مشخصات اثر

  • نام اثر
    Predator درنده
  • ژانر
    اکشن علمی تخیّلی
  • سال ساخت
    1987
  • نوع اثر
    سینمایی
  • زمان
    ۱۰۷ دقیقه
  • کشور سازنده
    آمریکا
  • نام کارگردان
    جان مک تیرنان
  • نام نویسنده
    جیم توماس
  • بازیگران
    آرنولد شوارتزنگر کارل ویترز بیل دوک
  • جوایز
    نامزد اسکار بهترین جلوه‌های تصویری (جلوه‌های ویژه) در سال ۱۹۸۸
  • بازخورد و میزان استقبال
    هزینه ساخت: ۱۵ میلیون دلار، فروش در گیشه: ۹۸.۷ میلیون دلار امتیاز اثر در سایت‌های معتبر امتیازدهی= آی ام دی بی: ۷.۸ از ده، راتن تومیتوز: ۸۱ از صد، متاکریتیک: ۴۵ از صد، لترباکسد: ۳.۸ از پنج
نوشته شده در: توسط: محمد حسین امامی در: فیلم و سریال

نابودگر فیلمی است از جان مک تیرنان که دومین ساخته او در مقام کارگردان محسوب می‌شود. این فیلم در سال ۱۹۸۷ اندکی قبل از جان سخت (اثر بعدی مک تیرنان) و با بودجه‌ای پانزده میلیون دلاری تولید شد. موفّقیت نابودگر در این بود که توانست بیش از نود و هشت میلیون دلار در گیشه سینما بفروشد؛ و اینگونه انتظارات تهیه کنندگان را به طور کامل برآورده کند.

آرنولد

نابودگر وارد می‌شود

شماری از منتقدان سینما عقیده دارند که فیلم‌های اکشن آمریکایی، مظهری از اندیشه‌های ایدئولوژیک رایج در این کشور۱ هستند. به نظر نگارنده، با مشاهده معروف‌ترین آثار هالیوودی ژانر اکشن می‌توان به درستی گفته آنان پی برد. چرا که در این فیلم‌های هزینه‌بر و پرسروصدا، همیشه جلوه‌هایی از برحق نمایی سیاست‌های حکومت آمریکا دیده می‌شود. البته استثنائاتی هم وجود دارند، مثل ماتریکس یا دو قسمت اول ترمیناتور که برعکس نمونه‌های مشابهشان به نقد ایدئولوژی حکومت می‌پردازند.

فیلم نابودگر با بازی آرنولد شوارتزنگر، برخلاف ترمیناتور یا ماتریکس فیلمی منتقدانه نیست بلکه جزء جریان غالب فیلم‌های اکشن به شمار می‌رود. آن‌چه نابودگر را تبدیل به اثری پروپاگاندا۲ کرده، این است که مک تیرنان هنرمندانه جنایات آمریکا در کشور ویتنام۳ را توجیه می‌کند. کاری که دو سال قبل از آن، جورج کوزماتوس در قسمت دوم فیلم رمبو انجام داده بود.

حمله موجودات ناشناخته

نکته بعدی وحشت از هیولایی ناشناخته است که قدرت مطلق آمریکا در جهان را به خطر انداخته و انگار خطری برای بشریت نیز محسوب می‌شود. با توجّه به ساخته شدن نابودگر در دوران جنگ سرد۴ شاید این موجود خطرناک نمادی از روسیه (اتّحاد جماهیر شوروی) باشد. توانایی هیولا در کشتن و زجر دادن سربازان، نشان می‌دهد که آمریکا در آن زمان چقدر از قدرت یافتن شوروی می‌ترسیده است.

امّا قرار نیست این ترس به ناکامی منجر شود. به همین دلیل قهرمانی ظهور می‌کند و غول بی شاخ و دم قصّه را شکست می‌دهد. شخصیت آلن شیفر که شوارتزنگر به جایش بازی می‌کند، تصویر کاریکاتوری و غلوشده سربازان آمریکایی است. او عوض فرار کردن و تلاش برای جان به در بردن از مخمصه‌ای که در آن گرفتار شده، در کمال ناباوری به جنگ هیولا می‌رود.

گویا آلن شیفر وسیله‌ای است برای خودستایی آمریکا از اعمال ظاهراً قهرمانانه‌اش. کشوری که توان مقابله با بزرگترین رقیب سیاسی‌اش در قرن بیستم را ندارد؛ به همین دلیل، رویای شکست دادن شوروی را از طریق هالیوود به ذهن مردم تزریق می‌کند.

آرنولد

اگشنی موقعیت محور

نابودگر همانند سایر فیلم‌های ژانر اکشن اثری موقعیت محور است. پس برای تحلیل آن به لحاظ داستانی، ابتدا باید ببینیم کارگردان چقدر در خلق و پیشبرد موقعیت‌ها موفّق بوده؛ و فیلم چقدر بر منطق روایی‌اش استوار می‌شود. اولین اتّفاق مهم داستان، مواجه شدن سربازها با اجساد یارانشان است که فضایی رعب‌آور و ترسناک را به وجود می‌آورد.

اندکی بعد و زمانی که آنان ماموریت خود را انجام می‌دهند و قصد عبور از جنگل را می‌کنند، هیولای قصّه ضعیف‌ترین عضو گروه را می‌کشد. سپس نوبت به قوی‌ترها می‌رسد، و این کشتار ناجوانمردانه تا قبل از یک سوم پایانی داستان ادامه می‌یابد. در نیم ساعت آخر هم شاهد تعقیب و گریزی دیدنی هستیم که به پیروزی شخصیت اول فیلم منتهی می‌شود.

اثری که عناصرش در جای خود قرار دارد

بنابراین می‌توان گفت همه چیز در نابودگر دقیق و حساب شده پیش می‌رود. دلیل توفیق اثر در جذب تماشاگر نیز همین است؛ همین که هر چیزی سر جای خودش می‌باشد و تمام اجزای قصّه با اصول و قواعد داستان‌گویی در ژانر اکشن مطابقت دارند. پس نتیجه می‌گیریم که نابودگر در بخش روایت و خلق موقعیت از منطق درستی پیروی می‌کند. پس چرا فیلم از جایی به بعد خسته کننده و ملال‌آور می‌شود؟

گمان می‌کنم دلیل کسالت مخاطب از میانه اثر، وقوع اتّفاقات با ریتمی کند و آهسته است. در واقع مشکلات فیلم‌نامه‌ای نابودگر باعث شده‌اند که ساخته جان مک تیرنان نتواند بیننده را سر جایش میخکوب کند. امّا این حرف در مورد همه افراد صادق نیست زیرا با این که فیلم ایراداتی دارد، تا حدّ زیادی کارش را خوب انجام می‌دهد. از این رو در ایجاد دلهره و ترساندن اکثر تماشاگران موفّق است.

آرنولد

نابودگر و نجات سرباز رایان

برای آن که بفهمیم کارگردان تا چه اندازه در ساخت و پرداخت کاراکترها خوب عمل کرده، کافی است نابودگر را با فیلم دیگری مقایسه کنیم. مثلاً نجات سرباز رایان ساخته استیون اسپیلبرگ، فیلم خوبی برای مقایسه با نابودگر است. ببینید که اسپیلبرگ در آن فیلم چقدر خوب از پس شخصیت پردازی اثرش برمی‌آید. درست برعکس مک تیرنان که حتّی در پرداختن به شخصیت آلن شیفر نیز ناکام می‌ماند.

علّت شاهکار بودن نجات سرباز رایان و تبدیل شدن نابودگر به اثری ضعیف و کم ارزش در همین شخصیت پردازی است. شما می‌توانید بارها به تماشای فیلم اسپیلبرگ بنشینید، زیرا هر کدام از کاراکترهایش را می‌شناسید و با آنان همذات پنداری می‌کنید. اگر مک تیرنان و جیم توماس (فیلمنامه نویس اثر) نیز در پرداخت شخصیت‌ها بهتر عمل می‌کردند، مخاطب می‌توانست بهانه‌ای برای دوباره دیدن نابودگر داشته باشد.

آدرنالین خونتان بالا ببرید

سازندگان اثر برای خلق هیولایی که قدرت استتار دارد، مهارت خود را در استفاده از جلوه‌های ویژه کامپیوتری به خوبی نشان داده‌اند. البته نتیجه کار آن‌ها اکنون کمی پیش پا افتاده به نظر می‌رسد، ولی باید بدانیم که در سال ۱۹۸۷ اینگونه نبود. برعکس حالا، مطمئناً در آن زمان جلوه‌های ویژه این فیلم برای مخاطبان سینما عجیب و شگفت آور بوده است. چنان که شاید یکی از دلایل فروش بالایش نیز همین باشد.

صحنه‌های اکشن و هیجان انگیز نابودگر مثل صحنه‌های زد و خورد، انفجار، تیراندازی، درگیری‌های مسلّحانه و… هم خیلی خوب ساخته شده‌اند؛ و با تبحّر خاصی آدرنالین خون بیننده را بالا می‌برند. البته فراموش نکنیم که این صحنه‌ها مشکلاتی هم دارند امّا به اندازه کافی خوب هستند، و باعث می‌شوند تماشاگر از دیدن فیلم زیاد خسته نشود.

یادداشت‌ها
۱. بر اساس گفته مارکس (از بزرگترین متفکّران جهان) ایدئولوژی به این معنا است: مجموعه‌ای از باورها که مردم خود را با آن می‌فریبند و تصویری نادرست از جهان در ذهن می‌آورند.
۲. پروپاگاندا عبارت است از جعل واقعیات و حقایق معمولاً سیاسی، به قصد تاثیر گذاشتن بر ذهن بیننده یا شنونده.
۳. جنگ ویتنام در سال ۱۹۵۵ رخ داد و تا سال ۱۹۷۵ ادامه داشت. در این جنگ، آمریکا بیرحمانه به قتل عام مردم ویتنام پرداخت. برای آگاهی بیشتر دیدن مستند قلب‌ها و ذهن‌ها ۱۹۷۴ را به شما پیشنهاد می‌کنم.
۴. جنگ سرد، تنش‌ها و رقابت‌های بلوک شرق (شوروی) و بلوک غرب (آمریکا) در دوران پس از جنگ جهانی دوم را شامل می‌شود.

نظرات مخاطبین

0 نظر ثبت شده

این مطالب را هم از دست ندهید

فیلم The Mortal Instruments: City of Bones

«ابزارهای فانی» مجموعه رمان‌های پر‌طرفدار فانتزی در ادبیات نوجوان به حساب می‌آید که توسط نویسنده توانمند آمریکایی به نام «کاساندرا کلر» به دنیای ادبیات فانتزی وارد شده است. این مجموعه شامل شش رمان است که آخرین شماره آن در 27 مه 2014 منتشر شده است. اگرچه «ابزارهای فانی» از لحاظ زمانی سری سوم از مجموعه […]

فیلم ABE

ایب فیلمی زیبا و سرگرم کننده است که مخاطبان اصلی‌اش نوجوانان هستند، ولی به گمان بنده بزرگسالان نیز می‌توانند از دیدن آن لذّت ببرند؛ چرا که با وجود نوجوانان بودن فیلم، در آن به موضوعات مهمّی همچون اختلافات نژادی و قبیله‌ای پرداخته شده است. فیلم ABE بیانیه‌ای سینمایی فیلم ایب از نظر مضمون و محتوا، […]

فیلم Iove And Monsters

عشق و هیولاها در رده‌ سنی نوجوان طبقه‌بندی می‌شود. این فیلم در ژانر ماجراجویی و کمدی قرار می‌گیرد و نوعی علمی‌ تخیلی و پساآخرالزمانی هم به حساب می‌آید. ماجرا با یک روایت خطی بیان می‌شود و دارای ترتیب زمانی هستند. این اثر یکی از نمونه‌ها خوب ژانر ماجراجویی در سال 2020 عنوان می‌شود. شروع پروژه‌ […]

فیلم Edward Scissorhands

فیلم Edward Scissorhands پس از فرانکن وینی ۱۹۸۴ و بتمن ۱۹۸۹ سومین فیلم تیم برتون است که در آن به دو موضوع مهم و تامل برانگیز می‌پردازد. یکی خصوصیت دوگانه (سیاه و سفید) علم و دانش؛ دیگری عدم درک مردم عادی از علم. دستانی برای خلق زیبایی بیایید بیشتر به سراغ بررسی این دو مضمون […]