مشخصات اثر

  • نام اثر
    raya and the last dragon رایا و آخرین اژدها
  • ژانر
    اکشن ماجراجویی فانتزی
  • سال ساخت
    2021
  • نوع اثر
    سینمایی
  • زمان
    107دقیقه
  • کشور سازنده
    آمریکا
  • نام کارگردان
    پاول بریگز دین ولینز
  • نام نویسنده
    ادل لیم کیل موری
  • بازیگران
    کسی استیل آکوافینا
  • استودیو سازنده
    استودیو انیمیشن والت دیزنی
  • بازخورد و میزان استقبال
    ۷٫۸/۱۰ از ۲,۰۱۲ رای در سایت IMDb
نوشته شده در: توسط: فاطمه جباری در: انیمه و انیمیشن

رایا جدیدترین انیمیشن دیزنی با الهام از فرهنگ‌های جنوب شرقی آسیا، لائوس، تایلند، کامبوج، ویتنام، میانمار، مالزی، اندونزی و فیلیپین در سرزمینی فانتزی به نام کوماندرا روایت می‌شود. داستان این انیمیشن بر موضوع اعتماد بنا نهاده شده است و از این نقطه نظر شروع به حرکت می‌کند. رایا، شاهزاده‌ای با پوستی جوگندمی و چشمانی سیاه که از دنیای دختران سفید و چشم رنگی دیزنی فاصله گرفته و وارد مسیری مشابه با مولان و موآنا شده است.

کاراکترهایی چابک و فرز که در فنون رزمی مهارت دارند و اغلب به صورت انفرادی به فعالیت مشغول‌اند. برخلاف سایر کاراکترهای سفیدپوست که عموما لباس‌هایی دخترانه می‌پوشند، کفش‌هایشان پاشنه‌دار است و زندگی آرام‌تری دارند.

والت دیزنی

سفر دیزنی به جنوب شرق آسیا

این‌بار جنوب شرق آسیا به دلیل باورها و عقایدی که ریشه در داستان‌هایی کهن دارد، مورد توجه دیزنی قرار گرفته تا بتواند جدیدترین اثر خود را بر مبنای آن بسازد. دراگون یا اژدها از مشهورترین موجودات افسانه‌ای در میان ملل مختلف محسوب می‌شود. در فرهنگ غرب اژدها اغلب به صورت یک دیو درنده‌ و بدذات توصیف می‌شود که نماد پلیدی است و قصد آسیب رساندن به آدمیان را دارد.

برخلاف فرهنگ غرب در فرهنگ کشورهای شرق و جنوب شرق آسیا اژدها حیوانی مقدس است که خرد و دانش فراانسانی دارد و از قدرت‌های ویژه‌ای برخوردار است. اژدها، جانوری که در کهن‌ترین سنن نماد ویرانگری و نیز آب و آبادانی بوده‌است. روزگاری دراز اسطوره شناسان می‌پنداشتند که اژدها نمایشگر شر و انگیزه پیشرفت بشر است و سرگذشت بشر سراسر کوششی است برای رهایی از قدرت درهم شکننده اژدها.

نمادشناسی اژدها

اژدها در مصر باستان رمز طغیان‌های بزرگ رود نیل بوده‌ و سود و زیان آن طغیان‌ها را که بارورکننده یا ویران‌کننده بوده‌اند را نشان می‌داده ‌است. از این رو اژدها غالباً هم با خداوند اُسیریس و هم با الهه هاتور همانند می‌شده و گاه نیز ازلحاظ خیر و برکتی که داشته با اُسیریس و به سبب ویرانگری اش با «ست» دشمن اُسیریس یکی می‌شده‌ است. اژدها همیشه در فرهنگ گذشتگان حیوانی نیرومند و سهمگین و گاه _ چنان‌که در چین _ مقدس بوده است و مورد ستایش و پرستش واقع می‌شده‌، زیرا او را بخشنده آب و باران می‌دانسته‌اند.

اژدها در بعضی نقاط را همان تمساح (تمساحی بزرگ) پنداشته‌اند که سمبل آورنده باران است. اقوام بسیاری معتقد بودند که اژدها خدای طوفان و هوای بد و سیل و دیگر بلاهای آسمانی است و طوفان بر اژدها سوار شده، موجب لغزش زمین و زمین‌لرزه می‌شود. تقریباً همه جا اژدها با شب و تاریکی و بطن مادری و آب کیهانی پیوسته و مربوط بوده ‌است. وجه خیر و سودمند این تفکر اساس شکل‌گیری داستان رایا و آخرین اژدها می‌باشد. در این انیمیشن بازگشت دوباره روح زندگی و حیات به سرزمین کوماندرا در دستان اژدهایی به نام سیسو قرار گرفته که مبنای انتخاب او بر پایه‌ی اعتماد بوده است.

به من اعتماد کن

اعتمادی که مدت‌هاست در میان مردمان شکسته شده و حالا دیزنی می‌خواهد این چینی شکسته را بند بزند. اما مسئله اینجاست که موضوع انتخابی این کمپانی و شیوه رفتار آن با این مفهوم به هیچ عنوان تاثیرگذار نخواهد بود. در این اثر برخلاف برخی از آثار مفهومی و بی‌نظیر دیزنی نشانی از استعارات و آموزش مسئله محور در بطن و عمق ماجرا نیست. اعتماد به صورت اغراق‌شده‌ای به مخاطب خورانده می‌شود و خیلی زود پیامی را که در آخر داستان باید توسط مخاطب کشف شود را در دیالوگ‌ها تکرار می‌کند.

اعتماد، عنصری است که دیزنی این بار نتوانسته آن را به عنوان چاشنی به داستان اضافه کند و درک آن را در اختیار مخاطب قرار دهد. شاید اگر دیالوگ‌های با مفهوم اعتماد را از کل داستان حذف می‌کرد و فقط صحنه‌ی وفاداری و اعتماد ناماری و رایا را برای بیان اعتماد مورد تاکید قرار می‌داد انیمیشن ماندگارتری را از خود به یادگار می‌گذاشت. توضیحات بیش‌از حد نقطه ضعف اساسی این انیمیشن است. نقطه ضعفی که از ناتوانی فرم نشات گرفته و اجازه‌ی رشد را به اثر نمی‌دهد.

والت دیزنی

ماجراجویی در سرزمین‌های ناشناخته

زیرساخت اصلی رایا و آخرین اژدها، پیرنگ ماجراجویی است اما رگه‌های عمیقی از پیرنگ جستجو هم در قصه دیده می‌شود. پیرنگ جستجو یکی از ماندگارترین پیرنگ‌های جهان است که اساس آن جستجویی هدفمند است که رشدی را در پی داشته باشد. آگاهی و خرد ثمره‌ای است که پروتاگونیست را به نوعی خودفهمی و بلوغ فکری می‌رساند.

پیرنگ ماجراجویی و جستجو از خیلی جهات به یکدیگر شباهت داشته اما تفاوت‌های عمیقی را نیز با یکدیگر دارند. پیرنگ جستجو، یک پیرنگ شخصیت و یک پیرنگ ذهنی است؛ اما پیرنگ ماجراجویی، یک پیرنگ ماجرا و پیرنگ جسم است. پیرنگ جست‌و‌جوی این انیمیشن تمرکز خود را از ابتدا تا انتها روی رایا گذاشته اما پیرنگ جستجو موضوع پنج قطعه از سنگ اژدها را پیش کشیده است.

قهرمان داستان به خاطر حمله‌ی دروون‌ها به ناچار از خانه‌ی خود فرار می‌کند و پس از اینکه اتفاقات مختلفی را از سر گذراند دوباره به محل زندگی خود باز می‌گردد؛ اما این‌بار در مقام قهرمانی که بر باطل پیروز شده و دروون‌ها را از بین برده است. پیرنگی پرتکرار و کاربردی در صنعت انیمیشن به همراه داستانی از قصه‌های پریان با فضاسازی بسیار معمولی از شرق آسیا که نوعی سرهم‌بندی ساده‌انگارانه‌ای از موضوع اعتماد، به حساب می‌آید.

دو قطبی سازی دیزنی

پرده‌ی اول پرده‌ی معرفی سمت و سوی کاراکترها و جبهه‌بندی داستان است. جبهه‌ی خیر و شر در همان ابتدای ماجرا و به‌سرعت از هم جدا می‌شوند. تلخی داستان در این است که دیزنی برای مشخص کردن دو جبهه از دو کودک استفاده می‌کند. ناماری و رایا مصداق این دو قطب می‌شوند و همین موضوع باعث شده تا دیدی که مخاطب به دنیای کودکانه و پاک در ذهن دارد مورد تهاجم قرار بگیرد و احساس خوبی نسبت به آن نداشته باشد.

وجه شرورانه شخصیت ناماری شاید برای یک دختربچه کمی غلو شده باشد. دختربچه‌ای که بعد از دوست شدن با یک دختر دیگر حالا شبیه به یک نفوذی حرفه‌ای عمل می‌کند و محل دقیق سنگ اژدها را به سربازانش اطلاع می‌دهد. بااینکه از نظر ایجاد هیجان و ریتم داستانی نقطه عطف آغازین شمرده می‌شود اما از نظر احساسی نمی‌توان گفت آنچنان انتخاب درستی برای بالا بردن نبض روایت بوده است.

والت دیزنی

اثری کاملا فمنیستی

رایا جلوه‌ی نیک کهن‌الگوی شیرزن و ناماری وجه شرور و خبیث آن است. هردوی آن‌ها از یک منبع مشترک هستند اما شرایط زندگی، هرکدام را از مسیری عبور داده و به سمت جبهه‌های متفاوتی گسیل کرده است. ناماری با اینکه در جایگاه خباثت قرار گرفته است اما در طی داستان نشانه‌هایی از پایبندی‌های اخلاقی را از خود نشان می‌دهد که تماما دلایلی بر خاکستری بودن شخصیت او ارائه می‌کند.

هر دوی آن‌ها بیشتر از آنکه به فکر امنیت و سلامت خودشان باشند به رفع و رجوع مشکلات قبیله و مردمشان شوق دارند. هرچند این انگیزه در شخصیت رایا رشد کرده است و برای تشکیل یک حکومت واحد از قبایل مختلف تلاش می‌کند. آن‌ها بی‌توجه به خطراتی که گریبان‌گیرشان خواهد شد، روی اهداف بلند خود متمرکز می‌شوند. زنانی سرکش، نافرمان و خودسر که بیشتر زندگی خود را در دامان طبیعت سپری کرده‌اند. رقابتی تنگاتنگ میان ناماری و رایا وجود دارد که اگر به روح آن‌ها نگاه کنیم نشانه‌هایی از دوستی و محبت کودکی در آن دیده می‌شود. به نوعی در انتهای داستان حالتی از برومنس زنانه در ماجرا ساخته می‌شود.

مردان جایی در اثر ندارند

انیمیشن یک اثر کاملا زنانه است. پروتاگونیست‌ها و آنتاگونیست‌ها زن هستند و مردان داستان نقش آنچنان تاثیرگذاری در وقایع ندارند. حتی تنها اژدهای باقی مانده از نسل دراگون‌ها وقتی با جادو به یک انسان تبدیل می‌شود در کالبد یک زن ظهور پبدا می‌کند. کاراکترهای زن کفه‌ی سنگین‌تری را تشکیل داده‌اند و تم ساختاری ماجرا به لطافتی زنانه آرایش شده است.

شخصیت‌پردازی سیسو ضعف‌های بنیادی دارد. جزئیات شخصیت او برای مخاطب بیان نمی‌شود و تنها با جمله‌ی ” برادرها و خواهرام به من اعتماد کردند” پرونده‌ی شخصیت‌شناسی سیسو بسته می‌شود. همین نکته به جای اینکه اعتماد واقعی را نشان بدهد، اعتمادی از سر احساساتی زودگذر و بدون منطق را به نمایش می‌گذارد. سیسو یک اژدهای ساده‌دل شناخته می‌شود که چشم بسته به هرکسی اعتماد می‌کند و اینگونه اعتماد کردن‌ها را اصل مطلب جلوه می‌دهد.

اعتماد و دوستی

نوعی اعتماد بی‌پایه و اساس که مبنای ایجاد این حس دوطرفه با دشمن را در دادن کادو و خلق یک رابطه‌ی دوستانه عنوان می‌کند. نگاهی کاملا سطحی و غیرقابل باور به یک مفهوم اخلاقی که نمی‌تواند تغییری در حس بی‌اعتمادی موجود میان انسان‌ها بکند. اعتمادی که این انیمیشن از آن صحبت می‌کند بیشتر به یک حماقت کودکانه شباهت دارد.

آدرسی غلط که قرار است بیننده را به سمت شکستی بزرگ هدایت کند. اساس اعتماد احساسات قلبی افراد معرفی شده و هیچ گونه راهنمایی برای درست یا غلط بودن این احساس به مخاطب آموزش داده نمی‌شود. در حقیقت می‌توان گفت دیزنی در حال به نمایش کشیدن یک حس قشنگ و حرفی زیبا است که فقط در همین حد و اندازه باقی خواهد ماند و هیچ اتفاق دیگری برای مخاطب نخواهد افتاد.

والت دیزنی

نور عنصری تعیین کننده در آثار دیزنی

یکی از اصلی‌ترین مسائل، رعایت جزئیات و پرداختن به ریزترین نکات در انیمیشن‌های دیزنی است. نور از تعیین کننده‌ترین عناصری است که در اغلب آثار این کمپانی به شدت مورد توجه قرار گرفته است. سکانس ابتدایی و اولین صحنه از رایا که با نمای cu از چهره‌ی او گرفته می‌شود با over expose خیره‌کننده‌ای که از نور خورشید ساخته، شروعی حماسی را برای داستان رقم زده است.

حالت موها از چالش برانگیزترین قسمت‌های ساخت یک انیمیشن است که این اثر به خوبی از پس ساخت آن‌ها برآمده و آن را باورپذیرتر کرده است. آب دریا و امواج به حدی ظریف و باحوصله ساخته شده‌اند که بیننده گاهی فراموش می‌کند که عنصر آب، در این اثر غیرواقعی و ساخته‌ی دست انیماتورهای دیزنی است.

احترام به سنت‌ها

یکی از نکاتی که این انیمیشن را شرقی‌تر کرده، سبک احترام افراد به محل‌هایی است که منسوب به اژدها و یا سنگ اژدها می‌باشد. در لحظات ورود به معبد نمای cuای از پاهای کاراکترها گرفته می‌شود که در حال درآوردن کفش‌های خود برای ورود به آن هستند. این سبک احترام ریشه در فرهنگی شرقی دارد و مردمان شرق آسیا به شدت به این موضوع پایبند هستند. این اشارات به حدی برای کارگردان مهم بوده که چندین مرتبه این نما را در طی داستان تکرار می‌کند و کلوزآپ‌هایی را از پاها و کفش‌ها می‌گیرد.

ناماری بااینکه به عنوان آنتاگونیست معرفی می‌شود اما در چند صحنه نظر بیننده را تغییر می‎‌دهد. مهم‌ترین صحنه، لحظه‌ی ورود به محلی است که دراگون‌ها به سنگ تبدیل شده‌اند. او ابتدا فرمان ایست می‌دهد، سرعت حرکت خود را کم می‌کند و به آرامی از آن منطقه رد می‌شود. این رفتار نشانه ادبی است که او نسبت به ارزشمندی اقدام دراگون‌ها برای مردم از خود نشان می‌دهد.

حواشی اثر

رایا(Raya)، جدیدترین اثر استودیوی انیمیشن والت‌دیزنی در سال 2021 است. این فیلم با الهام از فرهنگ‌های جنوب شرقی آسیا، لائوس، تایلند، کامبوج، ویتنام، میانمار، مالزی، اندونزی و فیلیپین در سرزمینی فانتزی به نام کوماندرا می‌گذرد. برای انجام تحقیقات پیش از شروع پروسه‌ی تولید، سازندگان فیلم و تیم تولید به همه این کشورها به جز میانمار، مالزی و برونئی سفر کردند تا بتوانند با فرهنگ آنان آشنایی بیشتری پیدا کنند.

در تاریخ 2 مارس 2021 ، دیزنی اعلام کرد که خواننده فیلیپینی KZ Tandingan اولین آهنگ دیزنی به زبان فیلیپینی را با عنوان Gabay می‌خواند تا اولین آهنگ دیزنی به زبان فیلیپینی خوانده شود. آهنگ موضوعی فیلم به نام “Lead the Way” هم توسط آیکو خواننده آسیای شرقی و ژاپنی تبار اجرا و ضبط شد.

در ابتدا قرار بود Raya and the Last Dragon در 25 نوامبر سال 2020 در ایالات متحده منتشر شود؛ اما به دلیل همه‌گیری COVID-19 ، اکران فیلم تا 12 مارس 2021 به تأخیر افتاد.

از 7 مارس 2021 ، رایا و آخرین اژدها 8.6 میلیون دلار در ایالات متحده و کانادا و 17.6 میلیون دلار در کشور های دیگر فروخت که مجموعاً 26.2 میلیون دلار در سراسر جهان محاسبه شد.

Rotten Tomatoes گزارش داده است که 95٪ از 217 منتقد، با ارزیابی متوسط 7.70 / 10 ، به این انیمیشن نظر مثبت داده‌اند. در مورد Metacritic ، امتیاز فیلم بر اساس نقد 41 منتقد میانگین 75 از 100 را به دست آورد که نشانگرامتیاز نسبتا مطلوب و خوبی شمرده می‌شود.

نظرات مخاطبین

0 نظر ثبت شده

این مطالب را هم از دست ندهید

انیمیشن Away

اثر پیشِ رو آخرین و موفق‌ترین اثر گینت زیلبالودیس است. گینت زیلبالودیس را می‌توان کارگردانی دانست که تقریباً تمام آثارش را به تنهایی خلق کرده است! نویسندگی، کارگردانی و طراحی تمام آثار او به عهده خودش بوده است. گینت می‌تواند نمونه و الگوی بارزی برای کسانی باشد که با کار گروهی مخالفت دارند. اثر “دور” […]

انیمیشن 100% Wolf

انیمیشن صددرصد گرگ، اثر ضعیفی است که در بهترین حالت می‌تواند بیننده را برای 90 دقیقه سرگرم کند؛ پس نباید از آن انتظار داستانی گیرا، شخصیت‌هایی به یاد ماندنی یا کیفیت ساخت بالا در حدّ بهترین انیمیشن‌های آمریکایی را داشته باشید. گرگ و ماه کلّ ماجرای فیلم درباره یک پسر گرگینه است که باید ثابت […]

انیمه whisper of the heart

زمزمه قلب‌ها اولین و تنها انیمیشن کارگردانی شده توسط کوندو قبل از مرگش بود. استودیو جیبیلی امیدوار بود که کندو جانشین میازاکی و تاکاهاتا بشود. میازاکی در این کار به عنوان نویسنده حضور دارد. ایده و متن اثر بر اساس یک مانگا تک جلدی تهیه شده است. میازاکی با ایجاد تغییراتی، آن را بازنویسی کرد، […]

انیمه Weathering With You

احتمالاً در این روزها اسم انیمه فرزند آب و هوا را زیاد شنیده‌اید. این اثر به عنوان دهمین انیمه ماکاتو شینکای که به میازاکی جدید نیز شناخته می‌شود ساخته شده است و سه سال بعد از آخرین شاهکار ماکاتو با نام نام تو your name توانسته انتظارات فراوانی را که از این کارگردان می‌رفت برآورده […]