مشخصات اثر

  • نام اثر
    خانه پدری
  • ژانر
    درام اجتماعی
  • سال ساخت
    1389
  • نوع اثر
    سینمایی
  • زمان
    100 دقیقه
  • کشور سازنده
    ایران
  • نام کارگردان
    کیانوش عیّاری
  • نام نویسنده
    کیانوش عیّاری
  • بازیگران
    مهدی هاشمی شهاب حسینی مهران رجبی نازنین فراهانی
  • بازخورد و میزان استقبال
    خانه پدری ۱٬۵۷۹٬۵۶۱٬۰۰۰ تومان فروش گیشه داشته است. فیلم در روزهای چهارم و پنجم دی ماه ۱۳۹۳ در گروه هنر و تجربه در پردیس سینمایی کوروش به نمایش درآمد. این اثر به دلیل وجود چند صحنه خشن با مشکلاتی در اکران روبه‌رو و در روز اوّل اکران عمومی از پرده پائین کشیده شد. پس از پنج سال، اکران فیلم خانه پدری با اصلاحاتی جزئی و با رده‌بندی سنی بالای ۱۵ سال از روز چهارشنبه ۱ آبان ۱۳۹۸ مجدد آغاز شد و تا پنج روز در سینماهای ایران ادامه یافت. پس از پنج روز در ۶ آبان ۱۳۹۸ با دستور مستقیم دادستانی مجدداً توقیف شد. در همین رابطه این فیلم با دستور دادسرای فرهنگ و رسانه توقیف شده است. کارگردان خانه پدری تعهد به تغییر با حذف صحنه‌های خشن فیلم داده بود که این کار انجام نشد و در نتیجه دادسرای فرهنگ و رسانه حکم به توقیف فیلم داد. شنیده‌های تابناک حکایت از آن دارد که سازمان سینمایی در بیانیه‌ای درباره این اتفاق موضع‌گیری می‌کند. فیلم خانه پدری در ۲۲ آبان ۱۳۹۸ مجدداً رفع توقیف شد. در تاریخ ۲۲ آبان ۱۳۹۸ سید محمّدمهدی طباطبایی‌نژاد، معاون ارزشیابی و نظارت سازمان سینمایی از ادامه اکران این فیلم خبر داد و گفت: «الآن نامه دادستانی تهران مبنی بر رفع توقیف این فیلم را دریافت کرده‌ایم.» فیلم خانه پدری پس از ۳ سال توقیف در جشنواره فجر ۳۲ اکران شد و اکثر منتقدان آن را ستودند. حسین معززی‌نیا در صفحه فیس‌بوک خود نوشته است که این فیلم یکی از بهترین فیلم‌های تاریخ سینمای ایران است. موحد منتقم در روزنامه شرق درباره این فیلم گفت: «عیاری در خانه پدری، روی فرهنگی زوم کرده است که در بطن خود پنهان‌کاری را پرورش می‌دهد و همه جنایت‌ها و خشونت‌ها و گره‌های بعدی نیز از دل آن زاده می‌شود. شخصیت‌های فیلم خانه پدری عامدانه در تلاش هستند تا دیگران متوجه کار آن‌ها نشوند.»
نوشته شده در: توسط: فائزه مژدهی در: فیلم و سریال

خانه پدری، خشونت علیه زنان را از دوره قاجار تا امروز به تصویر می‌کشد. این فیلم به مدّت پنج سال به علّت وجود صحنه‌های خشن و نمایش خشونت علیه زنان بارها از پرده نمایش پائین کشیده شد و از اکران بازماند. امّا خانه پدری پس از طی این مدّت، مجدد اکران شد و با وجود کهنه شدن به خوبی نمایش‌دهنده افکار پوسیده تعصبی و قدیمی است. این اثر می‌تواند با ارائه محتوایی نو به مقابله با ساختار ضد زن و تغییر نگرش در جامعه سنتی منتهی شود.

کیانوش عیّاری

علیه زن و خانواده

فیلم، قصد دارد با نمایش قربانی شدن دختر اول خانواده توسط پدر و برادرش موجب تغییر در افکار پوسیده و قضاوت‌های نابه‌جا شود. در دو نسل بعد برادرزاده دختر اول خانواده سرنوشتی شبیه به عمه خود پیدا می‌کند. سرنوشتی که موجب خودکشی دختر برای فرار از زورگویی مردهای اطرافش می‌شود. همچنین فوت مادر خانواده در غصّه از دست دادن دخترش نیز می‌تواند از جمله ظلم‌هایی باشد که علیه زنان رخ می‌دهد و فیلم در اپیزود دوّم خود به آن اشاره می‌کند.

کارگردان، عدم اجازه کار کردن زن در محیط‌های امن همچون خانه پدری را در اپیزود دوّم به تصویر می‌کشد. همچنین در اپیزود چهارم شاهد زورگویی به دختری هستیم که بدون دلیل و منطقی محکم برای انجام کاری که دوست دارد مورد سرزنش قرار می‌گیرد. در این میان ترس زن از برادر، شوهر و پدرش را در باقی اپیزودها نیز می‌بینیم که از قدرتمندی مردهای اطرافش برای خود حصاری از ناامنی می‌سازد تا مورد سرزنش قرار نگیرد.

دختری به مثابه کالا

عدم وجود تکیه‌گاهی محکم و قوی برای زن باعث می‌شود مردی هم‌سن‌وسال پدر دختر خانواده از او خواستگاری کند؛ پدر دختر نیز برای آن که از زیر بار مسئولیت تربیت او شانه خالی کند به راحتی حاضر به این ازدواج می‌شود. ازدواجی که دختر با رضایت قلبی، آن را قبول نمی‌کند و پدرش قصد دارد با خشونت و کتک زدن دختر به هدفش برسد و او را مجبور کند.

چرا که او دختر است و حق انتخاب ندارد! حق انتخابی که فرزند پسر بیشتر از فرزند دختر از آن برخوردار است. همچنین عمّه خانواده که با دیگر خواهرها و برادرهایش کمی تفاوت ظاهری دارد و تا سن بالا ازدواج نکرده است؛ برادرش او را با واژه ترشیده خطاب قرار می‌دهد. این فیلم با اشاره به عدم حق انتخاب در زنان و عوامل جزئی ظلم‌هایی که به آنان می‌شود، بیانگر خشونت علیه زنان است.

کیانوش عیّاری

بابا آمده یا نه؟!

صحنه‌ای که در ابتدای هر اپیزود فیلم به تصویر کشیده شده، دختری‌ست که بر در خانه می‌کوبد و از کسی که در را باز می‌کند می‌پرسد: “بابا آمده یا نه؟!” این آغاز داستان که اصلاً دختر کجا بوده است و ترسی که از پرسش این سؤال دارد برای چیست، مخاطب را سردرگم می‌کند. همچنین در انتهای هر اپیزود از حفره‌های پنجره زیرزمین، دختربچّه‌ای در حیاط زیر درخت فارغ از غم دنیا و آنچه که در بزرگسالی در انتظارش است با شعفی کودکانه تاب می‌خورد.

داستان خانه پدری در اپیزود اوّل از آنجایی شروع می‌شود که دختری بر در خانه می‌کوبد و برادر خود را در حال کندن قبری در زیرزمین خانه می‌یابد. دختر این صحنه را می‌بیند و سپس برای رفوع فرش به زیرزمین خانه رفته و مشغول به کار می‌شود. امّا ترس ناشی از اتفاق ناگواری که قرار است برای او رخ دهد و کشته شود بسیار در چهره و حرکات او قابل مشاهده است. پس از کشته شدن دختر توسط برادر و پدرش جسد او داخل همان زیرزمین دفن می‌شود و این راز میان محتشم، کلب حسن، برادر و برادرزاده‌اش تا سال‌ها بعد مخفی می‌ماند.

دختران در زیرزمین

اپیزود دوّم فیلم خانه پدری، برادرزاده و دختر کلب حسن را نشان می‌دهد که با یکدیگر ازدواج کرده‌اند و صاحب دو فرزند هستند. شوهر به قدری همسرش را کتک زده که دنده‌اش شکسته ولی او همچنان مایل به کار کردن در زیرزمین خانه پدری است. در حین دعوای این دو، برادرزاده کلب حسن با چندین بار به کار بردن واژه “قبرستان”، مادر خانواده را از رازی قدیمی خبردار می‌کند. این راز موجب می‌شود مادر بر سر مزار دختر جوانش از غصّه دق کند. از این پس خانه پدری شاهد رویدادهایی‌ست که برای اعضاء این خانواده بدون وجود مادر رخ می‌دهد.

فیلم در اپیزود سوّم، خانه پدری را زمانی نشان می‌دهد که برای نوه بزرگ خانواده خواستگار آمده است. امّا دختر مایل به ازدواج با مرد نیست و تماماً سعی دارد با بهانه‌های مختلف از صحنه خواستگاری خارج شود. او برای سرنگرفتن این وصلت با وجود کتک خوردن از پدرش حتّی حاضر به خودکشی هم می‌شود. این حرکت او نشان می‌دهد در اوج جوانی از زندگی سیر شده است؛ امّا با فهمیدن خانواده‌اش، از این خطر فاصله می‌گیرد.

فیلم سینمایی خانه پدری در اپیزود چهارم و پنجم، مرور زمان را در حالی نشان می‌دهد که مردسالاری دستخوش اندک تغییری شده و به شدّت گذشته نیست. این را می‌توان در اجازه پدر برای راه‌اندازی کلاس قالی‌بافی به دختر کوچکش همچنین درس خواندن عروس خانواده تا سطح دکتری مشاهده کرد.

کیانوش عیّاری

شخصیت‌هایی کاملا سیاه

محوری‌ترین شخصیّت داستان، محتشم است که دوران نوجوانی تا میانسالی او در فیلم به نمایش گذاشته می‌شود. محتشم شخصیّتی متعصب، متحجر، زورگو، خودخواه و دهن بینی دارد که با مردسالاری سعی دارد حرف خود را در هر زمان و مکان به کرسی بنشاند. محتشم با توسل به خشونت به اهداف خود دست می‌یابد. این شخصیّت در طول روند فیلم از عملی که انجام داده است دچار عذاب وجدانی است که در انتهای فیلم به اوج خود رسیده و سکته می‌کند.

کلب حسن شخصیّتی بعدی‌ست که با اعمال زور، تعصّب و تحجّر به خانواده خود از جمله همسر و دخترهایش سبب رنجیدن دیگران از خود می‌شود. کلب حسن در ابتدای فیلم با مجبور کردن پسرش برا کشتن دختر خود حس تنفر را در دل مخاطب به وجود می‌آورد.

تمامی زنانی که در این فیلم به ایفای نقش می‌پردازند از جمله کسانی هستند که قربانی حرف مردهای اطرافشان شده‌اند. آنان در مدّت زمان طول روند فیلم به اجبار مجبوراند خواسته‌های خود را زیر پا گذاشته و خود را قربانی خواسته‌های مردهای اطرافشان کنند.

کیانوش عیّاری

تشابه و تعارض المان‌های فیلم

دیالوگ‌های هر اپیزود به صورت ساندویچی مرتبط با همان بخش نوشته شده و به صورت کامل به بیان داستان پرداخته نشده است. این اختصار برای اثر هم می‌تواند یک حسن محسوب شود و هم یک ایراد وارد به آن شمرده شود. زیرا اختصار و ایجاز، موجب فهم بهتر مخاطب می‌شود. از طرفی پرش‌های آنی موجب بر هم ریختن افکار مخاطب خواهد بود.

انتخاب بازیگران این پروژه به صورت آماتور مورد انجام قرار گرفته است. بازی ناشیانه برخی از هنرپیشگان تازه وارد که در این اثر به ایفای نقش می‌پردازند به ناباوارانه بودن فیلم برای مخاطب می‌انجامد. لوکیشن فیلم، خانه‌ای قدیمی است که سبک تهران قدیم را یادآور می‌شود. همچنین میزانسن و طرز پوشش بازیگران در خور فرهنگ هر زمان از دوره قاجار تا به امروز نمایش داده می‌شود و تنوع خاصی را برای مخاطب به ارمغان می‌آورد.

مجله کمیکا مرجع تخصصی نقد و بررسی آثار فانتزیالمان‌هایی که در همه‌ی نسل‌ها به کار برده شده و تشابه و تعارض‌هایی که با هم دارند، زیبایی‌بخشی خاصی به فیلم داده است. مثلاً اینکه در ابتدای هر نسل یک دختر پشت در خانه است و تا در را باز می‌کنند، با ترس می‌پرسد بابا هست یا نه؟! یا اینکه از پنجره زیرزمین به دختربچّه‌ای اشاره می کند که بر روی تاب نشسته و فارغ از غم دنیا از زندگی لذّت می‌برد امّا نمی‌داند وقتی بزرگ شود، چقدر آزار و اذیّت وجود دارد که نوک پیکان تیرشان را به سمت او هدف گرفته‌اند.

نظرات مخاطبین

0 نظر ثبت شده

این مطالب را هم از دست ندهید

فیلم Maze Runner: The Scorch Trial

قسمت دومی بهتر از اولی فیلم دونده‌ هزار تو (مشقت‌های اسکرچ) را اگر بخواهیم به طور مجزا از قسمت قبل نقد و بررسی کنیم به طور قطع با اثری به مراتب بهتر و پخته‌تر نسبت به قسمت اول روبرو هستیم. نقش‌آفرینی ها بهتر، داستان هیجان‌انگیزتر و ریتم فیلم تندتر است. داستان هیجان انگیز آن و […]

فیلم The Spy Gone North

شکست ژاپن در جنگ جهانی دوم باعث تصرف کشور تحت سلطه‌ او یعنی کره توسط دو استعمارگر بزرگ می‌شود. شوروی نیمه‌ شمالی کره و آمریکا بخش جنوبی آن را اشغال می‌کند. با فروپاشی شوروی، کره‌ شمالی از دست او خارج شده و در فقری که حزب کمونیست برایش به ارمغان آورده رها می‌شود. این در […]

فیلم The Villainess

فیلم “دختر شرور” که بیننده را به یاد داستان “بیل را بکش”، “نیکیتا”، “آنا” و “گنجشک سرخ” می‌اندازد. ماجرایی با محتوای تکراریست که بر اساس عشق و خیانت نوشته شده است. داستانی که از خیانت یک دوست به دوست دیگرش شروع شده، به عشق میان قاتل و قربانی رسیده و در آخر با مرگ قاتل […]

فیلم The Battle: Roar to Victory

شاید تمام محتوای فیلم را بتوان در یک جمله هوانگ هه چول به افسر ژاپنی خلاصه کرد. او به افسر می‌گوید: “تصور کن من به خانه تو آمده‌ام. با فرزندانت بازی می‌کنم و با همسرت مانند یک شوهر رفتار می‌کنم. بعد از تو می‌خواهم با هم دوست باشیم و دوستانه رفتار کنیم. آیا در آن […]