مشخصات اثر

  • نام اثر
    Away دور
  • ژانر
    ماجراجویی خانوادگی فانتزی
  • سال ساخت
    2019
  • نوع اثر
    سینمایی
  • زمان
    75 دقیقه
  • کشور سازنده
    لتونی
  • نام کارگردان
    گینت زیلبالودیس
  • نام نویسنده
    گینت زیلبالودیس
  • استودیوی سازنده
    Bilibaba
  • جوایز
    برنده دریافت جایزه بهترین فیلم بلند انیمیشنی در جشنواره ملی فیلم لتونی 2020 نامزد دریافت جایزه دستاورد برجسته موسیقی در ساخت پروژه بلند انیمیشنی در جشنواره آنی 2020 (Annie) برنده دریافت جایزه بهترین انیمیشن بلند در جشنواره فیلم خارق‌العاده اروپا استراسبورگ 2019
  • بازخورد و میزان استقبال
    انیمیشن "دور" توانست نظر بسیاری از منتقدین را جلب و بسیاری از جوایز جشنواره‌ها را به نام خود ثبت کند. انیمیشن در سایت (rottentomatoes) امتیاز 100 از 100 و در سایت (metacritic) امتیاز 76 از 100 را از نگاه منتقدین دریافت کرد. همچنین توانست در سایت (IMDB) امتیاز 6.7 از 10 را از آن خود کند. دلیل این تفاوت امتیاز را می‌توان در آن دانست که اهمیت‌دهی مخاطبین به آثار عمیق در گذر زمان رو به کاهش بوده و بیشتر به دنبال هیجان واهی هستند. در این حین، منتقدان هنوز بر رسالت خود باقی‌مانده و به آثار عمیق امتیاز می‌دهند.
نوشته شده در: توسط: حمیدرضا ندیری در: انیمه و انیمیشن

اثر پیشِ رو آخرین و موفق‌ترین اثر گینت زیلبالودیس است. گینت زیلبالودیس را می‌توان کارگردانی دانست که تقریباً تمام آثارش را به تنهایی خلق کرده است! نویسندگی، کارگردانی و طراحی تمام آثار او به عهده خودش بوده است. گینت می‌تواند نمونه و الگوی بارزی برای کسانی باشد که با کار گروهی مخالفت دارند. اثر “دور” توانست جایزه‌های زیادی را به نام خود بزند و توجه اکثر منتقدان را نیز به خود جلب کند.

انیمیشن دور

بی‌محتوای با محتوا

اثر “دور” ساختۀ زیلبالودیس، در نگاه اول، یک انیمیشن کاملاً بی‌محتوا، بی‌کیفیت و ساده‌انگارانه تلقی می‌شود. تنها دقایقی تأمل در این اثر کافی است تا به محتوای عظیم و پیچیده آن پی ببریم. محتوایی که نه ساده است و نه بی‌کیفیت، بلکه محتوایی است که داستان زندگی تمام انسان‌ها را روایت می‌کند.

در اوایل داستان، پسرک در مکانی ناشناخته در ناآگاهی کامل و متعجب، چشم به این مکان باز می‌کند. این جهان را می‌توان تمثیلی از دنیا دانست. دنیایی که هر انسانی در وهله اول با ناآگاهی به جهان پیچیده قدم می‌گذارد. پسرک بعد از بیداری با موجودی بزرگ و سیاه و ترسناک روبه‌رو می‌شود. آن موجود سیاه و ترسناک را می‌توان به مرگ تشبیه کرد. او برای فرار از دست آن موجود ترسناک، ابتدا محل امنی برای خود پیدا می‌کند. محل امن را می‌توان به مکان‌هایی در دنیا تشبیه کرد که مأمنی موقت و زودگذرند.

پسرک در آن مکان امن، امکانات و وسایلی برای ادامه راه پیدا می‌کند. هر انسانی نیز وقتی پا به جهان می‌گذارد و محل امنی را برای خود می‌گزیند، امکانات و وسایلی را نیز برای خود فراهم می‌بیند. حالا شخصیت اول داستان نقشه‌ای با خود دارد. با کلیت جهان آشنا شده است اما هنوز دقیق آن را نمی‌شناسد. موجود ترسناک در دروازه آن محل امن، منتظر پسرک است و پسرک همچنان از آن می‌ترسد.

رو به رو شدن با ترس

پسرک نمی‌تواند با ترس خود روبه‌رو بشود؛ چیزی که در زندگی انسان‌ها خیلی شایع است. برای پسرک راحت‌تر آن است که آنجا منتظر بماند، اما با صحنه‌ای متأثرکننده روبه‌رو می‌شود. پسرک اسکلت انسانی همانند خود را می‌بیند که به‌خاطر روبه‌رو نشدن با ترس خود و بیرون نرفتن از آن مکان امن، در همان جا پوسیده بود. پسرک در می‌یابد که باید بالاخره زندگی را تجربه کند و تسلیم مرگ نشود. اگر قرار به مردن و نابودی است، حداقل تسلیم نشود.

سفر ماجراجویانه پسرک آغاز می‌شود. در راه با چالش‌های زیادی دست و پنجه نرم می‌کند. چالش‌ها و سختی‌هایی که در زندگی هر انسانی یافت می‌شوند. سختی‌هایی که باعث قوی‌تر شدن و شجاع‌تر شدن انسان می‌شود.

در نگاه اول این اثر محتوایی ندارد، اما می‌توان دریافت که از بسیاری آثار دیگر پرمحتواتر است. آثاری که چه‌بسا از لحاظ کیفیت فنی در سطح‌های جهانی می‌باشند، اما محتوا و هدف خاصی ندارند. تنها فایده‌شان سرگرم کردن مخاطب و مهیج ساختن او برای دقایقی است و مخاطب نیز در طولانی‌مدت به این واقعه معتاد شده است.

زندگی در سایه ترس

داستان “دور” یک داستان بسیار عمیق و پیچیده است. “دور”، شاید داستان زندگی خیلی از انسان‌ها را روایت می‌کند. سختی‌ها و چالش‌های زندگی هر انسان را می‌توان در انیمیشن پیدا کرد. آنجا که انسان می‌ترسد و حرکت نمی‌کند، آنجا که ترس خود را کنار می‌گذارد برای حرکت کردن و آنجا که با سختی‌ها دست و پنجه نرم می‌کند، همه را به نوعی می‌توان تمثیلی از زندگی انسان دانست.

داستان از آنجایی شروع می‌شود که پسرکی از خواب بلند می‌شود و خود را گیرکرده بر شاخه‌های درختان در بیابانی عجیب می‌یابد. همچنان که پسرک در حال بررسی اطراف است، موجودی سیاه، بزرگ و ترسناک به طرف او می‌آید. آن موجود به او نزدیک می‌شود و او را به آستانه مرگ می‌کشاند که با هوشیاری، پسرک جان خودش را نجات می‌دهد. می‌توانیم بیدار شدن در زمان و مکانی نامعلوم را به تولد انسان در دنیا تشبیه کنیم. انسانی که در ناآگاهی مطلق پا به دنیای پیچیده می‌گذارد.

پسرک محل امنی را برای استراحت خود پیدا می‌کند. در آن محل، امکاناتی را برای شروعِ راهی نامعلوم پیدا می‌کند. امکانات شامل مقداری آذوقه و وسایل لازم برای ادامه مسیر می‌باشند. امکانات را می‌توان تمثیلی از امکانات دنیایی دانست که هرچند کم، اما بازهم برای ادامه راه کافی هستند. هر کسی در ابتدای زندگی خود، امکاناتی برای شروع و ادامه زندگی پیدا خواهد کرد. پسرک ابتدا از امکانات موجود و محدود برای بازی و سرگرمی استفاده می‌کند. وقت و هزینه و امکانات خود را تا حدودی به هدر می‌دهد تا این‌که به خودش می‌آید.

فرار از کابوس‌ها

هرچند وقت یکبار که پسرک عزم سفر می‌کند، با موجود سیاه که صبح تا شب بر ورودی آن محل امن ایستاده است روبه‌رو می‌شود و می‌ترسد. یکی از شب‌ها در گشت و گذار در آن محل، اسکلتی را پیدا می‌کند که زمانی مثل خود او به‌خاطر ترسیدن از آن موجود سیاه آن‌قدر آنجا مانده بود که به اسکلت تبدیل شده بود. پسرک وقتی با مفهوم مرگ روبه‌رو می‌شود، تصمیم خود را می‌گیرد، ترس خود را کنار می‌گذارد و آماده رفتن می‌شود.

در طول مسیر داستان، پسرک با چالش‌های زیادی روبه‌رو می‌شود. سختی‌های راه گاه ترسناک هستند و گاه چنان طاقت‌فرسا که حتی قدرت قدم برداشتن را هم از انسان می‌گیرند. داستان به قدری ساده است که در نگاه اول آن را ساده‌انگارانه می‌پنداریم، اما با کمی تأمل متوجه خواهیم شد که اثر، داستان زندگی همه انسان‌هاست.

انیمیشن دور

پسرک ماجراجو

انیمیشن “دور” شخصیت‌های زیادی ندارد. اگر هم شخصیت‌های زیادی داشت، به خاطر صامت بودن اثر، چیز زیادی نمی‌توان از آن شخصیت‌ها گفت. انیمیشن، سه شخصیت اصلی دارد و غیر از این‌ها، ما شاهد شخصیت دیگری غیر از حیواناتِ در طبیعت نمی‌باشیم.

شخصیت اول انیمیشن، پسرکی ماجراجو است. او در ابتدا کمی ترسو بود، اما به‌ مرور زمان ترس خود را کنار گذاشت. البته ما همواره در داستان شاهد ترس او از موجود سیاه و بزرگ بودیم. بالاخره در وهلۀ اول، هر انسانی باید از مرگ و نیستی و نابودی فرار کند. او هرچند شخصیتی ترسو داشت و هرازچندگاهی کابوس‌های وحشتناک می‌دید، اما پسری سخت‌کوش بود. او در تمام طول راه، از هیچ تلاشی برای رسیدن به خانه و همنوعان خود دریغ نکرد.

شخصیت بعدی داستان، یک پرندۀ زرد کوچک است. این پرنده در ابتدا آسیب دیده بود و نمی‌توانست برای خود غذا به دست بیاورد، اما با رسیدن پسرک، او هم توانست زندگی خود را از سر بگیرد. پسرک به پرنده زرد داستان، کمک کرده بود و به او آب و غذا داده بود، در مقابل پرنده خود را مدیون او می‌دانست. پرنده در اکثر مواقع، او را همراهی می‌کرد. در اواسط داستان، پرنده تبدیل به رفیق نیمه راه می‌شود و پسرک را تنها می‌گذارد، اما در نهایت با پشیمانی پیش او باز می‌گردد.

شخصیت بعدی که نمی‌توان گفت که یک عنصر جداگانه است یا یک شخصیت منحصر به فرد، در واقع تجسمی از مرگ است. مرگی که بر اثر غفلت، ممکن است به هرکسی برسد. اثر “دور” اثری است که کم‌‌ترین شخصیت ممکن را دارد. “دور” همانند دست‌اندرکارانش که یک نفر بیشتر نیست! شخصیت‌های بسیار کمی دارد. اوج هنر این اثر زمانی نمایان می‌شود که با کمترین عناصر عمیق‌ترین داستان روایت می‌شود.

انیمیشن دور

بی‌کیفیت ترین اثر حال حاضر

اثر “دور”، شاید یکی از بی‌کیفیت‌ترین آثار ممکن در این دوره و زمانه باشد. زمانی که تکنولوژی در اوج پیشرفت خود قدرت‌نمایی می‌کند، اثر از گرافیکی بسیار ساده و چه‌بسا دل‌زده کننده بهره می‌برد. باید دید که آیا با این سطح پائین از کیفیت فنی می‌توان حس و حال و مفهومی را به مخاطب انتقال داد؟!

اولین چیزی که توجه مخاطب به آن جلب می‌شود، صامت بودن اثر است! همین عنصر صامت بودن، دلیل کافی برای این همه جوایز است. انیمیشن در عین صامت بودن، پیامی را می‌رساند که شاید کلمات از بیان آن عاجز باشند.

در اثر پیش رو از لحاظ گرافیکی بسیار ضعیف کار شده است. تمامی طراحی‌های داخل انیمیشن بسیار ساده و یکنواخت بوده و حتی از به‌کارگیری سایه‌ها و تکنیک‌های نورپردازی نیز کم استفاده شده بود. طراحی چهره شخصیت، کاملاً ساده و یکنواخت بوده، به‌طوری‌که حتی یک کودک هم می‌توانست کار رنگ آمیزی آن را انجام دهد. در چهره و صورت شخصیت، هیچ‌گونه جزئیاتی دیده نمی‌شود. البته چهره شخصیت، مشت نمونه خرواری از کل طراحی انیمیشن است. تمامی طراحی‌های انیمیشن بدون جزئیات و ساده بودند.

رنگ‌‌آمیزی انیمیشن با این که یکنواخت صورت گرفته بود، اما طبیعت را با آن سطح از کیفیت، به بهترین وجه ممکن به تصویر کشیده بود. رنگ‌آمیزی‌ها باعث تجربه حس تازگی در مخاطب می‌شدند. جنگل‌ها سرسبز به تصویر کشیده شده بودند و مناطق کوهستانی و سنگی با همان رنگ‌هایی که در واقعیت هستند. “دور” برخلاف طراحی که دارد، از یک رنگ‌آمیزی واقع‌گرایانه بهره برده است.

انتقال تس با موسیقی

موسیقی انیمیشن همانند دیگر اجزای آن از سادگی بهره می‌برد. موسیقی همراه با نحوه روایت داستان و شخصیت‌پردازی، باعث شده بود که احساسات به خوبی به مخاطب القاء بشوند. زمانی که مرگ از راه می‌رسید یا پسرک کابوسی می‌دید، مخاطب نیز با آن حس خاص ترس درگیر می‌شد.

شاید برای شما هم این سؤال پیش آمده باشد که چرا انیمیشن از لحاظ فنی بسیار ساده کار شده است؟! آیا نمی‌توانست بهتر باشد؟! این که آیا می‌توانست بهتر باشد یا نه، نمی‌توان گفت زیرا تمامی اشخاصی که در ساخت انیمیشن سهیم بودند فقط یک نفر هستند! کارگردانی، نویسندگی، طراحی، رنگ آمیزی و نواختن موسیقی همه و همه کار یک نفر بود و آن یک نفر کسی نیست جز گینت زیلبالودیس.

زیلبالودیس، کسی است که توانسته یک تنه، این انیمیشن را بسازد و چنین جایزه‌هایی را از آن خود کند. البته ایشان تمامی آثار خود را تنهایی خلق می‌کند. در قبال کاری که آقای زیلبالودیس به تنهایی انجام داده است به نظر من تمامی سادگی‌ها قابل پذیرش است. چه بسیار آثاری هستند که توسط گروه‌هایی با اعضای زیاد و امکانات بسیار پیشرفته‌تر خلق شده‌اند ولی حتی نامشان در این جشنواره‌ها بیان نمی‌شود و بی‌محتوا هستند. آقای گینت زیلبالودیس به خاطر این کار تک نفره واقعاً شایسته ستایش است.

نظرات مخاطبین

0 نظر ثبت شده

این مطالب را هم از دست ندهید

انیمیشن I lost my body

انیمیشن I lost my body که از شبکه نتفلیکس هم پخش شده است، درباره دستی است که یک‌باره جان می‌گیرد، خزیدن را می‌آموزد، راه می‌رود، می‌دود و با حیوانات ستیز می‌کند. صحنه‌های اول این فیلم قطعا شما را هیجان‌زده و متعجب می‌کند. در ابتدا دنبال هدف دست می‌گردید. این که کجا می‌رود و چرا این […]

انیمه Summer Wars

انیمه Summer Wars یکی دیگر از آثار هوسودا است که دقیقا نقش خانواده در آن پررنگ و مشهود است. همین علاقه مامورو هوسودا برای پرداختن به مفاهیمی مثل خانواده، طی کردن مراحل رشد در کودکی و نوجوانی و اهمیت واضح به روابط جمعی و انسانی دلایلی است که او را «family man» صنعت انیمیشن لقب […]

انیمه Fire Force

نیروی آتش یک اثر اقتباسی از مانگایی به همین نام است. این مانگا به نویسندگی و تصویرگری آتسوشی اوبکوبو از سال 2015 شروع به انتشار کرد و تاکنون نیز ادامه دارد. این اثر از معدود آثاری است که در رابطه با فاجعه بزرگ ترسیم شده‌اند و شباهت بسیار زیادی از لحاظ داستانی به انیمۀ پرومر […]

انیمه Noragami

نوراگامی یک اثر اقتباسی از مانگایی به همین نام است. مانگای نوراگامی به طراحی و نویسندگی آداچی‌توکا از سال 2011 در مجلۀ ماهانۀ کودانشا (Kodansha) منتشر شد. این مانگا در سال 2020 در 22 جلد جمع‌آوری شده است. انیمۀ نوراگامی، اثری اقتباس شده از این مانگا، در دو فصل و 29 قسمت در سال 2014 […]