مشخصات اثر

  • نام اثر
    Sofies verden دنیای سوفی
  • نام نویسنده
    یوستین گردر
  • نام ناشر
    نیلوفر
  • ژانر
    فلسفی تاریخی
  • سال انتشار
    1991
  • شابک
    978-964-448-041-6
  • تعداد صفحات
    607
  • کشور
    نروژ
  • رده بندی سنی
    +10
  • ارتباطات
    سال 1999 فیلمی برگرفته از کتاب دنیای سوفی به کارگردانی Erik Gustavson و فیلمنامه نویسی Petter Skavlan منتشر شد که در خارج از نروژ به صورت گسترده منتشر نشد. فیلم 1999 همچنین به عنوان یک مجموعه تلویزیونی هشت قسمتی در استرالیا و ایسلند ارائه شد که مجدداً فیلمنامه آن توسط Petter Skavlan نوشته‌شد. همچنین در سال 1995 توسط Paul Greengrass برای تلویزیون اقتباس شد و به عنوان بخشی از نمایش Late Show در بی بی سی به نمایش درآمد. در این نسخه Jessica Marshall-Gardiner در نقش سوفی ،Jim Carter در نقش آلبرت ناکس و Twiggy در نقش مادر سوفی بازی کرده است.
  • جوایز
    دنیای سوفی در سال 1994 به علت فروش بالای خود در نروژ برنده جایزه Deutscher Jugendliteraturprei شد و در سال 1995 زمانی که به انگلیسی ترجمه شد به پرفروش‌ترین کتاب جهان تبدیل شد.
  • بازخورد و میزان استقبال
    دنیای سوفی به 50 زبان زنده دنیا ترجمه شده و تا کنون بیش از 30 میلیون نسخه در سراسر جهان فروخته‌است.
نوشته شده در: توسط: فاطمه شهاب‌الدین در: کتاب

جهانی که همه در آن غرق روزمرگی‌اند کسی باید پا فراتر نهاده و حقیقت را آشکار کند. کسی که به محدودیت ذهنش پای‌بند نیست، تا فراسوی فهم خود پرواز می‌کند و ارمغانش درکی به وسعت وجود است. او سایه خود را جای می‌گذارد تا خیره در نور حیرانی، حقیقت را جستجو کند. ( کتاب دنیای سوفی )

کتاب دنیای سوفی

نامه‌ای به سوفی

نخستین نامه با این پرسش شروع می‌شود: “توکیستی؟” (روزها فکر من این است و همه شب سخنم/ که چرا غافل از احوال دل خویشتنم/ از کجا آمده‌ام، آمدنم بهر چه بود؟/ به کجا می‌روم آخر ننمایی وطنم/ نه به خود آمدم اینجا که به خود باز روم/ آنکه آورد مرا باز مرا تا وطنم “مولانا”) کتاب، آغاز آموزش فلسفه را به این سوال اساسی اختصاص می‌دهد.

آگاهانه می‌داند که تمام سوال‌های بعدی از این پرسش نشأت می‌گیرند و تمام جواب‌ها به این پاسخ بازخواهند گشت. انگار برای پرواز به فرای وجود خود ابتدا باید آن را بشناسی تا روزی بدان بازگردی و چون سقراط بدانی که هیچ نمی‌دانی.

کتاب می‌گوید “واژه هیچوقت در فلسفه معنا ندارد.” به عبارت دیگر ناممکن نداریم. در فلسفه همه چیز و هر زمانی ممکن است. انکار مطلق و یا تأیید مطلق هرچیز نشانی از حماقت است.

شک مبنای فلسفه

اینکه جهان فیلسوف برپایه شک بنا شده صحیح است اما این سخن به جایی فرای احتمالات تعلق دارد، مکانی که درآن ناممکن‌های انسانی ممکن شده‌اند. انسانی که می‌داند که نمی‌داند به دنیایی فرای خودش معتقد است که قدم گذاشتن به آن را خروج از غار تاریک جهل می‌داند. او می‌داند که راهی به دانایی کل ندارد و حتی رسیدن به قطره‌ای از دانایی مستلزم آن است که ذهن خود را به ریاضت وا دارد تا او را به فرای ممکن‌های انسانی برساند.

“فلسفه به همه چیز مرتبط است”. این سخن را زمانی می‌توان تحلیل کرد که “فلسفه” را جدای از “همه چیز” بدانیم. در صورتی که اینگونه نیست. فلسفه ماده حلالی است که در همه چیز غرق است و جدا کردن آن غیر عقلانی به نظر می‌رسد. فلسفه چرایی است و ما نمی‌توانیم چرایی را از چیزی بگیریم. همانا در صورت نبود علت معلولی پدید نمی‌آید. بنابراین نمی‌توان فلسفه را چون علم طبقه بندی کرد و مرزی برایش گذاشت و حتی به آن استقلال بخشید چرا که فلسفه همان وجود است.

کتاب دنیای سوفی

کتاب دنیای سوفی و سوالاتی که نوجوانان به دنبال آن‌اند

سوفی درون کتاب در آستانه پانزده سالگی است. این سن هوشیارانه انتخاب شده تا به ما بفهماند نوجوان در این سن به دنبال سوالاتی خواهد گشت که جواب آن‌ها را می‌تواند در این کتاب جستجو کند.

دکارت می‌گوید: “من فکر می‌کنم، پس هستم.” این می‌تواند یکی از فرضیه‌های پایه کتاب باشد که در ادامه خودش به آن اذعان می‌کند: “ما به عنوان شخصیت‌های کتاب تا زمانی زندگی می‌کنیم که او درباره ما می‌نویسد.” یا به عبارتی درباره ما فکر می‌کند و این دلیلی بر وجود ما و خود نویسنده است. می‌توان گفت که نویسنده بسیار از این سخن دکارت در سیر داستان خود استفاده کرده‌ است.

هگل و مارکس به دیالکتیک ذاتی و اجباری معتقد بودند یعنی بحث بر سر تضاد نظری‌ فلسفی را برای روشن کردن حقیقت را گریز ناپذیر می‌دانستند. درحالی که دیالکتیک تنها راه رسیدن به حقیقت نیست چرا که بحث‌های انسانی اصولاً با غرضی غیر از روشن شدن حقیقت صورت می‌گیرد و چون هیچ طرفی حقیقت را لمس نکرده ‌‌است نمی‌توان گفت که انتهای دیالکتیک به نتیجه روشنی می‌رسد بلکه حقیقتی که با بحث بر سر تضاد‌ها شکل می‌گیرد نتیجه‌ای جز طرح پرسشی دیگر و یا گسترش موضوع در بر ندارد.

نظریه دنیای موازی

آینه که از طریق آن سوفی به هیلده می‌رسد، می‌تواند بیانگر نظریه‌ای باشد که امروزه فیزیکدانان را به خود مشغول کرده و آن نظریه دنیای موازی است.

علاوه بر آن که آینه نمادی از حقیقت انسان را به نمایش می‌گذارد می‌تواند بیانگر آن باشد که همتایی از هر موجود در جهانی شبیه به جهان ما زندگی می‌کند و شاید زمان و سرعت تنها موانعی باشند که ما را از یکدیگر جدا می‌کنند. نویسنده رنسانس را در کتاب هم‌ پایه با سوفی و نوجوانی در سن او می‌داند، به همان میزان پرشور و پویا و اوج رنسانس را در جمله‌ای از هملت خلاصه می‌کند :”بودن یا نبودن، مسئله این است.” گویا آن زمان اقتضایی از پرسش اولیه سوفی را به همراه دارد و آگاهانه او را با کشاکش وجود پیوند می‌دهد.

کتاب دنیای سوفی

نامه‌ای با طعم فلسفه در کتاب دنیای سوفی

سوفی آموندسن: دختری در آستانه پانزده سالگی که نوجوانی، او را با دنیایی از سوالات عمیق رو به رو می‌کند. نام سوفی به معنای حکیم و دانشمند است. سوفی در تکاپوی یافتن سوالات خود دانش آموز فلسفه می‌شود و در دنیای خلاقانه‌اش به پاسخ‌هایی دست می‌یابد که شاید بعدها باید آن‌ها را نیز مورد بررسی قرار دهد اما برای امروز، او تنها یاد می‌گیرد. سوفی کسی است که تمام سوالات خواننده را از نویسنده می‌پرسد و می‌تواند زوایای یک مسئله را به خوبی حلاجی کند.

آلبرتو کناکس: معلم فلسفه سوفی است که در ابتدا با نامه‌هایش با او ارتباط برقرار می‌کند. آلبرتو هویتش ناشناس است تا اینکه بعد از چندین نامه او خود را به سوفی معرفی کرده و شروع به آموزش او می‌کند. آلبرتو یک معلم عالی است چرا که هیچ‌گاه قضاوت نمی‌کند و تنها نقش یک روشنگر را ایفا می‌کند که این خصوصیت عالی یک آموزگار محسوب می‌شود. یعنی به جای تحمیل نظر خود به دانش آموزش، او را صاحب نظر می‌پرورد.

آینده دلیل نوشتن کتاب

هیلده مولر کناگ: تصویر آینه نمای سوفی که کاملا به او شبیه است کسی که دنیای سوفی را از پدرش هدیه گرفته و دلیل نوشته شدن کتاب است. هیلده عینکی است درحالی که سوفی عینک نمی‌زند و این تنها تفاوت آنها با یکدیگر است. گویا نویسنده می‌خواهد بگوید که هیلده در واقعیت ما زندگی می‌کند در حالی که سوفی شخصیتی خیالی است و در جهانی دیگر غوطه‌ور است.

آلبرت کناگ: پدر هیلده و خالق دنیای سوفی است که این کتاب را برای دخترش نوشته‌ است. آلبرت فرمانده ارتش سازمان ملل در لبنان است. او برای آموزش دختر خود و پاسخ به سوالاتش شروع به نوشتن کتاب می‌کند.

سوفی و آلبرتو او را به عنوان خالق شخصیت خود می‌یابند اما نمی‌توانند در دنیای او وارد شوند که این نمادی از عدم درک کامل مخلوق از خالق است.

کتاب دنیای سوفی

فلسفه مخاطب عام ندارد

کتاب دنیای سوفی به اعدام با گیوتین المپیس د گیوس در بحبوحه انقلاب فرانسه اشاره می‌شود. شخصیتی که به علت دفاعیه‌اش در مورد زنان به مرگ محکوم شده و در دل تاریخ به فراموشی سپرده شده ‌است. استادان تاریخ حتی در هنگام تدریس انقلاب فرانسه او را به فراموشی می‌سپارند. داستان اشاره مستقیم به حقوق زنان و دفاع از آن دارد که این می‌تواند دنیای سوفی را به کتابی تبدیل کند که علاوه بر فلسفه و تاریخ در زمینه دفاع از حقوق زنان نیز تلاش کرده ‌است.

مطالب فلسفه همه پسند نیست و اصولا مخاطب عام ندارد. هنر یوستین گردر در ساده کردن تاریخ و متن فلسفه خواننده را برای پیگیری کتاب ترغیب می‌کند. گردر در عین طرح مسئله و پاسخ دادن به آن خط داستان را گم نمی‌کند، و از پرورش شخصیت‌هایش جا نمی‌ماند. نویسنده معماهای بسیاری را در خلال داستان مطرح می‌کند اما مراقب است که هیچ کدام از آن‌ها را بی‌جواب نگذارد. نقطه قوت  گردر در این است که توانسته به وسیله آن بهترین اثر ادبی نروژ را به ثبت برساند.

تدریس تاریخ فلسفه

تدریس تاریخ فلسفه به علاوه نکات فلسفی در قالب رمان حقیقتاً توانسته توانایی نویسنده را به رخ بکشد. چنانکه شروعی قوی را رقم زده و به خوبی از دوران سقراط و افلاطون و ارسطو سخن گفته ‌است. اما می‌توان گفت در دوره قرون وسطی سطور کتاب کمی با خستگی همراه‌اند. این ضعف در رنسانس و عصر جدید جبران شده ‌است. توصیفات نویسنده به جا است در واقع آنقدر حرف برای گفتن دارد که نوبت به گزافه گویی نمی‌رسد. او به گونه‌ای توصیفات خود را مدیریت کرده که تمام آن‌ها در پی هدف او باشند و هیچ کدام پراکندگی را یادآور نیستند. نویسنده دوبار با تغییر فضا به هیجان داستان خود کمک کرده‌ است:

-یکی زمانی که معلم فلسفه را معرفی می‌کند.

-دیگری زمانی که داستان را به سوم شخص تغییر می‌دهد.

نویسنده در هر دو مورد کاری می‌کند تا خواننده را به خواندن ادامه داستان تشویق کند که در هر دو مورد بسیار در هدف خود موفق است.

نظرات مخاطبین

0 نظر ثبت شده

این مطالب را هم از دست ندهید

کتاب پاییز فصل آخر سال است

نسیم مرعشی نویسنده کتاب پاییز فصل آخر سال است، زاده سال ۱۳۶۲ در تهران، فارغ‌التحصیل رشته مهندسی مکانیک، نویسنده و روزنامه‌نگار ایرانی است. در سال 1362 در اهواز متولد شد و روزگار کودکی و نوجوانی خود را در این شهر سپری کرد. اولین فعالیت مطبوعاتی او با معرفی کتاب در مجله همشهری جوان در سال […]

کتاب پری‌دخت

حامد عسگری شاعر، روزنامه‌نگار و ترانه‌سرای خوش‌ذوق و زیباکلام کرمانی، نخستین اثر منثورش به نام کتاب پری‌دخت را با شمایل دختری قجری، راهی کتابفروشی‌ها کرد. پری‌دخت، بومی نقش خورده با عشق ایرانی است. چیزی که امروزه در ادبیات و سینمای این سرزمین مهجور گشته و اهل فن، شبحی بزک شده با استانداردهای هالیوود را به […]

کتاب داس مرگ

کتاب داس مرگ مجموعه‌اى فوق‌العاده مهیج و جدید اثر نیل شوستِرمن، برنده‌ى جایزه‌ى کتاب ملّى آمریکا است که در آن دو شخصیت اصلی، «سیترا» و «روئَن»، درمی‌یابند براى داشتن دنیایى بی‌عیب‌ و نقص، باید بهاى سنگینى پرداخت. این مجموعه‌ی علمی تخیلی که داستانش در آینده رخ می‌دهد،‌ مفاهیم بسیار پیچیده و عمیقی همچون مرگ و […]

کتاب کاموا: موهای معلق، چشم‌های چرخان

اگر افسانه‌ها زنده بودند شاید دنیای ما سخت‌تر و زیباتر رخ می‌نمود، دنیایی مملو از معماهایی برای حل کردن و رازهایی برای دانستن. ( کتاب کاموا: موهای معلق، چشم‌های چرخان ) زخم‌هایی که درمان نمی‌شوند نوجوانی دوره‌ای است که انسان از حفاظ امن خانواده خود دور می‌شود و جهانی را درک می‌کند که انتظارش را […]