مشخصات اثر

  • نام اثر
    Big Fish And Begonia ماهی بزرگ و بگونیا
  • ژانر
    ماجراجویی فراطبیعی درام
  • سال ساخت
    2016
  • نوع اثر
    سینمایی
  • زمان
    105 دقیقه
  • کشور سازنده
    چین
  • نام کارگردان
    لیانگ شوان ژانگ چون
  • نام نویسنده
    لیانگ شوان
  • بازیگران
    جی گوان لین سو شانگ چینگ
  • استودیوی سازنده
    B&T
  • بازخورد و میزان استقبال
    فیلم با بودجه 30میلیون ینی ساخته شد و 565 میلیون ین در چین فروش داشت. در راتن تومیتوز براساس 32 نقد، 91% تایید دریافت کرد و به امتیاز 7.2/10 دست یافت. در متاکریتیک هم براساس 10 نقد که اغلب مثبت بودند، نمره 72 از 100 گرفت.
نوشته شده در: توسط: حانیه عباس‌قلی در: انیمه و انیمیشن

ماهی بزرگ و بگونیا انیمیشنی چینی (دونگهوا) محصول سال 2016 و به کارگردانی لیانگ شوان و ژانگ چون است. فیلم توجهات زیادی را به سمت صنعت انیمیشن چین جلب کرد.

انیمیشن چینی

بازخوانی افسانه‌های چینی

انیمیشن از برخی افسانه‌های باستانی چینی برای روایت داستانش استفاده می‌کند. اصلی‌ترین منبع داستان‌پردازی‌اش هم کتاب ژوانگزی است که یکی از اصلی‌ترین متون تائوئیسم محسوب بوده و مربوط به قرن سوم پیش از میلاد مسیح است. ژوانگزی از مجموعه‌ای از داستان‌های کوتاه و بلند تشکیل شده که اغلب لحن طنزگونه دارند و بر رهایی از دنیای مادی و قید و بند آن تاکید می‌کنند. دیگر متون کلاسیکی که منبع الهام اثر شده‌اند، “کلاسیک کوهستان و دریاها” و “در جست‌وجوی ماوراالطبیعه” هستند.

انیمیشن بر باورهای چینی یا در کل، شرقی مختلفی تاکید می‌کند: از جمله پذیرش مرگ به عنوان بخشی از چرخه طبیعت، اینکه مرگ پایان کار نیست، همانطور که تولد، آغاز زندگی نیست و اینکه اجداد مُرده‌شان ناظر و مراقبشان هستند. در سکانس‌های مکالمه “چون” و پدربزرگش به این مفاهیم پرداخته می‌شود. پدر بزرگ می‌گوید تولد و مرگ تنها مسیرهایی به سمت ابدیت هستند. “چون” نباید از مرگ او غمگین شود زیرا او همچنان درکنارش خواهد بود و از نوه‌اش مراقبت خواهد کرد. زمانی که تمام دنیا در حال غرق شدن است، “چون” نزد پدربزرگش که حالا تبدیل به درخت بگونیا شده می‌رود و با کمک او مردمش را نجات می‌دهد.

نکته مهم دیگری که انیمیشن به ما گوشزد می‌کند، آن است که هر کاری که انجام می‌دهیم روی خودمان و بقیه دنیا تاثیر می‌گذارد و هر عملی، بهایی دارد. مثلا: آوردن روح پسر به دنیای “دیگران” نظم این جهان را به هم می‌ریزد و موجب بارش‌های سنگین و غرق شدن همه چیز می‌شود. “چون” برای گرفتن روح پسر از نگهبان روح، باید نصف زندگی خودش را بدهد یا پدربزرگ برای جلوگیری از مرگ “چیو” با زهری که پادزهر ندارد، زندگی خودش را می‌دهد یا “چون” در عوض یکی شدن با درخت پدربزگش و نجات مردم، تمام قدرت‌هایش را از دست می‌دهد.

انیمیشن چینی

منطق داستانی متزلزل

انیمیشن از نظر منطق داستانی ایرادهای زیادی دارد. گاهی توضیحی برای برخی اتفاقات وجود ندارد و گاهی برخی وقایع آنقدر شتاب‌زده رخ می‌دهند که هضمش برای مخاطب سنگین است. مخاطب اثر هم ظاهرا فقط چینی‌ها هستند و با توجه به استفاده بسیار زیاد از افسانه‌های چینی، درک بعضی از قسمت‌ها برای مخاطب خارجی دشوار است. با این وجود فضای خلاقانه و سرشار از تخیل داستان و استفاده از عناصر فرهنگی چینی، تماشای اثر را لذت‌بخش می‌کنند.

زیر اقیانوس‌های دنیای انسان‌ها، دنیای دیگری وجود دارد. ساکنین این دنیا که “دیگران” نام دارند، دارای قدرت‌های جادویی هستند و نیروهای طبیعی موجود در دنیای انسان‌ها را همچون باد و باران کنترل می‌کنند. شخصیت اصلی داستان دختری به نام “چون” است که در این دنیای جادویی زندگی می‌کند. براساس قوانین، هر کس که به سن شانزده سالگی می‌رسد به فرم دلفینی سرخ درمی‌آید تا به جهان انسان‌ها برود و با چشمان خودش ببینند “دیگران” چطور نیروهای طبیعی آنجا را کنترل می‌کنند.

همچون دلفین

“چون” که شانزده ساله شده هم شکل دلفین به خود می‌گیرد و هفت روز فرصت دارد تا دنیای انسان‌ها را بگردد. در آخرین روز و زمانی که دروازه ورود به دنیای دیگران در حال بسته شدن است، “چون” در تور صیادی گیر می‌افتد و نزدیک است برای همیشه فرصت برگشتن به خانه را از دست بدهد. ناگهان پسری به درون آب می‌پرد و او را نجات می‌دهد اما خودش غرق می‌شود. “چون” که عمیقا احساس گناه می‌کند، ساز دلفین مانند پسر را برمی‌دارد و به خانه برمی‌گردد.

“چون” برای برگرداندن پسر به زندگی، نزد نگهبان روح انسان‌های خوب می‌رود و در عوض نیمی از عمر خودش، روح پسر را از او پس می‌گیرد. روح به شکل دلفینی کوچک درآمده و “چون” باید تا زمانی که روح رشد کند و تبدیل به دلفینی بزرگ بشود، از آن مراقبت کند تا پس از آن پرواز کند و به دنیای خودش بازگردد. زنده کردن مردگان اما خلاف قوانین طبیعت است و پس از این اتفاق، دنیای “چون” با بارش غیر طبیعی برف و باران مواجه می‌شود.

گناه ورود به دنیای انسان‌ها

“چون” باید حضور روح پسر را که حالا نام “کن” بر او گذاشته از دیگران مخفی کند زیرا ورود انسان به دنیای آن‌ها ممنوع است و دوست کودکی‌اش “چیو” هم در این کار به او کمک می‌کند. سرانجام مادر “چون” و بقیه از این راز آگاه می‌شود و “چیو” درحال یافتن پناهگاهی برای “کن” توسط مار دوسر گزیده می‌شود. پادزهری برای این موجود وجود ندارد و پدربزرگ “چون” برای نجات “چیو” زهر را به بدن خودش می‌کشد و پس از مرگ تبدیل به درخت بگونیا می‌شود.

اوضاع آب و هوایی دنیای دیگران در حال بدتر شدن است و آن‌ها متوجه می‌شوند “کن” هنوز در دنیای آن‌ها زندگی می‌کند. از طرفی “چیو” به دیدار نگهبان ارواح می‌رود و در عوض زندگی “چون” عمر خودش را پیشنهاد می‌کند. نگهبان روح می‌گوید در هر صورت زمانی که “کن” به دنیای خودش برگردد “چون” می‌میرد و به “چیو” می‌گوید چطور می‌تواند “چون” را نجات دهد.

دنیای دیگران در حال غرق شدن است و آن‌ها تلاش می‌کنند “کن” را بکشند اما “چون” با فدا کردن خودش و یکی شدن با درخت پدربزرگ، آنقدر باعث رشد درخت می‌شود تا تمام ساکنان این دنیا بتوانند روی آن جا بگیرند و نجات پیدا کنند. “چون” در عوض این ایثار، قدرت‌های جادویی‌اش را از دست می‌دهد و دیگر نمی‌توانند در کنار بقیه زندگی کند. اینجاست که “چیو” هم خودش را فدای “چون” می‌کند و با طلسمی که از نگهبان روح گرفته، او و “کن” را به دنیای انسان‌ها می‌فرستد و مشخص می‌شود “چیو” با نگهبان معامله کرده تا جانشینش بشود و “چون” را نجات بدهد.

انیمیشن چینی

کپی از کاراکترهای مونث استودیو جیبلی

شخصیت اصلی داستان، “چون” یادآور شخصیت‌های مونث قوی استودیو جیبلی است. چه از نظر طراحی ظاهر کاراکتر و چه از لحاظ مستقل و قدرتمند و وفادار بودن. “چون” برای انجام کاری که فکر می‌کند درست است، درنگ نمی‌کند و با شجاعت خطرات مسیر را به جان می‌خرد. اگرچه هنوز خامیِ جوانی در او وجود دارد و گاها تصمیم‌های احساسی می‌گیرد. او با یک نگاه دلباخته پسر صیاد می‌شود و پسری که از کودکی همراه او بوده و برای کمک به او دست به هر فداکاری می‌زند را نادیده می‌گیرد!

“چیو” نفر سوم رابطه و کسی ا‌ست که مدام از خود گذشتگی می‌کند و جواب خوبی‌هایش را نمی‌گیرد. اگر “چیو” شخصیت فکر شده‌تر و پخته‌تری بود می‌توانست به جای مصیبت‌کش و کلیشه‌ای بودن، بار احساسی بسیاری به داستان بیافزاید. اینکه قرار است “چیو” در آخر خودش را قربانی کند کاملا واضح است، سازندگان می‌توانستند کمی ادویه به این شخصیت بزنند تا حدس این موضوع را دشوارتر کنند یا حداقل ایثارش را تاثیرگذارتر نشان بدهند.

نگو، نشان بده!

“چیو” شیطان و طعنه‌زن است اما نه آنقدر که ما را بخنداند یا حتی واکنش خاصی از “چون” بگیرد. او می‌گوید پدر و مادری نداشته و مادربزرگش او را بزرگ کرده و “چون” تنها کسی است که برایش مهم است اما این صحنه آنقدر تاثیری روی مخاطب ندارد. کارگردانان می‌توانستند همین احساس “چیو” را در غالب چند صحنه کوتاه و بی هیچ دیالوگی نشان دهند و بازخورد حسی بیشتری از مخاطب بگیرند. همین قانون “نگو، نشان بده!” چیزی است که در آثار میازاکی به وفور دیده می‌شود اما کارگردانان جوان این اثر که تاثیر زیادی از استاد گرفته‌اند، از آن مسئله غافل شدند!

دو نگهبان روح در داستان حضور دارند که یکی مسئول روح انسان‌های خوب و دیگری مسئول روح انسان‌های بد است. هر دوتای این کاراکتر دیزاین بسیار خلاقانه و جذابی دارند، محل زندگی هر دو نیز فکر شده و مناسب آن‌هاست. نگهبان روح آدم‌های خوب شمایل غریبی دارد، حیله‌گر است و گربه‌هایی دارد که به هر چیزی تبدیل می‌شوند و سیگاری می‌کشد که از کندن دست و پای حشره چوب‌مانندی ساخته می‌شود.

نگهبان روح آدم‌های بد با موش‌هایش که زمانی انسان بوده اند زندگی می‌کند، پیرزنی مکار و خبیث است و برای رسیدن به هدفش از “چون” و “چیو” سوء استفاده می‌کند اما مخاطب از او منتفر نمی‌شود. سرنوشت او هم به دست فراموشی سپرده می‌شود و ظاهرا کسی اهمیت نمی‌دهد که او به دنیای انسا‌ن‌ها گریخته است!

انیمیشن چینی

نابودی صنعت انیمیشن در انقلاب فرهنگی چین

صنعت انیمیشن تقریبا در چین و ژاپن همزمان آغاز به کار کرد. چین اولین انیمیشن سینمایی در آسیا را به نام Princess Iron Fanدر سال 1941 تولید کرد که تاثیر زیادی روی انیمه ژاپنی موموتارو و استاد اوسامو تزوکا گذاشت. مدتی بعد و در میانه دهه شصت میلادی Havoc in Heaven منتشر شد که جوایز بین‌المللی زیادی دریافت کرد و تبدیل به یکی از ماندگارترین تولیدات انیمیشنی چین شد. تا این زمان چین دست برتر را در زمینه انیمیشن سازی نسبت ژاپن داشت اما عصر طلایی انیمیشن سازی چین در 1966 و در پی انقلاب فرهنگی به پایان رسید.

ملاحظات سیاسی باعث عقب نگه داشتن چین در این عرصه شد و آن‌ها زمانی به خود آمدند که آمریکا و ژاپن آنقدر در این زمینه پیشرفت داشتند که عملا امکان رقابت برای آن‌ها وجود نداشت. دولت چین اما در سال‌های اخیر با سرمایه‌گذاری‌های بسیار سعی در احیا این صنعت پولساز دارد. کشور چین جمعیت کودک و جوان زیادی دارد و دولت نگران نفوذ فرهنگی انیمیشن‌های آمریکایی و ژاپنی نیز هست.

فیلمنامه‌های ضعیف چینی

ضعف فیلم‌نامه با وجود اینکه در اکثر انیمیشن‌های چینی دیده می‌شود، اما انیماتورهای چینی سال‌های سال برای استودیوهای آمریکایی و ژاپنی کار طراحی انجام داده اند و تجربه زیادی در این زمینه دارند و همین نطقه قوت آن‌هاست. چیزی که عیان است، آن است که چین با جدیت وارد این عرصه شده و با وجود اینکه عمده تولیدات این کشور برای مخاطب داخلی ساخته می‌شوند، هستند استودیوهایی که جذب مخاطب خارجی را هم در نظر دارند.

ورود جدی چین به عرصه انیمیشن، تاثیر زیادی روی صنعت انیمه ژاپن دارد زیرا استودیوهای زیادی در ژاپن با مشکلات مالی مواجه‌اند و انیماتورهای ژاپنی که دستمزدهای کم و ناعادلانه‌ای دریافت می‌کنند، می‌توانند با کار برای استودیوهای چینی درآمد بهتری داشته باشند. گرچه چین می‌تواند نیروی کار ژاپن را بدزدد اما هنوز به آرت استایل و شیوه داستان‌گویی منحصر به فرد خود نرسیده و اغلب تحت تاثیر مستقیم آثار ژاپنی و آمریکایی قرار دارد.

کارگردانان جوان این انیمیشن ابتدا در سال 2004 ماهی بزرگ و بگونیا را به صورت یک انیمیشن کوتاه هفت دقیقه‌ای منتشر کردند که با استقبال خوبی مواجه شد. بنابراین تصمیم گرفتند داستان را گسترش داده و انیمیشنی سینمایی از آن بسازند و با وجود اینکه فیلم‌نامه جدید در سال 2009 کامل شد، آن‌ها هیچ حامی مالی مناسبی پیدا نکردند. لیانگ در پستی در Weibo (که کارکردی شبیه فیسبوک در چین دارد) تقاضای کمک مالی کرد و موفق به یافتن حامی شد. ساخت این انیمیشن سینمایی ده سال طول کشید.

کپی از شهر اشباح میازاکی

ماهی بزرگ و بگونیا آشکارا از آثار استودیو جیبلی به ویژه شهر اشباح تاثیر گرفته است. شخصیت اول مونث قوی، پیام‌های طبیعت دوستانه و خلاقیت بی‌حد و مرز از شاخصه‌های آثار جیبلی و استاد میازاکی هستند که در این فیلم هم دیده می‌شوند. نگهبان روح مشخصا من را به یاد یوبابا در شهر اشباح می‌اندازد. خلاقیتی که در طراحی شخصیت‌های نگهبان روح افراد خوب و نگهبان روح افراد بد و فضای زندگی هر دو آن‌ها وجود دارد بسیار دلنشین است و حس تازگی دارد.

انیمیشین دو بعدی و سه بعدی به خوبی کنار هم نشسته‌اند ولی درهم ادغام نشده‌اند و اغلب قابل تشخیص‌اند. طراحی پس‌زمینه‌ها بسیار خوب و چشم‌نواز انجام شده قاب‌های زیبایی از طبیعت وجود دارد و شخصا طراحی ساختمان‌های سنتی چینی و اتاق خواب “چون” را دوست داشتم. رنگ‌هایی که در انیمیشن استفاده شده (اغلب قرمز) هم حس طراحی‌های سنتی چینی را دارند.

نظرات مخاطبین

0 نظر ثبت شده

این مطالب را هم از دست ندهید

انیمه Somali and the Forest Spirit

انیمۀ سومالی و روح جنگل، یک انیمه اقتباسی از مانگای همین مجموعه است که از سال 2015 منتشر شده و هم اکنون نیز منتشر می‌شود. مانگای این مجموعه به اتمام نرسیده و در حال پخش است، طبیعتاً باید منتظر فصل دوم این مجموعه نیز باشیم. سومالی و روح جنگل یک کمیک اینترنتی به نویسندگی یاکو […]

انیمیشن Salma’s Big Wish

انیمیشن آرزوی بزرگ سلما یکی از اولین آثار استودیوی نوپای مکزیکی یعنی متاکیوب است. اثری که قرار بود این استودیو در سال 2017 منتشر کند. پس باید از لحاظ فنی اثر را با سیستم‌های سال 2017 نقد کنیم. به احتمال خیلی زیاد انیمیشن‌های این استودیو در سال‌های بعد پیشرفت قابل توجهی خواهند داشت. اثر در […]

انیمه Spirited Away

شهر اشباح انیمیشنی سینمایی محصول سال 2001 ژاپن است. کارگردانی و نویسندگی اثر را هایائو میازاکی برعهده داشته و موسیقی خاطره‌انگیز آن را جو هیسایشی ساخته است. این تنها انیمه‌ایست که موفق به دریافت جایزه اسکار شده است. روح شینتو در شهر اشباح شهر اشباح نیز درست مثل بقیه آثار میازاکی سرشار از نشانه‌های آیین […]

انیمیشن Robots

ربات‌ها یکی از اولین آثار استودیو بلواسکای و به نظر بنده – بعد از عصر یخبندان ۱ – بهترین انیمیشن این استودیوی معروف است. مسلما ربات‌ها اثر بی‌نقصی نیست، ولی بدون شک در سرگرم کردن کودکان (و حتّی بزرگسالان) بسیار موفّق عمل می‌کند. خیزش علیه ستم فیلم دو کاراکتر مهم دارد که یکی بیگولد و […]