مشخصات اثر

  • نام اثر
    Happy Death Day روز مرگت مبارک
  • ژانر
    ترسناک، تریلر، نوجوانانه
  • سال ساخت
    2017
  • نوع اثر
    فیلم سینمایی
  • زمان
    ۹۶ دقیقه
  • کشور سازنده
    آمریکا
  • نام کارگردان
    کریستوفر لندن
  • نام نویسنده
    کریستوفر لندن اسکات لوبدل
  • استودیو سازنده
    بلوم هاوس پروداکشنز
  • ارتباطات
    روز مرگت مبارک کپی فیلم دیگری به‌نام روز موش‌خرما محصول ۱۹۹۳ است.
  • جوایز
    جایزه‌ای نگرفته است.
  • رده بندی سنی
    مناسب برای افراد بالای ۱۳ سال
  • هزینه ساخت فیلم
    ۴.۸ میلیون دلار
  • فروش در گیشه
    ۱۱۴.۲ میلیون دلار
نوشته شده در: توسط: محمد حسین امامی در: فیلم و سریال

فیلم سینمایی روز مرگت مبارک محصول ۲۰۱۷ در ژانر ترسناک است که از هر جهت اثر ضعیفی محسوب می‌شود؛ چون که نه مخاطبش را می‌ترساند، نه برای جلب نظر بیننده دست به نوآوری خاصّی در شیوه ارایه داستان می‌زند. حتی ایده شکل‌گیری ماجراهایش، با وجود این که ایده به‌شدت جذابی است، از جایی به بعد همان جذابیت اولیه خود را هم از دست می‌دهد.

فیلم روز مرگت مبارک

 

اتحاد و همدلی با دیگران

ابتدا برای ارزیابی فیلم به لحاظ محتوایی باید ببینیم که آیا درون‌مایه آن دارای پرداخت کامل و مناسبی است یا خیر؟ پاسخ به این سوال، با در نظر گرفتن روند تحول “تِری” به‌ عنوان شخصیت محوری داستان، دشوار نیست. البته پیش از آن، به نظرم دانستن این نکته لازم باشد که پیام اثر، تشویق بیننده به اتحاد و همدلی با دیگران است.

پس بیایید در آغاز کار، مسیری را که برای رسیدن به تحول طی می‌کند، بررسی نماییم. در نخستین سکانس، نقش محوری داستان در اتاق “کارتر” و با شنیدن صدای موبایل خود از خواب بیدار می‌شود، و کمی بعد از آن‌جا بیرون می‌رود. سپس اتفاقات (ظاهرا) عادی و پیش‌پا افتاده‌ای روی می‌دهند که در ادامه باعث سردرگم شدن تِری می‌شوند؛ چون هر بار که این شخصیت به دست قاتلی مرموز کشته می‌شود، شاهد وقوع دوباره همان اتفاقات است.

هرچند که طولانی شدن این چرخه هر روزه برای تری بسیار آزاردهنده است، ولی باعث کشف هویت قاتل توسط او می‌شود. علاوه‌ بر این، او را درباره ارتباط خود با دیگران به فکر وامی‌دارد. بنابراین پس از برگشتن اوضاع به حالت عادی، تِری در ایجاد رابطه با والدین و دوستانش تجدیدنظر می‌کند؛ بداخلاقی را کنار می‌گذارد، قدردان تمام لحظات زندگی خود می‌شود، و دیگر از پدرش کینه‌ای به دل نمی‌گیرد.

باورپذیری در تکرار

بلوغ فکری تِری در مدتی که زندگی‌اش در ورطه تکرار می‌افتد، اصلاً برای بیننده باورپذیر نمی‌شود. کارگردان در هیچ کجای فیلمش، درگیری درونی او را به ما نشان نمی‌دهد. از این‌ رو ما در جایگاه مخاطب، به‌ هیچ‌ عنوان دلیل تحول شخصیت را درک نمی‌کنیم. انگار در پایان داستان کسی به تِری دستور می‌دهد که دست از رفتار گذشته‌اش بردارد و از اشتباهاتش درس بگیرد!

حال می‌توانیم به سوالی که در آغاز نوشته مطرح شد پاسخ دهیم. اگرچه فیلم روز مرگت مبارک پیام اخلاقی پر اهمیتی دارد، ولی در پرداخت درون‌مایه خود ناتوان است. این فیلم هرگز قادر نیست که محتوای مدنظرش را به شکلی درست و تاثیرگذار، و با بیانی رسا به مخاطبان خود عرضه کند. چرا که با وجود شخصیت محور بودنش، هیچ تلاشی برای عمق دادن به شخصیت محوری‌اش نمی‌کند.

اقتباسی از روز موش خرما

داستان جالب و هوشمندانه (البته در نگاه اول) روز مرگت مبارک، براساس عنصری تکرارشونده شکل می‌گیرد و پیش می‌رود. به این صورت که با نمایش یک روز از زندگی کاراکتر، منظره‌ای کلی از ادامه قصه دستگیر بیننده می‌شود و بعد همه‌چیز تکرار می‌شود. از این شیوه داستان‌گویی در فیلم‌های زیادی استفاده شده است؛ ولی معروف‌ترین اثری که به ذهن تماشاگر می‌رسد، “روز موش‌خرما” ساخته “هارولد رامیس” با بازی بیل مورای در نقش “فیل کانرز” است.

به نظر من روز مرگت مبارک کپی یا حداقل اقتباسی از روز موش‌خرما است، چون دو شباهت بسیار مهم میان آن‌ها وجود دارد. اولین وجه تشابه این دو فیلم، یکسان بودن کلیت داستان است؛ در هر دو اثر مذکور، خیلی از رویدادهایی که برای کاراکترها “تری و فیل کانرز” اتفاق می‌افتند، کاملاً شبیه هم هستند. شباهت دیگر، بی‌دلیل بودن مشکلی است که فیل و تری دچارش می‌شوند.

کاراکتر ترسناک فیلم

کپی برابر اصل ضعیف

اگر فیلم بازگشت به آینده را دیده باشید، می‌دانید که گرفتار شدن شخصیت اول فیلم در زمان گذشته بدون علت نیست. او به‌خاطر سفری که با ماشین زمان انجام می‌دهد، مجبور می‌شود مدتی را در گذشته زندگی کند.

در فیلم‌های روز مرگت مبارک و روز موش خرما قضیه برعکس است، یعنی در این دو اثر دلیل مشخصی برای تکرار یک روز به‌خصوص وجود ندارد. نکته اینجاست که بیننده از این طریق می‌تواند خودش درباره چرایی این حادثه دست به تفسیر بزند.

پیشتر گفتم که روز موش خرما و فیلم روز مرگت مبارک، از نظر داستانی دارای همانندی‌هایی هستند؛ این به معنای خوش‌ساخت بودن هر دو اثر نیست. در واقع روز مرگت مبارک را باید کپی ناشیانه‌ای از فیلم هارولد رامیس بدانیم. چون هرچقدر روز موش خرما داستان گیرا و تاثیرگذاری را به مخاطب ارائه می‌کند، مرگت مبارک در پیشبرد داستانش شکست می‌خورد.

بزرگ‌ترین ایراد فیلم، نداشتن پتانسیلی بالا برای رساندن ایده اولیه خود به مرحله‌ای بالاتر است. کارگردان می‌خواهد هم به تعریف داستانی عاشقانه بپردازد، هم با اضافه کردن ماجرایی ترسناک تماشاگران را وحشت‌زده کند. مشکل اینجاست که فیلمش قابلیت چنین چیزی را ندارد، به همین خاطر به هیچ‌کدام از این اهداف نمی‌رسد. بنابراین همه جذابیت فیلم در بیست دقیقه نخست آن خلاصه می‌شود، و بعد با اثری خسته‌کننده طرف هستیم.

بازیگر نقش اصلی فیلم روز مرگت مبارک

بازیگران اصلی فیلم روز مرگت مبارک

گاهی بازی خوب بازیگران در فیلم‌ها، باعث همذات‌پنداری مخاطب با شخصیت‌هایی نه‌چندان قوی می‌شود؛ متاسفانه در این فیلم چنین نیست. هرچند که بازی “جسیکا راث” در نقش تِری تا حدّ زیادی راضی‌کننده است، ولی به علت پرداخت ضعیف کاراکتر در نظر بیننده بد جلوه می‌کند. انگار ساز بدصدایی را به نوازنده‌ای ماهر بدهی تا از آن نوایی خوش تولید کند.

شخصیت تِری از آن دسته کاراکترهایی است که هم‌حسی با آن‌ها اصلاً ممکن نیست. به عبارت دیگر، تری آن‌قدر خشک و بی‌روح و انعطاف‌ناپذیر است که به ‌هیچ ‌وجه نمی‌شود احساساتش را درک کرد. مسلماً او باید دارای ویژگی‌هایی منفی باشد تا در پایان داستان از طریق اصلاح آن‌ها به تحول برسد. ولی آیا نباید در این شخصیت خصوصیات جذابی هم برای جلب نظر بیننده وجود داشته باشد؟

مقایسه دو کاراکتر تِری و فیل کانرز به ما در فهم بیشتر این موضوع کمک می‌کند. فیل با وجود این که هواشناسی تُرشرو و بی‌اعصاب است، انسانی متفکر و دارای دانش بسیار محسوب می‌شود. فیل از هرچه در اطرافش می‌گذرد آگاهی دارد و صاحب جهان‌بینی معینی است. همین ویژگی‌ها هستند که از او شخصیت بداخلاق، و در عین حال سمپاتیکی ساخته‌اند.

اکنون شخصیت فیل را با تِری مقایسه کنید که هیچ‌کدام از وجوه شخصیتی‌اش معلوم نیست. تِری حتی تبدیل به کاراکتر نمی‌شود و در حدّ تیپ باقی می‌ماند. اگرچه کارگردان به نحوی او را از دیگران متمایز می‌کند (رابطه سردی که با پدرش دارد یا مرگ زودهنگام مادرش) ولی این کافی نیست. زیرا تنها با اشاره به زندگی خصوصی تِری از او کاراکتر ساخته نمی‌شود، بلکه پرداختن به بخش‌های مختلف این زندگی نیز لازم است.

روز مرگت مبارک

بازیگران فرعی فیلم

شخصیت‌های فرعی فیلم هم کاملاً تک‌بعدی و تیپیکال هستند. علاوه بر این، بعضی از آن‌ها هیچ نقشی در داستان ندارند. مثلاً “کارتر” که نامزد تِری است و طبیعتاً باید یکی از مهم‌ترین شخصیت‌ها باشد (به‌خاطر پررنگ بودن ماجرای عاشقانه فیلم) کمترین اهمیتی ندارد. تنها کار او این است که ما را از اتفاقات غیرمهمی که شب قبل از شروع داستان افتاده باخبر کند.

همان‌طور که در آغاز نوشته‌ گفته شد، روز مرگت مبارک فیلمی در ژانر وحشت است پس باید خصوصیات فیلم‌های این ژانر را داشته باشد. به‌عنوان مثال، باید از طریق رنگ‌های تند یا تیره در رنگ‌آمیزی صحنه، تماشاگر را دچار ترس و ابهام کند. همچنین با نشان دادن هیولا در زمان مناسب، هر وقت که لازم بود بیننده را غافلگیر نماید؛ یا این که در موسیقی متن آن به‌منظور تاثیر روانی بر مخاطب، از نت‌های کشیده و بم استفاده شود.

کارگردان با بهره‌گیری از این تمهیدات، تا بیست دقیقه اول فیلم به‌خوبی باعث ایجاد ترس و دلهره در مخاطب می‌شود. ولی بعد از آن با عادی‌سازی مرگ شخصیت، دیگر در به وحشت انداختن ترسوترین افراد هم موفق نیست.

درست است که در فیلم از تکنیک‌های سینمایی استفاده درستی می‌شود، امّا داستان فیلم تلاش‌های سازندگانش در جهت ترساندن تماشاگران را خنثی می‌کند.

نظرات مخاطبین

0 نظر ثبت شده

این مطالب را هم از دست ندهید

فیلم Moonrise Kingdom

قلمرو طلوع ماه، یک فیلم آمریکایی محصول سال ۲۰۱۲ و به کارگردانی و نویسندگی وس ‌اندرسون است که یک دنیای کودکانه را به تصویر می‌کشد. این اثر در ژانر درام و کمدی به داستان‌گویی می‌پردازد. بروس ویلیس و ادوارد نورتون بازیگران مطرح این فیلم به شمار می‌روند. قلمروی طلوع ماه، کاندیدای اسکار بهترین فیلمنامه غیر […]

فیلم A Taxi Driver

کشتار مردم گوانگجوی کره جنوبی فیلم راننده تاکسی که به عنوان نماینده فیلم‌های آسیایی به اسکار راه پیدا کرد؛ به نوعی بازخوانی پرونده کشتار مردم گوانگجوی کره جنوبی توسط ارتش و نیروهای امنیتی این کشور است که نویسنده سعی کرده از دیدگاه راننده تاکسی آن را به تماشاگر بنمایاند. آقای کیم که راننده تاکسی این […]

فیلم The Last Samurai

ماجرای فیلم آخرین سامورایی از داستان زندگی یک افسر آمریکایی در سال 1876 میلادی شروع می‌شود. ناتان الگرن (با بازی تام کروز) کاپیتان موفق آمریکایی بود که ازجنگ با سرخپوستان شمال برمی‌گشت. اگرچه ارتش آمریکا از او به خاطر قتل‌عام سرخپوستان و پاک‌سازی مناطق شمالی تقدیر کرده اما او نسبت به زندگی گذشته‌ی خود و […]

فیلم Togo

توگو فیلم زیبایی است که از هر نظر، رضایت تماشاگرانش را به دست می‌آورد. فیلم‌نامه این اثر که براساس یک داستان واقعی نوشته شده، شاید در آغاز کمی لنگ بزند؛ ولی در ادامه، آن‌قدر خوب عمل می‌کند که دیدن واکنش شخصیت‌ها در رویارویی با پیش‌آمدهای مختلف، برای بیننده به تجربه‌ای فوق‌العاده تبدیل می‌شود. نبرد با […]