مشخصات اثر

  • نام اثر
    پرنده‌ی من
  • نام نویسنده
    فریبا ‌وفی
  • نام ناشر
    نشر مرکز
  • ژانر
    اجتماعی
  • سال انتشار
    1381
  • شابک
    9789643056704
  • تعداد صفحات
    144
  • کشور
    ایران
  • رده بندی سنی
    +16
  • جوایز
    کتاب پرنده‌ من برنده جایزه بهترین رمان سال 1381 بنیاد هوشنگ ‌گلشیری، بهترین رمان سال 1381 جایزه ادبی یلدا، تقدیر شده توسط داوران جایزه‌ مهرگان ادب سال 1381 و تقدیرشده توسط داوران جایزه‌ی ادبی اصفهان سال 1381 است.
  • بازخورد و میزان استقبال
    فریبا وفی در ۱ بهمن ۱۳۴۱ در تبریز به دنیا آمد. داستان‌نویسی را از سال‌های آغاز جوانی شروع کرد. اولین داستان جدی‌اش سال ۱۳۶۷ در مجله “آدینه” چاپ شد و هشت سال بعد اولین مجموعه داستانش به چاپ رسید. در مجموع ۵ مجموعه داستان و ۶ رمان منتشر شده به صورت کتاب و تعدادی داستان در نشریات متعدد ادبی، کارنامه ادبی او را تشکیل می‌دهند. رمان‌هایش به زبان انگلیسی‌، ایتالیایی، آلمانی‌، فرانسوی، نروژی، اسپانیایی و غیره به چاپ رسیده است. وی همچنین دیوان پروین اعتصامی را به نثر ساده برای نوجوانان بازنویسی کرده است. رمان پرنده‌ من یکی از رمان‌های مطرح اوست که با سی‌وسه مرتبه تجدید چاپ، می‌توان آن را یک رمان پرطرفدار دانست. رمانی با حجم کم، اما با روحی سنگین و بزرگ. وفی در این رمان در کنار جلو بردن ماجرای داستان با فلش‌بک زدن به خاطرات زن، حقایق را بیشتر آشکار می‌کند. رمان پیش ‌رو، قصه زندگی زنی است که سعی دارد زندگی زناشویی‌اش سرنوشتی شبیه به پدر و مادرش نداشته باشد. او خانه‌دار و صاحب دو فرزند به نام‌های شاهین و شادی است. همسر او امیر، سودای رفتن به کانادا را دارد و در این آرزو غرق شده است. این رمان حول محور یک گذشته تلخ و تأثیر آن بر زندگی حال سخن می‌گوید.
نوشته شده در: توسط: فاطمه جباری در: کتاب

کتاب پرنده‌ من، یک رمان اجتماعی است که با محوریت مشکلات یک زن خانه‌دار روایت می‌شود. این رمان با تکیه بر جمله «مامان می‌گوید که هر کسی پرنده‌ای دارد. اگر پرواز کند و جایی بنشیند صاحبش را هم به دنبال خود می‌کشد.» سعی دارد به گونه‌ای مستتر از پرنده شخصیت‌های مختلف داستان صحبت کند و از علایق و آرزوهایی بگوید که مسیر هر کس را تعیین می‌کند.

رمان کمی شلوغ به نظر می‌آید. تعداد شخصیت‌های داستان زیاد است و گاهی خواننده زمان می‌خواهد تا دیالوگ‌ها را با اتفاقات تلفیق کند و به تفکیک ماجرا بپردازد. داستان در عین لطافت حرف‌های زن، بی‌نهایت کدر و تلخ است. به شدت موجب القای احساس بی‌سرانجامی شده و خواننده را داخل همان خانه سرد در میان همسایه‌های عجیب و محله شلوغ و کثیف رها می‌کند.

زن داستان قصد تغییری در زندگی‌اش ندارد و تنها چیزی که او را به نهایت شادی رسانده خانه‌دار شدن اوست؛ خانه‌ای که از نظر هیچ‌کس ارزش افتخار کردن ندارد. او در تمام داستان سعی دارد با وجود تمام توهین‌ها و زخم‌زبان زدن‌های همسرش به او وفادار بماند.

کتاب پرنده‌ من

کتاب پرنده‌ من داستانی درباره مشکلات خانواده

خواننده در اوایلکتاب پرنده‌ من، انتظار دارد قصه زندگی یک زن خانه‌دار را بخواند که تازه مالک خانه شده است و به دنبال لحظه‌های شیرین بگردد اما اینطور پیش نمی‌رود.

فرزندان خانواده، مادر و خواهرهای زن هم در این داستان بر گره‌های داستان اثرگذارند. اما بیشترین اثر را همسر و پدر زن بر قصه می‌گذارند. پدری بی‌مسئولیت و زن‌باره که مفهومی به نام خانواده برایش هیچ معنایی ندارد و برای فرزندانش ارزشی قائل نیست. پدری که با اعمال ناشایست خود ضربه‌ای کاری به شخصیت کودکانش وارد می‌کند. فرزندانی که بر اثر مشکلات کودکی و بار روانی آن‌ها دچار اختلالات شخصیت شده‎‌اند و بدون اینکه نویسنده اشاره مستقیم کند، برای خواننده پر واضح است.

خاطرات زن تمام ناخودآگاه و خودآگاه او را در برگرفته است و او را بعد از اتفاقی به سمت گذشته‌اش می‌کشاند. پدر او که در آخر عمر دچار زوال عقل می‌شود و در نهایت بیچارگی می‌میرد، حس ترحم او را شعله‌ور می‌کند. او پیوسته در این فکر است که پدرش در این دوران سیاه به مادر خیانت کرده است و او را نمی‌بخشد. افکار او از این منظر مدام در قسمت‌های مختلف داستان تکرار می‌شود.

خواننده کتاب پرنده‌ من احساس می‌کند دلیل وفاداری او به همسرش، امیر هم ناشی از این ضربه عاطفی اوست. او با مرور خاطرات پدر و رفتارهای مادرش با او در اواخر عمر، سعی دارد به خود اطمینان دهد درست فکر می‌کند و تلاش کند شبیه به مادر در ماجرایی مشابه نشود.

نقش اضافی زن در کتاب پرنده‌ من

زن در خط به خط داستان کتاب پرنده‌ من، نقش اضافی و سربار دارد. نقشی با انعکاس صفت‌هایی که از طرف شوهرش به او داده می‌شود پررنگ‌تر می‌شود. جایی امیر به او می‌گوید «چسب» و با این قبیل القاب، دل خواننده هم شکسته شده و تنفر بر فضا حاکم می‌شود. قسمت‌های مختلف داستان از یک زندگی کسالت‌بار خالی از عشق و علاقه سخن می‌گوید. یک زندگی که نه تنها مرده بلکه جسدش هم در قبر قرار داده شده است. خانه‌ای که هر چند مالک آن هستند اما عاری از هر گونه حس تازگی و شروعی دوباره است.

امیر در توهمات خود به دنبال پیشرفت و ترقی است و زن و زندگی را مانع از رسیدن به آرزوهایش می‌داند. نهایت این دل‌مردگی از خانه و زندگی‌اش را با پیشنهاد فروش خانه نشان می‌دهد. پیشنهادی که تیر آخر را می‌اندازد و تلاش می‌کند آخرین پل زندگی مشترک‌شان را هم خراب کند.

تعریف خاطرات گذشته در کتاب پرنده‌ من

کمی جلوتر در داستان، بعد از پیشنهاد فروش خانه، امیر پیشنهاد طلاق را می‌دهد. نویسنده به صورت خیلی ظریف سعی در بیان اشتراک میان این دو اتفاق دارد. با مقاومت زن در برابر فروش خانه یک نوع موافقت برای طلاق هم ابراز می‌شود که مفهوم شباهت بین فروش خانه و طلاق را عینی‌تر ادا می‌کند.

حالا زن برای یافتن پرنده خودش دفتر خاطرات عمرش را ورق می‌زند و دست به تعریف گذشته در خلال اتفاقات حال می‌زند. او به بررسی گذشته می‌پردازد و اتفاقات را یکی پس از دیگری عنوان می‌کند. وی مخاطب را با سیر غم‌بار زندگی‌اش همراه می‌کند.

داستان روی یک خط راست حرکت می‌کند؛ مانند مرده‌ای که هیچ حرکتی از خود ‌نشان نمی‌دهد. فضای داستان یک فضای چرک‌تاب و خسته‌‌کننده است که مخاطب را تنها به واسطه دفعات چاپ مجاب به خواندن می‌‌کند. نگین گمشده این داستان لبخند است. تلخی پرتکراری با گسی لحظات ترحم‌بار عجین شده است که مخاطب را به ستوه می‌آورد.

کتاب پرنده‌ من از فریبا ‌وفی

کتاب پرنده‌ من با موضوع زندگی در خفقان

ما در این داستان کتاب پرنده‌ من با زنی روبه‌رو هستیم که از کودکی در خفقان و استبداد خانگی بزرگ شده است. زنی که هرگز نتوانسته به آرزو یا هدفی دل ببندد و تمام ذهنش مملو تصاویری از پدر بی‌مسئولیت و مادر بی‌مهرش بوده است. زنی که بعد از ازدواج هم فقط ایام را می‌گذراند و هیچ تلاشی برای ایجاد ترقی نمی‌کند. جنس رفتارها و برخوردهای زن ناشی از ضربه‌های روحی است که در کودکی متحمل شده است و مخاطب با دانستن همین پیشینه سعی دارد در مقابل زخم‌زبان‌های دیگران به زن، به دفاع از او بپردازد.

شخصیت مرد داستان به شدت در نظر خواننده منفور تلقی می‌شود. شخصیتی که بی‌شباهت به پدر زن نیست. مردی که عاشقانه از رفتن حرف می‌زند و چیزی جز توهم رفتن از کشور حال او را خوب نمی‌کند. مردی که وظیفه‌شناسی را نیاموخته و زندگی زناشویی را بازیچه افکار پوچ خودش می‌کند. کسی که فرزندانش را فرزندان زنش می‌داند، نه خودش و با همین فرمان از زیر بار مسئولیت فرار می‌کند.

می‌توان با یک تصویر کلی از داستان فهمید که شخصیت‌ها عموماً خاکستری و سیاه‌اند. شخصیت‌هایی که نماد خودبینی و خودخواهی هستند. هر کدام به روش خاص خودشان رفتار می‌کنند و هیچ‌کس را درک و همراهی نمی‌کنند.

تلخ‌ترین قسمت داستان را شاید بتوان به بخشی اتلاق کرد که مادربزرگ شاهین در حال آماده شدن برای رفتن به او قول می‌دهد که منتظر می‌ماند تا شاهین هم حاضر شود و با هم بروند اما در لحظاتی که شاهین برای حاضر شدن به اتاق دیگری می‌رود، مادربزرگ در خانه را می‌بندد و او نیز می‌رود. با اینکه شاید این یک بخش فرعی از داستان اصلی باشد، اما احساسات کودکی، خواننده را زنده و جریحه‌دار می‌کند.

فریبا ‌وفی

شروع طوفانی

بهترین قسمت یک داستان را می‌توان لحظات اولیه شروع آن دانست. کتاب‌هایی که این امتیاز را دارند شاید موفق‌ترین کتاب‌ها هستند. این فرصت که بتوان خواننده را در صفحه اول میخکوب کرد، فرصتی نیست که نصیب هر نویسنده‌ای شود. نویسنده باید به الفبای موضوع نویسندگی رمان مسلط باشد تا بتواند از اینچنین لحظاتی نهایت استفاده را بکند.

شروع رمان، یک شروع طوفانی است. نویسنده، قدرت نویسندگی خود را در صفحه اول کتاب، تمام قد به رخ خواننده می‌کشاند. این تشبیهات فوق‌العاده قدرتمند را می‌توان نقطه عطف تمام داستان دانست و از آن نهایت لذت را برد.

نکته بسیار ظریف اما مهم این کتاب شماره فونت متن است. شماره فونت نه آنقدر کم است که چشم را خسته کند و نه آنقدر بزرگ که دامنه دید شما را در صفحه کم کند. فونت‌ همان است که باید باشد تا چشم را هنگام مطالعه خسته نکند و به مخاطب اجازه طولانی شدن زمان مطالعه را می‌دهد.

جلد کتاب، جذابیتی خاص به کتاب بخشیده است. جلدی ساده به رنگ آبی که با عنوان کتاب “پرنده‌ی من” در ناخودآگاه مخاطب، آسمان را تداعی می‌کند. آسمانی آبی که در آن می‌توان به پرواز درآمد. پیداکردن پرنده درونی خود همان هدفی غایی است که نویسنده سعی در بیان آن برای مخاطب دارد. او به صورت پنهان و مستتر این خواسته را به خواننده می‌رساند. سؤالی که ممکن است برای هر کس بعد از خواندن این رمان ایجاد شود این است که: پرنده‌ی من کجاست؟

نظرات مخاطبین

0 نظر ثبت شده

این مطالب را هم از دست ندهید

کتاب جنگی که نجاتم داد

بدون ‌شک بردلی هنگامی که کتاب جنگی که نجاتم داد را در سال 2015 منتشر کرد، هرگز گمان نمی‌کرد اثرش مورد چنین استقبالی قرار بگیرد. کتاب، زندگی آدا، دختر 11 ساله‌ای را روایت می‌کند که هم‌زمان با روزهای پرآشوب جنگ جهانی دوم، مسیر تازه‌ای را برای زندگی‌اش بر‌می‌گزیند؛ مسیری که او را در جنگ‌درون به […]

کتاب پری‌دخت

حامد عسگری شاعر، روزنامه‌نگار و ترانه‌سرای خوش‌ذوق و زیباکلام کرمانی، نخستین اثر منثورش به نام کتاب پری‌دخت را با شمایل دختری قجری، راهی کتابفروشی‌ها کرد. پری‌دخت، بومی نقش خورده با عشق ایرانی است. چیزی که امروزه در ادبیات و سینمای این سرزمین مهجور گشته و اهل فن، شبحی بزک شده با استانداردهای هالیوود را به […]

کتاب بازگشت پادشاه

حماسه به پایان خود نزدیک می‌شود و فرودو اینبار می‌تواند خود را از سنگینی بار حلقه آزاد کند. فرودو به ناچار نبردی سخت در پیش دارد و قهرمانان که خود را برای پایانی خوش آماده می‌کنند ناامید نمی‌شوند. ( کتاب بازگشت پادشاه ) حلقه‌های قدرت حلقه قدرت ایده بدیعی برای تالکین نبوده، تالکین تاریخ‌شناس و […]

کتاب مغازه خودکشی

کتاب مغازه خودکشی، یک فانتزی سیاه تکان‌دهنده است که بعد از چاپ در سال 2007، توجه فراوانی از سوی مخاطبان را به خود جلب کرد. رمان عجیب ژان توله (1953)، نویسنده و فیلم‏نامه‌نویس فرانسوی، هجوی تمام عیار درباره مرگ و امید ا‌ست. رمان درباره یک دکان فروش ابزار و ادوات خودکشی ا‌ست. همه‏جور خنزرپنزری در […]