مشخصات اثر

  • نام اثر
    Paprika پاپریکا
  • ژانر
    علمی تخیلی فانتزی
  • علمی تخیلی
    2006
  • نوع اثر
    سینمایی
  • زمان
    90 دقیقه
  • کشور سازنده
    ژاپن
  • نام کارگردان
    ساتوشی کن
  • نام نویسنده
    جونگو ماروتا ماسائو تاکیاما
  • بازیگران
    مگومی هایاشی‌بارا تورو اموری کاتسونوسوکه هوری
  • بازخورد و میزان استقبال
    فروش: ۹۴۴٬۹۱۵ دلار
نوشته شده در: توسط: صبا جهانگیریان در: انیمه و انیمیشن

“پاپریکا” به کارگردانی “ساتوشی کن” در سال 2006 تولید و اکران شد. انتظارات زیادی از این انیمه باتوجه به آوازه بلند کارگردانش می‌رفت که تا حد بسیار خوبی هم بیشتر آن‌ها را برآورده کرد. پاپریکا در تلاش است که درونمایه‌ای پیچیده را با زبانی نسبتاً قابل ملموس به مخاطب خود ارائه دهد.

از آنجایی که کارگردان این اثر فیلم‌سازی توانمند به شمار می‌رود و آثارش با بزرگانی مانند “هیچکاک” و “دیوید لینچ” مقایسه می‌شود؛ بدیهی است که پاپریکا را بتوانیم یکی از آثار خارق‌العاده که به شکل انیمه درآمده و ژانر عملی تخیلی دارد؛ بدانیم.

کریستوفر نولان

واقعیت رویاست

داستان پاپریکا دانه‌ای بسیار عجیب را در ذهن مخاطب خویش می‌کارد. “رویا یک واقعیت است” همان دانه عجیب اما قدرتمند روایت این انیمه است. مرز کم میان رویا و واقعیت که حتی در برخی موارد شکسته می‌شود این سوال را به صورت پنهانی در ذهن مخاطب به وجود می‌آورد که آیا هم‌اکنون در خواب به سر می‌برد یا در بیداری؟ همین سوال نشان‌دهنده آن است که روایت به شکل زیبایی بیننده خود را با داستان همراه کرده است.

ایده اثر در ادامه با مفاهیم دیگری آمیختگی پیدا می‌کند و جذاب‌تر می‌شود. انیمه درواقع داستان اختراع دستگاهی‌به نام “DC Mini” است که روانشناسان می‌توانند به کمک آن در خواب بیماران خود حاضر شوند و رویاها را تحلیل و بررسی کنند. دزدیده شدن این دستگاه همان کنش ابتدایی‌ست که تحرک را در داستان به وجود می‌آورد زیرا این دستگاه با قدرت بی‌نهایت عجیب و غریب خود با کنترل رویاها می‌تواند باعث ایجاد خرابی‌های جبران ناپذیری در دنیای واقعی شود.

علت ایجاد این خرابی‌ها هم واضح است. خواب یا رویابینی در عالم رم برای انسان اتفاق می‌افتد. با توجه به نظریه فروید مسائل در این لحظات از حافظه موقت به دائمی کوچ می‌کنند و اتفاقات روزانه در ذهن تجزیه و تحلیل می‌شود. پس با این تفکر رویاها را می‌توانیم بازتابی از واقعیت بدانیم که از زاویه دیگری به تمام موضوعات نگاه می‌کند.

ذهن و رویا

ذهن ما تلاش می‌کند تا واقعیات را به شکل خودخواسته‌ای تغییر دهد و خواسته‌ها و سرکوب‌هایی که در طول روز شاهد آن‌ها هستیم در عالم خواب به شکل رویا و کابوس ظاهر می‌شوند؛ به همین دلیل داشتن دسترسی به رویاهای یک فرد ارتباط مستقیم با توانایی تسخیر ناخودآگاه فرد دارد و در نتیجه از این طریق می‌توانیم شخص موردنظر را کنترل کنیم.

متوجه شدیم که سارقین دستگاه می‌توانند کنترل افراد را با نفوذ به رویاهایشان به دست گیرند. این مسئله به طور دقیقی برای رئیس بخش مخترعین اتفاق می‌افتد و منجر به خودکشی ناموفق او می‌شود. پس این موضوع زنگ خطری آشکار را برای روانشناسان به صدا درمی‌آورد تا هر چه زودتر به DC Miniها را پیدا کنند. در این بین رای پیشبرد داستان نقش اشخاص پررنگ‌تر می‌شود.

شخصیت اول انیمه پاپریکا با نام “چیبا” که یک محقق و روانشناس است، شخصیتی بسیار جدی و استوار دارد و همچنین او با شکل و شمایل دیگری مهم‌ترین مهره تیم تحقیقاتی در دنیای رویاهاست. “پاپریکا” نیمه دیگر وجود اوست که در رویاها به کمک افراد می‌شتابد و سعی می‌کند بیماران را از شر کابوس‌هایشان خلاص کند.

کریستوفر نولان

خودآگاه و ناخودآگاه

چیبا و پاپریکا را می‌توان نماینده خودآگاه و ناخودآگاه یک انسان دانست اما از آنجایی که تقریباً تا اواسط داستان ارتباط میان این دو شخصیت مشخص نیست، روند داستان کمی گنگ و مبهم به نظر می‌آید. شاید گره‌ای که میان شخصیت خودآگاه و ناخودآگاه چیبا به وجودآمده است با نمایش دادن شکل‌گیری پاپریکا می‌توانست کمک بسیار زیادی به روند داستان بکند که با تحقق نیافتن این مهم چیبا و پاپریکا به طور تقریبی از شخصیت یک تیپ جلوتر نرفته‌اند.

اختلال شخصیتی چیبا و همچنین کشف مواردی که باعث تبدیل چیبا به پاپریکا شده بود از مواردی‌ست که می‌توانست به جذابیت داستان بیفزاید و به جای آن عوامل سازنده به چند دیالوگ شعاری در دقایق پایانی فیلم بسنده کرده‌اند.

البته نمی‌توان اهمیت مسئله‌ای که میان این شخصیت در همان دقایق رد و بدل می‎‌شود را انکار کرد. گفتگوی آن‌ها به سمت و سویی می‌رود که به مخاطب ایجاد تعادل میان خودآگاه و ناخودآگاه را نمایش دهد. چیبا با قبول احساسات خود طی گفتگویشان به تعادل با ناخودآگاهش می‌رسد و این موضوع از مهم‌ترین مسائلی‌ست که در انیمه به تصویر کشیده شده است.

سرکوب آرزوها

“کوناکاوا” با اینکه در ابتدا از شخصیت‌های فرعی به شمار می‌رود اما در انتهای داستان به زیبایی با گره اصلی روایت درگیر می‌شود و کمک شایانی به پاپریکا می‌کند. همچنین کوناکاوا مصداق بارز فردی‌ست که با سرکوب آرزوهای خود در رویاهایش به مشکل خورده و با کشف مشکلاتی که ناخودآگاهش را درگیر کرده است، به آرامش روحی و روانی می‌رسد.

“توکیتا” و “هیمورو” از دیگر شخصیت‌های انیمه هستند که با نزدیک شدن به لحظات پایانی ضعف در پردازش این شخصیت‌ها باعث هدر رفتن پتانسیل‌های بالایشان می‌شود.

ریتم داستان از دیگر ویژگی‌هایی‌ست که با فراز و فرودهای بسیاری مواجه می‌شود. ابتدا به ریتم تندی برمی‌خوریم که باعث ایجاد ابهام و سوالات فراوان برای مخاطب می‌شود. حتی ممکن است این ضرباهنگ تند از درک مخاطب خارج شود اما سازندگان برای پاسخ به پرسش‌های مخاطب در اواسط فیلم ریتم انیمه را کند می‌کنند و این موضوع باعث ایجاد ارتباط بیشتری میان مخاطب و هسته اصلی روایت شده است.

دقایق انتهایی داستان هم برای بالا بردن هیجان یک موسیقی حماسی با روند تند روایت همراه می‌شود و این هیجان به خوبی در رگ‌های مخاطب هم جریان پیدا می‌کند. نتیجتا به نظر می‌رسد در این بخش سازندگان شایسته تحسین هستند.

کریستوفر نولان

روایت کلیشه‌ها

پاپریکا شاید در شخصیت‌ پردازی دچار نقاط ضعفی باشد اما قطعا توانسته داستان کلیشه‌ای خود را با زیبایی هر چه تمام‌تر و به خاص‌ترین شکل ممکن به تصویر بکشد. این انیمه با ارائه نظریه فروید در دل خود و پرداخت آزادانه به آن شکل باشکوهی از یک موضوع علمی تخیلی را برای مخاطب خویش به نمایش می‌گذارد.

پاپریکا بارها ذکر می‌کند که مرز رویا و واقعیت بسیار باریک است و در انتها این مرزها از بین می‌روند. تلفیق رویا و واقعیت و تضادهایی که در این بین شکل می‌گیرد؛ حماسه‌ خارق‌العاده‌ای را خلق می‌کند که پایان‌بندی خوبی را برای انیمه رقم زده است.

رویاها نکته اصلی پیشروی داستان هستند و برای متمایز ساختن آن‌ها از واقعیت آشفتگی خاصی را همراه با رنگ‌های شاد به نمایش گذاشته‌اند. این آشفتگی را در تلفیق پی در پی صحنه‌ها می‌توانیم به خوبی مشاهده کنیم. صحنه‌ها به سرعت مانند یک رویای واقعی تغییر می‌کنند به طوریکه مخاطب با این رویاها همراه شده و خودش را در میان آشفتگی آن‌ها متصور می‌شود.

کریستوفر نولان

نولان و ساتوشی کن

بیشتر صحنه‌هایی که در رویاها می‌گذرد، شاهد رژه کاروانی هستیم که شباهت‌هایی به یک سیرک هم دارد. با نگاه دقیق‌تری به این رژه می‌توانیم”بودا” و “مجسمه آزادی” را در میان آن آشفتگی تشخیص دهیم که مانند بقیه افراد حاضر در رژه لباس‌های عجیب و غریب با رنگ‌های شاد بر تن دارند. رژه‌ی در رویاها را می‌توان نمادی از خرد جمعی دانست که در ناخودآگاه تمام انسان‌ها وجود دارد و هر لحظه تعداد بیشتری از اشخاص به این رژه افزوده می‌شوند.

پاپریکا به علت ماهیت انیمه‌ای خود، آزادی عمل بسیار زیادی در خلق عرصه‌های خیالی داشته است. در حالیکه فیلم “تلقین” اثر “کریستوفر نولان” که در سال 2010 اکران شد، برای به تصویر کشیدن همین ایده به محدودیت‌های بی‌شماری برخورد.

البته نولان هیچ‌وقت به شکل رسمی پاپریکا را منبع الهام خود اعلام نکرده و بیانیه‌ای رسمی در این باره صادر نشده است اما اولاً شباهت‌های میان این دو اثر انکارناپذیر است و دوماً شنیده شده که کریستوفر نولان در محفل کوچکی این مطلب را تائید کرده است.

هرچند که او بارها به این موضوع که پردازش ایده فیلم تلقین ده سال طول کشیده، اشاره کرده است اما با اکران پاپریکا در سال 2006 صحبت‌های او در چند نکته ظریف تناقضاتی دارد که به علت کمبود مدارک و شواهد کافی نمی‌توانیم بیش از این در موردشان صحبت کنیم.

فیلم‌های زیادی با الهام از انیمه‌ها ساخته شده‌اند که با توجه به ایده ناب داستان پاپریکا این موضوع اجتناب ناپذیر است و به نظر می‌رسد حتی اگر نولان الهام مستقیمی از پاپریکا هم گرفته، به خوبی توانسته از پس پرداخت این فیلم بربیاد و اثر قابل قبولی را عرضه کرده است. در نتیجه شاید بتوانیم این الگوبرداری از ایده پاپریکا را در راستای پیشرفت سینمای جهان گامی رو به جلو و مثبت بدانیم.

نظرات مخاطبین

0 نظر ثبت شده

این مطالب را هم از دست ندهید

انیمه Vampire Hunter D Bloodlust

دی شکارچی خون آشام: تشنه خون، انیمیشن محصول سال 2000 است و بر اساس سومین کتاب از مجموعه رمان‌های هیده‌یوکی کیکوچی ساخته شده است. در نسخه انگلیسی فیلم، واژه دامپیر (dhampir) را اشتباهاً دامپیل (dunpeal) ترجمه کرده‌اند. دامپیر اصطلاحی حقیقی در افسانه‌های بالکان است که از دو جزء dham (دندان) و pire (نوشیدن) تشکیل شده […]

انیمه Millennium Actress

امروزه خیلی از ما مجبوریم بر چهره‌هایمان نقاب بزنیم. هرکداممان یک نقاب خاص برای حضورمان در مکان‌های مختلف داریم یکی مهربان یکی خشن یکی دوست داشتنی. البته داشتن این نقاب‌ها به این معنا نیست که ما آدم‌های بد یا خوبی هستیم فقط به این معناست که حقیقت درونمان گاهی با چهره‌هایمان ناهمخوانی دارد. بعضی‌ از […]

انیمه Japan Sinks

ژاپن غرق می‌شود سریال انیمیشنی ژاپنی ا‌ست که در جولای 2020 منحصرا از شبکه نتفلیکس پخش شد. کارگردان آن ماساکی یوآسا، کاراکتر دیزاین نائویا وادا و تنظیم موسیقی‌اش هم برعهده کنسوکه یوشینو است که قبلا هم در دویلمن ‌کرای‌بیبی و پینگ پونگ: انیمیشن با یوآسا همکاری کرده است. غرق شدن ژاپن “ژاپن غرق می‌شود”. در […]

انیمه Dorohedoro

دوروهدورو یک انیمۀ اقتباسی از مانگای خودش است. این مانگا از سال 2000 تا 2018 در 167 فصل توسط کیو هایاشیدا ساخته و در مجلات مختلف به چاپ رسیده است. مانگای دوروهدورو در نهایت توسط انتشارات شوگاکوکان در سال 2018 در 23 جلد جمع آوری و منتشر شد. انیمۀ این مانگا در سال 2020 توسط […]