگا Fireworks ) فرار از مشکلات داستان مانگا Fireworks بارها به عقب برمی‌گردد تا فرار از مشکلات را با راه‌های […]

کمیک مردگان متحرک (The walking dead)

شرکت ایمج کمیک Image Comics در سال ۲۰۰۳ مجموعه کمیکی را روانه بازار کرد که علاوه بر آن که توانست موفقیت‌های زیادی را کسب و مخاطبانی فراوانی را جذب کند، سبب به راه افتادن موج جدیدی در کمیک‌های ژانر وحشت شد. این مجموعه آنقدر توانست توجه مخاطبان را به خود جلب کند که با وجود […]