مشخصات اثر

  • نام اثر
    v for vendetta انتقام جو
  • ژانر
    تریلر اکشن علمی تخیلی
  • سال ساخت
    2005
  • نوع اثر
    سینمایی
  • زمان
    ۱۲۶ دقیقه
  • کشور سازنده
    آمریکا انگلیس آلمان
  • نام کارگردان
    جیمز مک‌تیگو
  • نام نویسنده
    واچوفسکی‌ها
  • بازیگران
    ناتالی پورتمن هوگو ویوینگ استیون ری
  • بازخورد و میزان استقبال
    ۸٫۲ /۱۰ از ۱,۰۲۲,۳۶۹ رای در سایت IMDb
نوشته شده در: توسط: فاطمه جباری در: فیلم و سریال

وی مثل وندتا (V for Vendetta) فیلمی در ژانر تریلرِ سیاسی و اکشن یک پادآرمان‌شهر را نمایش می‌دهد. این فیلم محصول سال ۲۰۰۵ انگستان به کارگردانی جیمز مک‌تیگو و نویسندگی واچوفسکی‌ها است. وندتا (Vendetta) به معنای انتقام است. نام این فیلم در ایران، «ا» برای انتقام یا «ک» برای کینه‌خواهی، نیز ترجمه شده و همچنین در دوبله فارسی فیلم، نام آن «انتقام‌جو» ترجمه شده ‌است. این فیلم بر اساس داستان کمیک دی‌سی/ ورتیگو به همین نام اثر آلن مور و دیوید لوید ساخته شده است.

ناتالی پورتمن

نماد انقلاب‌ها

داستان این کمیک در کشورهای اروپایی طرفداران زیادی دارد که به صورت یک اسطوره برای مبارزه با حکومت‌ها از آن استفاده می‌شود. مخصوصا استفاده از نقاب گای فاکس که در داستان دیده می‌شود و در تجمعات اعتراضی اروپا و آمریکا مرسوم است. گای فاکس، سربازی انگلیسی و کاتولیک ‌مذهب بوده است که در توطئه نافرجام سال ۱۶۰۵ معروف به «توطئه باروت» برای منفجر کردن پارلمان و کشتن شاه جیمز یکم به تلافی آزار کاتولیک‌های انگلستان شرکت داشت و از آنجایی که این او بود که همراه با باروت دستگیر و سپس شکنجه و مجبور به لو دادن هم‌دستانش شد، بیشتر او را به عنوان عامل این توطئه می‌شناسند.

داستان فیلم از رمان گرافیکی V برای وندتا ساخته آلن مور و دیوید لوید اقتباس شده است. این رمان در ابتدا بین سالهای 1982 و 1985 در مجموعه طنز انگلیسی Warrior منتشر شد و سپس توسط دی سی چاپ و تکمیل شد. کمیک های مور بعداً به صورت یک رمان گرافیکی درآمد و دوباره تحت چاپ Vertigo DC و در انگلستان تحت عنوان Titan Books دوباره در ایالات متحده منتشر شدند.

مبارزه یک آزادی‌خواه

هوگو ویوینگ در این اکشن سیاسی در نقش وی، یک مبارز آزادی‌خواه آنارشیست و نقابدار است که تلاش می‌کند با اقدامات پیچیده تروریستی، انقلابی برافروزد. در ابتدا جیمز پورفوی به عنوان V انتخاب شده بود، اما پس از شش هفته، فیلمبرداری را رها کرد.

اگرچه گزارشات در آن زمان به این امر اشاره داشت که پورفوی به دلیل دشواری پوشیدن ماسک برای کل فیلم رغبتی به ادامه دادن نداشت، اما او بعداً اظهار داشت که چنین نبوده است. در نهایت هوگو ویوینگ جایگزین او شد. کسی که قبلاً هم با جوئل سیلور و واچوفسکی ها در سریال ماتریکس به صورت مجزا کار کرده بود. این فیلم توسط بسیاری از عوامل و فیلمسازان درگیر در سریال ماتریکس ساخته شده است.

اوی هاموند (با بازی ناتالی پورتمن) یک زن جوان از طبقه‌ی کارگر است که پدر و مادر خود را از دست داده و حالا درگیر مأموریت V است. استفان ریا در نقش یک کارآگاه ظاهر شده است که تلاش ناامیدانه‌ای برای متوقف کردن V انجام می‌دهد.

اثری جنجالی

V برای وندتا که توسط Silver Pictures ، Virtual Studios و Anarchos Productions Inc تولید شده بود، قرار بود در تاریخ 4 نوامبر 2005 توسط برادران وارنر منتشر شود، اما به تأخیر افتاد. در عوض در 17 مارس 2006 در ایالات متحده افتتاح شد تا بیشتر مورد انتقاد مثبت منتقدان قرار گیرد و موفقیت قابل قبولی را در گیشه به دست آورد. با این حال، آلن مور، با نارضایتی از اقتباس های سینمایی سایر آثار خود مانند: از جهنم (2001) و لیگ آقایان فوق العاده (2003) ، از دیدن این فیلم خودداری کرد و خواستار عدم اعتبار و پرداخت حق امتیاز به وی شد.

چندین تفاوت اساسی بین فیلم و کمیک اصلی وجود دارد. داستان آلن مور به عنوان پاسخی به تاچریسم انگلیس در اوایل دهه 1980 ایجاد شده بود و به عنوان درگیری بین یک دولت فاشیست و آنارشیسم روایت می‌شد، در حالی که داستان فیلم توسط واچووکی‌ها تغییر کرده است تا متناسب با زمینه سیاسی مدرن ایالات متحده باشد. اما آلن مور اذعان داشت كه با این كار، داستان به درگیری آمریكا محور بین لیبرالیسم و نومحافظه‌کاری تبدیل شده و مضامین اصلی آنارشیست – فاشیست را رها كرده است.

سلاحی برای کنترل جامعه

مور اظهار داشت: “تا آنجا که من می‌دیدم در اینجا اشاره‌ای به آنارشی نبود و فاشیسم کاملاً تخریب شده بود.” عمدتا، رمان گرافیکی اصلی دارای فاشیست‌هایی است که به طور قانونی انتخاب شده‌اند و از طریق بی‌تفاوتی عمومی مردم در قدرت نگه داشته می‌شوند؛ در حالی که در این فیلم “ویروس سنت مری” به عنوان جایگزین معرفی می‌شود. سلاح بیولوژیکی که توسط حزب Norsefire مهندسی‌ژنتیکی و منتشر شده است تا به عنوان سلاحی مخفی برای به دست آوردن کنترل کشور عمل کند.

V برای وندتا توسط بسیاری از گروه‌های سیاسی به عنوان تمثیلی از ظلم توسط دولت تلقی شده است و آنارشیست‌ها از آن برای تبلیغ اعتقادات خود استفاده کرده‌اند. دیوید لوید اظهار داشت: “ماسک گای فاکس در حال حاضر به یک مارک رایج و پلاکاردی مناسب برای استفاده در اعتراض به استبداد تبدیل شده است و من خوشحالم که مردم از آن استفاده می‌کنند، کاملاً بی‌نظیر به نظر می‌رسد، نمادی از فرهنگ عامه‌پسند که به این روش استفاده می‌شود.

ناتالی پورتمن

انقلاب‌ها چگونه رخ می‌دهد

وی مثل وندتا فیلمی سیاسی است و جریان یافتن یک انقلاب مردمی را به تصویر می‌کشد. حادثه‌ی 5 نوامبر محور اصلی و خط شروع این انقلاب است. در شب پنجم نوامبر انگلیسی‌ها جشنی نمادین برای تفکر آزادی برگزار می‌کنند که شب گای فاوکس یا شب آتش بازی نامیده می‌شود و یادواره توطئه “گان پاودر” (باروت) در سال 1605 است.

در شب 5 نوامبر سال 1605گای فاوکس نقشه‌ای برای منفجر کردن ساختمان پارلمان مجلس و ترور جیمز اول ـ پادشاه انگلستان ـ طراحی و برنامه‌ریزی کرد که با شکست روبه‌رو شد. گای فاوکس و همراهانش دستگیر و به جرم خیانت محاکمه و اعدام شدند، اما آرمان وی تا به امروز یعنی چهار صد سال بعد باقی مانده است و برخی آن را معادل انگلیسی روز استقلال آمریکایی‌ها می‌دانند. این پادآرمان‌شهر حالا به دست دنبال‌روهای این تفکر افتاده و وی سعی دارد شکست گذشته‌ را به پیروزی بدل کند و عملیات شکست‌خورده‌ انفجار مجلس را بازسازی کند.

جریان‌سازی اجتماعی

نویسنده نقطه‌ی شروع و پایان داستان را در سال‌روز 5 نوامبر رقم زده است و سعی دارد زنده بودن این تفکر و مکتب را نمایش ‌دهد. این داستان بیشتر از آنکه به اشخاص بپردازد در تکاپوی معرفی ماهیت جریان است. جریانی که مبانی فکری و اندیشه‌ی لیبرال را ترسیم کرده است و نقش حیاتی مردم در زندگی اجتماعی را هدف قرار داده است. وی شخصیت سمبلیکی است که رهبری طیف مورد ستم واقع شده از عوام جامعه را به عهده دارد. مردمی که از سیاست‌مداران خود به ستوه آمده‌اند و خواسته‌هایشان مدفون شده است.

برخلاف رمان آلن مور، این فیلم قابلیت انطباق با احزاب مختلفی را دارا است اما اصلی‌ترین حرف آن بیان نوعی انقلاب مردمی علیه سیاست‌مداران بی‌صلاحیت است. مردان قدرتی که مردمانشان را پله‌ صعود قرار می‌دهند و به سختی‌های زندگی قشر کارگر و فرودست جامعه توجهی ندارند.

ترس‌های انسانی

مهم‌ترین مفهوم روانشناسی قالب و در عین حال مستتر این فیلم، روح و هویت ترس درونی انسانی است. ترسی که بشر را از رسیدن به عدالت و احقاق حق باز می‌دارد. این ترس در شخصیت ایوی نمود پیدا کرده است و نویسنده سعی دارد حقیقت این ترس کاذب را به مخاطب نشان بدهد. ایوی در انتها به درجاتی از قدرت روحی دست پیدا می‌کند که پیش از او، وی به آن مراحل رسیده بود. نویسنده سعی دارد که نوعی احاطه بر ترس و غلبه بر احساس ضعف را در ایوی سامان دهد و تغییرات مورد نیاز برای تبدیل شدن به یک فرد انقلابیِ حقیقی را به منصه‌ ظهور برساند. انقلابی که نیاز به اشخاصی با کفش‌های آهنین دارد و تنها در اینصورت است که پیروزی محقق می‌شود.

اثر یک نمونه‌ قوی از انقلاب و انقلابی‌گری است که روحِ مبارزِ مخاطب را به تکاپو وا می‌دارد‌ و زاویه‌ نگاه بالاتری را به بیننده عرضه می‌کند. نگاهی که جهان‌بینی فرد را تغییر می‌دهد و او را برای انتخاب راهی درست، در مسیر سیاسی زندگی‌اش راهنمایی می‌کند.

ناتالی پورتمن

انتقام از حکومت

پیرنگ اصلی این داستان مانند سایر داستان‌های ژانر تریلر، پیرنگ انتقام است. فرانسیس بیکن که او را از بانیان انقلاب علمی می‌شمارند و پایان سلطه کلیسا بر تفکر را به اندیشه‌های او نسبت می‌دهند، انتقام را عدالت وحشیانه می‌نامد. در ادبیات، نقش‌مایه‌ی اصلی این پیرنگ، بلندآوازه و مشخص است: تلافی و مقابله به مثل پروتاگونیست در برابرآنتاگونیست به دلیل آسیبی واقعی که متوجه طیف گسترده‌ای از مردم شده و زندگی‌هایی را تحت تاثیر قرار داده است.

پیرنگ فیلم، یک پیرنگ غریضی محسوب می‌شود، به این معنا که احساسات مخاطب را عمیقا درگیر می‌کند. ناعدالتی حاکم بر پادآرمان‌شهر این داستان مخاطب را به خشم می‌آورد و می‌خواهد که این ناعدالتی‌ها اصلاح شود و ضدقهرمان تقاص اعمالش را پس بدهد. در این داستان هم مانند سایر داستان‌هایی با پیرنگ مشابه، این مقابله به مثل ورای محدودیت‌های قانون است و قهرمان برای رسیدن به آرمان عدالت مرتکب اعمال خلاف قانونی می‌شود.

قوانین حاکم بر این پادآرمان‌شهر با اینکه توسط مجلس و نظام حکومتی تعیین شده است اما در نگاه بیننده هم‌ردیف جرائمی قرار می‌گیرد که بیشترین ضررها را برای مردم ضعیف جامعه به دنبال دارد. انتقام وی، در حقیقت یک نوع عدالت خودسرانه است که تنها راه ایستادگی در مقابل قدرت‌های انحرافی بوده که رویاهای خود را با تسلط و استفاده از مردمانشان بنا نهاده‌اند.

عشق و انتقام

داستان این فیلم برپایه‌ انتقام است اما خرده‌پیرنگ‌های دیگری هم در ماجرا دیده می‌شود. پیرنگ عشق هم مانند نسیم در این داستان می‌وزد اما یک عشق عادی را روایت نمی‌کند. عشقی که میان وی و اوی شکل گرفته یک رابطه‌ عجیب و تازه را خلق کرده است. رابطه‌ای که بر مبنای فعالیت‌های سیاسی شکل می‌گیرد و به واسطه‌ سبک خاص وی در کمک به اوی به اوج خود می‌رسد.

کمکی که در قالب شکنجه و فشار به اوی ظاهر می‌شود و او را به شخصیتی قدرتمند بدل می‌کند. نگاه شگرفی که این داستان به قدرت یک آرمان و طرح و اندیشه‌ آن ارائه می‌کند، عمق یک تفکر را به تصویر می‌کشد. انسان‌هایی که با پذیرش این آرمان و هدف، توانایی ایستادگی در برابر تمام فشارها و آسیب‌های جسمی و روانی را به دست می‌آورند.

اصلی‌ترین نکته‌ این داستان که در دیالوگ‌های طلایی وی هم مشهود است، ابدی بودن یک جریان است. وی در حساس‌ترین و تعیین‌کننده‌ترین دیالوگش می‌گوید که: (پشت این نقاب چیزی بیش از یک جسم است، پشت این نقاب یک آرمان است و آرمان‌ها ضدگلوله هستند.). شاید بتوان گفت این دیالوگ خلاصه‌ای تمام و کمال از هدف اصلی این داستان است و ضربه‌ نهایی را می‌زند.

ناتالی پورتمن

رهبری برای انقلاب‌ها

“وی” را می‌توان جانشین برحق تمام انقلابیونی دانست که برای بهتر شدن شرایط زندگی مردمشان دست به مبارزه زده‌اند. مبارزانی که خود را در راه آرمان‌خواهی فدا می‌کنند و نامی از آن‌ها باقی نمی‌ماند. نکته‌ اصلی شخصیت وی این است که چهره‌ی او تماما سوخته و نام خود را به کار نمی‌برد. او در این آرمان مذاب شده است و حالا چیزی به غیر از هدف در او وجود ندارد. او تجسم یک جریان و مکتب بوده که در کالبد جسمی انسانی عروج کرده است.

“وی” در کنار کینه و خشمی که از دولت و ایدئولوژی حاکم بر جامعه دارد عشقی لطیف را نمایش می‌دهد. عشقی که در عین صداقت شکل گرفته است و بر زاویه‌ پنهان و شکننده‌ی شخصیت مبارز او تمرکز می‌کند. بُعد احساسی وی که خودش هم از حضور آن بی‌خبر بود و با ورود اوی به زندگی‌اش به آن پی برد، چالش‌برانگیزترین قسمت شخصیت او برای داستان است. این لطافت موجب شده تا مخاطب وی را بیشتر بپذیرد و نظام فکری و سیاسی او را راحت‌تر هضم کند. احساسات، تاثیرگذارترین قسمت شخصیت وی برای اثبات حقانیت او و راهی است که در پیش گرفته است.

شاه و لشکریانش

کهن‌الگوی شخصیتی وی، کهن الگوی شاه است. او مردی بسیار قدرتمند است که می‌تواند لشکر را به سوی پیروزی هدایت کند و با استفاده از جذابیت‌های عملی‌ و تیپ شخصیتی‌اش مردم را سر شوق آورد و به آن‌ها انگیزه دهد. او لشکرآرای بزرگی است که می‌تواند راه را به زیردستانش نشان دهد و آن‌ها را دلسوزانه به سمت هدف هدایت کند. وی در قالب کهن الگوی شاه، رودرروی هماوردش می‌ایستد و با او نبردی تن به تن می‌کند تا بتواند به پیروزی بزرگ نهایی دست پیدا کند.

او از رشد احساساتش وحشت دارد زیرا فکر می‌کندکه جلوی رسیدن به اهدافش را می‌گیرد. سکانس رفتن وی از کنار قطار حامل باروت و سپردن آن به اوی در واقع مرحله‌ ارزش گذاری میان دوگانه‌ عشق به هدف و عشق به اوی است. وی اجازه‌ی پرورش احساساتش نسبت به اوی را نمی‌دهد و سعی می‌کند ارزش آرمان و هدف را فراموش نکند. عشق به اوی روزنه‌ای است که مُهری بر درستی مسیر و عملکرد او می‌زند.

ناتالی پورتمن

هویت آرمان‌ها

راویِ اول شخص در ابتدای داستان با صدای یک زن ماجرای سال 1605 را روایت می‌کند. زنی که دکلمه‌ای از هویت آرمان و هدف را به زبان می‌آورد اما در حقیقت عشق پنهان خود به گای‌فاکس را توصیف می‌کند. دکلمه‌ای حماسی و پرشور که در عشقی شگرف حل شده است. پارادایمی که به زیباترین شکل ممکن عنصر عشق و مبارزه را درکنار یکدیگر قرار داده است. نویسنده سعی دارد این نکته را نمایان کند که سرانجامِ عشق به سرانجامِ مبارزه وابسته است و شکست در مبارزه، شکست در عشق را نیز به دنبال دارد.

اولین سکانس در خانه‌ی وی با یک نمای POV همراه است. این نما از داخل ماسک گای فاکس گرفته شده و با نمای CU بعدی دیزالو شده است. این pov داخل ماسک را نشان می‌دهد، ماسکی که از داخل و بدون لبخند، بیشترین شباهت را به شخصیت کنونی وی دارد. این ترکیب از زیباترین تدوین‌های این فیلم به حساب می‌آید که با نشان دادن درون و بیرون ماسک از دو زاویه‌ی متفاوت سعی دارد درونیات و بیرونیات وی را به تصویر بکشد. غمی پنهان و لبخندی دروغین که خلاصه‌ای از حالات یک انقلابی و مبارز است.

ترور زیبا

سکانس ترور دکتر دیانا استانتون، شریفانه‌ترین سکانس ترور توسط وی است. دیالوگ‌هایی به شدت بزرگوارانه که بین وی و او رد و بدل می‌شود ارزش و اعتبار دوچندانی به شخصیت وی می‌بخشد. این سکانس به عنوان سکانسی برای معرفی روح بزرگ وی، جایگاه او را در میان مخاطبان چند پله ارتقا می‌دهد.

صحنه‌ تراشیدن موهای ایوی، دراماتیک‌ترین صحنه‌ این فیلم به‌حساب می‌آید. کوتاه کردن موهای زنان همیشه به عنوان مرتبه‌ای از غم و اندوه عنوان می‌شود که شرایط سخت و صعب زندگی آن زن را به نمایش می‌گذارد. تراشیدن موهای ایوی در زندان به عنوان نوعی فداکاری و از خودگذشتگی او برای وی شمرده می‌شود. ایوی تمام تلاشش را برای عدم اعتراف به کار می‌بندد تا از رسیدن هر نوع آسیب به وی جلوگیری کند. بازی بی‌نظیر ناتالی پورتمن در این صحنه بر ارزش‌آفرینی آن افزوده و مخاطب را به‌شدت تحت تاثیر قرار می‌دهد.

(V for Vendetta) به عنوان یک فیلم برجسته در ژانر تریلر با محتوای سیاسی، ضرباهنگ یکنواختی ندارد و مخاطب را از تماشای فیلم خسته نمی‌کند. نماهای طولانی ریتم‌ آهسته‌تر و نماهای کوتاه ریتم تندتری دارند. در شروع فیلم و همجواری نماهای متضادِ وی و اوی پشت آینه‌های اتاق‌هایشان، به مضمون فیلم عمق به خصوصی بخشیده است. پارادوکس حاکم بر فضا در عین تضاد خبر از نوعی ارتباط می‌دهد و ذهن مخاطب را به سمت اتفاق نزدیکی برای برقراری رابطه هدایت می‌کند.

نظرات مخاطبین

0 نظر ثبت شده

این مطالب را هم از دست ندهید

فیلم Hitman: Agent Jun

فیلم هیتمن: مأمور جون فرصتیست برای سرگرم شدن با سینما! آن هم سینمای جدی کره که کمتر داستانی با این ساز و کار دارد. کیم بونگ جون نقاش کمیک است. نویسنده به بهانه ترسیم کردن زندگی او می‌خواهد روحیه یک طراح کمیک را نقد کند. کسی که داستان‌های پرهیجان می‌نویسند. از قتل و جنایت حرف […]

فیلم The Grand Budapest Hotel

هتل بزرگ بوداپست یک اثر سینمایی کمدی و درام است که در بستری فانتزی ساخته شده و محصول مشترک آمریکا و آلمان در سال 2014 میلادی است. نویسندگی و کارگردانی این اثر توسط وس اندرسون انجام شده و یک اثر فاخر را به دنیای هنر هدیه کرده است. ایده‌ اولیه‌ این فیلم‌نامه براساس شخصیت یکی […]

فیلم shutter island

شاترآیلند فیلمی در ژانر نئو نوآر و تریلر روان‌شناختی به حساب می‌آید. فیلم‌نامه این فیلم توسط لایاتا کالوگریدیس بر اساس رمانی به همین نام نوشته‌ی دنیس لهان به رشته تحریر درآمده است. کارگردانی این اثر توسط مارتین اسکورسیزی به سرانجام رسیده و با استقبال خوبی از سوی مردم و منتقدین مواجه شده است. این فیلم […]

فیلم A Beautiful Mind

داستانی واقعی فیلم یک ذهن زیبا داستان زندگیِ واقعی جان فوربز نش جونیور ریاضیدان نابغه و برجسته‌ی آمریکایی است. او درگیر نوعی بیماری اسکیزوفرنی پارانویید بود و از افسردگی رنج می‌برد امّا با تمام توان سعی کرد بر بیماری غلبه کرده و تا آنجا که توان دارد ذهن خود را اصلاح کند. فیلم یک ذهن […]