مشخصات اثر

  • نام اثر
    ABE ایب
  • ژانر
    درام کمدی
  • سال ساخت
    2019
  • نوع اثر
    سینمایی
  • زمان
    ۸۵ دقیقه
  • کشور سازنده
    آمریکا برزیل
  • نام کارگردان
    فرناندو گروستاین آندراده
  • نام نویسنده
    لامس آیزاک
  • بازیگران
    نوآ اشنپ داگمارا دومینچیک آرین مؤید
  • استودیو سازنده
    بلوفاکس اینترتیمنت
  • جوایز
    نامزد جایزه بهترین فیلم بلند در جشنواره فیلم کودکان و نوجوانان زلین
نوشته شده در: توسط: محمد حسین امامی در: فیلم و سریال

ایب فیلمی زیبا و سرگرم کننده است که مخاطبان اصلی‌اش نوجوانان هستند، ولی به گمان بنده بزرگسالان نیز می‌توانند از دیدن آن لذّت ببرند؛ چرا که با وجود نوجوانان بودن فیلم، در آن به موضوعات مهمّی همچون اختلافات نژادی و قبیله‌ای پرداخته شده است.

فیلم ABE

فیلم ABE بیانیه‌ای سینمایی

فیلم ایب از نظر مضمون و محتوا، پا در مسیر سخت و ناهمواری می‌گذارد. از یک سو، ممکن است که فیلم تحت حمله بیرحمانه منتقدان قرار گیرد، و شعاری و مفهوم زده تلقی شود؛ از سوی دیگر، احتمالش هست خود مخاطبان به فیلم بتازند. مخاطبانی که شاید فلسطینیانی رانده شده از سرزمینشان هستند، یا شاید اسراییلیانی خشک‌اندیش و متعصّب‌اند. برای سایر مخاطبان نیز، فیلم حکم محصولی سفارشی را دارد که تنها در حال صدور بیانیه است.

فارغ از تمام این مسایل، ایب کار خود را کم و بیش درست انجام می‌دهد؛ چون که در عین ارایه داستانی جذّاب، قادر است تماشاگر را به تفکّر وادار کند. مهم‌تر از همه، هرگز تمایلی به قضاوت‌های ارزشی ندارد. معمولاً در فیلم‌هایی که دارای مضمونی مشابه فیلم ایب هستند، به کشمکش‌های پیروان ادیان ابراهیمی بی‌طرفانه پرداخته نمی‌شود. خوشبختانه ایب از این نوع مشکلات در امان مانده است، و ضمن پرداختن به مضمون مناقشه ‌برانگیزش اعلام بی‌طرفی می‌کند.

جنگ دو دین

نکته دیگر، جریان داشتن محتوای اثر در تار و پود داستان است. به این معنا که هر کدام از موضوعات مطرح شده در فیلم، از طریق تمهیداتی دراماتیک نمود سینمایی می‌یابند. جنگ و دعوای دو خانواده (یکی مسلمان و یکی یهودی)، شدّت گرفتن اختلاف آنان، و میانجیگری ابراهیم بین خانواده‌ها از جمله این تمهیدات‌اند.

بزرگ‌ترین خرده‌ای که می‌توان به ایب گرفت، پرداخت کم آن به موضوعات پیش‌گفته است. تمام آن‌چه برای بیننده به نمایش درمی‌آید، چیزی به جز درگیری‌های لفظی و طولانی مدّت اعضای دو خانواده نیست. در واقع کارگردان برای بیان دشمنی دیرینه‌ای که بر سر مردم فلسطین و اسراییل سایه انداخته است، به روشی غیرسینمایی یعنی دیالوگ نویسی روی می‌آورد. بنابراین، اگرچه محتوای فیلم به خوبی در داستانش گنجانده می‌شود، امّا در سطح باقی می‌ماند و عمق پیدا نمی‌کند.

فیلم ABE

روایت راوی اول شخص فیلم ABE از زندگیش

وظیفه روایت داستان ساده و خطّی ایب، کاملاً بر دوش شخصیت اول فیلم گذاشته شده است. ابراهیم که از همان صحنه اول، ماجراهای زندگی خود را برای بینندگان تعریف می‌کند، در کانون تمام وقایع فیلم قرار می‌گیرد. ما در جایگاه مخاطبان اثر، همه چیز را از دریچه و زاویه نگاه او می‌بینیم، و در نهایت با این کاراکتر همذات‌پنداری می‌کنیم.

علاوه بر روایت اولْ شخص فیلم، انسجام داستانی آن هم بسیار حائز اهمّیت است؛ زیرا باعث تمرکز بیننده بر قصّه به عنوان اصلی‌ترین عنصر تشکیل‌دهنده اثر می‌شود. امّا انسجام در این‌جا به چه معناست؟ یعنی همه اجزای گوناگون داستان، به روش ارگانیکی با یکدیگر هماهنگی پیدا کنند، و با هم ارتباط داشته باشند.

خوشبختانه در ایب، چنین هماهنگی و ارتباطی نه به طور کامل ولی به خوبی دیده می‌شود. مثلاً در یکی از اولین سکانس‌ها، شاهد تلاش ابراهیم برای آشتی دادن اعضای خانواده در جشن تولّدش هستیم. با نگاهی کلّی به فیلم، می‌فهمیم که این سکانس ارتباط تنگاتنگی با موضوع داستان (اتّحاد پیروان ادیان و مذاهب مختلف) دارد.

روانشناسی دوران نوجوانی

داستان ایب را می‌توان از جهات دیگری نیز بررسی کرد. به عنوان مثال، می‌شود گفت که سطح و پوسته فیلم (به لحاظ داستانی) دارای جنبه‌های روان‌شناختی (البته نه به شکل عمیق و هدفمند) است. قرار گرفتن شخصیتی نوجوان در مرکز اتّفاقات داستان، و پرداختن به دغدغه‌ها و نگرانی‌های او در زندگی، گواه این ادّعا هستند.

گقتم که ایب مضامینی روان‌شناختی را در دل داستان خود دارد. این حرف به معنای روان‌شناسانه بودن فیلم نیست، بلکه به معنای همراهی قصّه آن با مفاهیم روان‌شناسانه است. چون که به دلیل نگاه سطحی کارگردان به درونیات و عواطف ابراهیم، قرار دادن فیلم ایب در زمره فیلم‌های روان‌شناسانه ممکن نیست.

فیلم ABE

سرآشپز نوجوان در فیلم ABE

همیشه شخصیت اول فیلم‌های داستانی، انگیزه و هدف مشخّصی دارد که در ادامه داستان باید برای رسیدن به آن تلاش کند. در ایب، هدف ابراهیم برقراری صلح و آشتی میان اعضای خانواده است. او که از دشمنی چندین ساله آن‌ها خسته شده، برای پایان دادن به این اوضاع نقشه‌هایی می‌ریزد. بنابراین، سعی می‌کند با به‌کارگیری استعداد فراوانش در آشپزی، صفا و صمیمیتی را که مدّت‌هاست از میانشان رفته به آنان بازگرداند.

توانایی شگفت‌انگیز ابراهیم در پختن غذاها، ویژگی خیلی مهمّی به شمار می‌رود؛ از این جهت که به صورت انکارناپذیری در وقوع اتّفاقات پایان فیلم موثّر است. افزون بر این، ابراهیم دارای ویژگی‌های دیگری همچون انزوا و گوشه‌گیری، درون‌گرایی، و صلح‌طلبی نیز هست، امّا همه این‌ها در درجه دوم اهمیت قرار دارد.

چیکو (سرآشپز برزیلی) هم یکی از مهم‌ترین شخصیت‌های فیلم محسوب می‌شود. زیرا این مرد جدّی و مصمّم که مسئولیت اداره یک رستوران را هم برعهده گرفته است، باعث شکوفا شدن استعداد ابراهیم در آشپزی می‌گردد. علاوه بر چیکو، سایر شخصیت‌ها نیز (به اندازه خودشان) نقش موثّری در داستان فیلم دارند. با این حال، هرگز نمی‌توان از پرداخت کم و ناقص آن‌ها چشم‌پوشی کرد.

فیلم ABE

آشپزی موضوعی برای بیان صورت مسئله

همان طور که خودتان هم می‌دانید، آشپزی یا هنر پختن غذاها بیشتر از هر چیزی در فیلم ایب موضوعیت دارد. پس عجیب نیست که کارگردان در خلال اثرش، تصاویر زیادی از خوراکی‌های متنوع را به بیننده نشان می‌دهد. اگرچه این تمهید بسیار جالب و کارآمدی به نظر می‌رسد ولی زیاده‌روی در آن، در بعضی صحنه‌ها موجب خستگی و سردرگم شدن بیننده شده است.

مشکل دیگر ایب، موسیقی نه‌چندان تاثیربرانگیزی است که تمام صحنه‌هایش را پر کرده است. به نظرم بهتر بود به جای گیلهرام آمابیس، از آهنگساز باتجربه‌تری برای ساختن موسیقی اثر استفاده می‌شد. البته باز هم نباید تلاش آمابیس را برای خلق آهنگ‌های تلفیقی فیلم نادیده گرفت.

گذشته از همه این ایرادات، فیلم ایب در زمینه فنّی نقاط قوّتی نیز دارد که تماشای آن را برای بیننده لذّت‌بخش می‌کند؛ فیلمبرداری خوب اثر یکی از همین نقاط قوّت است. مثلاً استفاده از زاویه هم‌تراز دوربین در اکثر صحنه‌ها، بر میزان همذات‌پنداری مخاطب با شخصیت ابراهیم می‌افزاید. همچنین نماهای باز یا لانگ شات‌ها در پایان فیلم، تنهایی و ناراحتی او را به درستی نمایش می‌دهد.

نظرات مخاطبین

0 نظر ثبت شده

این مطالب را هم از دست ندهید

فیلم The Negotiation

مذاکره یک اکشن معماییست که مانند بسیاری از همتایان خود برای پرده برداشتن از جنایت‌کاری مخفیانه‌ی سردمداران حکومتی ساخته شده است. یک سرمایه‌دار با استفاده از جوانی بی‌پشتوانه‌ی خانوادگی دست به خرید و فروش اسلحه، پول‌شویی و امور خلاف قانون مختلف دیگر می‌زند و در نهایت با گناهکار جلوه دادن او خود را تبرئه می‌کند. […]

فیلم Charlie and the Chocolate Factory

چارلی و کارخانه شکلات سازی به کارگردانی تیم برتون در سال 2005 ساخته شد، این فیلم اقتباسی از کتابی به همین نام از رولد دال نویسنده و فیلم‌نامه نویس مشهور بریتانیایی است. در این فیلم بازیگرانی همچون جانی دپ و فردی هایمور به ایفای نقش می‌پردازند. اثری سهل ممتنع سهل ممتنع؛ سهل ممتنع یکی از […]

فیلم The Chronicles of Narnia

داستانی با الهام از داستان‌های مسیحی و اساطیر یونان، روم و بریتانیا ماجرای نارنیا شامل هفت کتابِ مستقل به نام‌های: شیر کمد و جادوگر،  شاهزاده کاسپین، سفر کشتی سپیده پیما، صندلی نقره ای، اسب و آدمش، خواهرزاده‌ جادوگر و آخرین نبرد است. رمان‌هایی تخیلی برای گروه سنی نوجوانان که کارگردانان متفاوتی با الهام از این […]

سریال Defendant

داستان فراز و فرودهای زیادی دارد که اغلب دلهره آور و غمناک هستند. بنابراین به مخاطبینی که معمولاً در بطن سریال فرو می‌روند و خود را جای شخصیّت اصلی می‌گذارند توصیه نمی‌شود. کما اینکه حتی بازیگر نقش اصلی (جی سانگ) هم در مصاحبه‌ای گفته بود: «من خودم همسر و دختر دارم و دوست نداشتم برای […]