مشخصات اثر

  • نام اثر
    Japan Sinks ژاپن غرق می‌شود
  • ژانر
    علمی تخیلی درام
  • سال ساخت
    2020
  • نوع اثر
    سریال تک فصل 10 قسمت
  • زمان
    25 دقیقه
  • کشور سازنده
    ژاپن
  • نام کارگردان
    ماساکی یوآسا
  • نام نویسنده
    توشیو یوشیتاکا
  • بازیگران
    رینا اوئدا ساساکی یوکو کنشو اونو
  • استدیو سازنده
    Science SARU
  • ارتباطات
    انیمه براساس رمان مشهوری به همین نام از ساکیو کوماتسو ساخته شده است. رمان در سال 1973 منتشر شد و برنده جایزه بیست و هفتمین نویسندگان معمایی ژاپن و جایزه سیئون شد.
  • بازخورد و میزان استقبال
    نظرها در مورد انیمه بسیار متفاوت بود. Imdb انیمه را "عالی در آغاز و پایان اما ضعیف در میانه" توصیف کرد و به آن نمره 6.5 داد. در سایت myanimelist.net نیز 6.44 امتیاز گرفت.
نوشته شده در: توسط: حانیه عباس‌قلی در: انیمه و انیمیشن

ژاپن غرق می‌شود سریال انیمیشنی ژاپنی ا‌ست که در جولای 2020 منحصرا از شبکه نتفلیکس پخش شد. کارگردان آن ماساکی یوآسا، کاراکتر دیزاین نائویا وادا و تنظیم موسیقی‌اش هم برعهده کنسوکه یوشینو است که قبلا هم در دویلمن ‌کرای‌بیبی و پینگ پونگ: انیمیشن با یوآسا همکاری کرده است.

زلزله ژاپن

غرق شدن ژاپن

“ژاپن غرق می‌شود”. در سال 2020 اگر این جمله سر خط خبرها هم باشد، تعجب کسی را برنمی‌انگیزد اما خوشبختانه این یک خبر نیست؛ عنوان انیمه جدید ماساکی یوآساست! انیمه‌ای درمورد فرورفتن کل مجمع‌الجزایر ژاپن به ریز آب و تمام چیزهایی که با ناپدید شدن ژاپن، از دست می‌روند. سازندگان ژاپنی اثر به این وسیله علاقه خود را به کشورشان، سنت‌ها، جشن‌ها، طبیعت و تمام مردمی که در آن زندگی می‌کنند (چه ژاپنی‌ها و چه غیر ژاپنی‌ها) نشان می‌دهند.

جایی که گو، آیمو و کوگا در قسمت9، نظرشان را درمورد ژاپن رپ می‌کنند و در قسمت 10 تصاویر آرشیوی باقی‌مانده از ژاپنِ قبل از زلزله را می‌بینیم. این دو سکانس باعث می‌شوند بیننده‌های مختلف از سراسر دنیا نیز به این فکر کنند که اگر روزی کشورشان ناگهان از نقشه حذف شود، چه چیزهای گرانبهایی از ملتشان و دنیا گرفته خواهد شد؟

امید و سرسختی از دیگر مفاهیمی هستند که انیمه مکررا به آن‌ها اشاره می‌کند. شخصیت‌های اصلی با حفظ روحیه و جنگیدن برای زنده‌ ماندن، در نهایت به ساحل امن می‌رسند و نجات می‌یابند. دیالوگ‌های پایانی آیمو درباره‌ امید، این داستان پرفراز و نشیب را به خوبی به پایان می‌برند: هر غروب خورشید، طلوعی را به دنبال خودش دارد.

ترمیم ظروف شکسته همچون ترمیم ژاپن

کینتسوگی حضور پررنگی در داستان دارد که هنری ژاپنی برای ترمیم ظروف شکسته از طریق اتصال قطعات شکسته به هم به کمک طلا، نقره یا پلاتین است. در این شیوه ظروف آسیب‌دیده دور انداخته نمی‌شوند بلکه برای استفاده مجدد به هنرمندانه‌ترین روش ترمیم می‌شوند. کینتسوگی شکستگی‌ها را به معنای بخشی از تاریخ آن شیء می‌بیند نه دلیلی برای از ریخت افتادنش. فرقه‌ عجیب و غریبی که شخصیت‌ها به آن می‌پیوندند، اهتمام جدی به هنر کینتسوگی دارند تا “به اشیا روح جدیدی بدهند.”

وقتی آیمو پایش را از دست می‌دهد، او را دوباره در میدان مسابقه به همراه پایی مصنوعی که قطعه طلایی رنگ بزرگی دارد و یادآور کینتسوگی است، می‌بینیم. بازگشت دوباره مردم به ژاپن و دوباره ساختنش هم می‌تواند نوعی کینتسوگی باشد.

برخلاف دویلمن کرای‌بیبی، که در آن ماساکی یوآسا زشت‌ترین چهره بشریت را نشانمان داد، اینجا آن روی همدل و فداکار انسان‌ها را دیدیم. اکثر شخصیت‌ها آدم‌های بدی نیستند و به ازاء هر شخصیت منفی، چندین و چند کاراکتر وارد داستان می‌شوند که بی‌چشم‌داشت به شخصیت‌های اصلی کمک می‌رسانند. از آنجایی که در سخت‌ترین مواقع، آدم‌ها همدلی بیشتری با هم نشان می‌دهند و اغلب دست از خودخواهی‌های کوچک می‌کشند، شاید چیزی که در این انیمه دیدیم به حقیقت نزدیک‌تر باشد.

زلزله ژاپن

خانواده‌ای محصور در ویرانی

خانواده موتو زندگی آرامی را می‌گذرانند تا آنکه چند زلزله شدید، ژاپن را بهم می‌ریزد. هر کدام از اعضای خانواده در زمان زلزله، در مکان‌های متفاوتی هستند. دختر خانواده، آیمو، به همراه هم تیمی‌هایش در رختکن است. پدر خانواده روی داربست استادیوم در حال کار و ماری، مادر خانواده، سوار بر هواپیما به ژاپن برمی‌گردد. گو، پسر کوچک خانواده هم در حال انجام بازی ویدئویی‌ است. در هر صورت همه‌شان به طرز معجزه آسایی از زلزله نجات پیدا می‌کنند و به لطف چراغانی‌های معبدِ شهر،که پدرشان کار گذاشته، یکدیگر را پیدا می‌کنند.

افراد مختلفی نیز در معبد پناه گرفته اند، از جمله نانامی، دوست خانوادگی‌شان و هارو کوگا که زمانی ارشد آیمو بوده اما الان کاملا منزوی شده است. کمی بعد افراد درون معبد متوجه می‌شوند سطح آب اقیانوس در حال بالا آمدن است و برای نجات جانشان باید به محلی بروند که خطر غرق ‌شدن کمتری دارد. اینجاست که خانواده موتو سفر درازی را از توکیو برای رسیدن به غرب ژاپن شروع می‌کنند و در این راه با افراد زیادی آشنا می‌شوند و دوستان خوب زیادی را هم از دست می‌دهند.

داستان کلی اثر درباره تلاش خانواده موتو و همراهانشان برای زنده ماندن و رسیدن به مکانی امن است؛ در حالی که سراسر ژاپن دارد غرق می‌شود. برخی جزئیات در داستان وجود دارند که موجب تعجب یا ناخوشنودی بیننده می‌شود. مثل وجود زنی که توانایی‌های ماورایی دارد در داستانی که به شدت رئال است یا اینکه کایت چطور یک تانک پیدا کرد و دیگران را در دریا نجات داد یا زخم آیمو چطور باعث قطع پایش شد؟ او که در قسمت اول در معبد یا در بیمارستان آن فرقه عجیب فرصت درمان زخمش را داشت! مرگ‌ها هم اغلب ناگهانی رخ می‌دهند و زنده‌ها خیلی زود مردگان را فراموش می‌کنند.

سوگواری در شرایط مرگ و زندگی

البته این مورد آخر قابل درک‌تر است زیرا در شرایط مرگ و زندگی، سوگواری کردن هم نوعی اتلاف وقت است و ممکن است افراد را به کشتن بدهد. تنها چیزی که در این مواقع اهمیّت دارد، زنده ‌ماندن و به پیش رفتن است. مشکل اصلی در مورد مرگ‌ها این است که اغلب تاثر بیننده را برنمی‌انگیزند. شخصیت‌ها چپ و راست به دیار باقی می‌شتابند و ما واقعا اهمیت چندانی نمی‌دهیم.

شاید فکر کنید دلیلش این است که کاراکترها در این انیمه کوتاه فرصت چندانی برای وابسته ساختن بیننده به خود ندارند و چون آن‌ها را نمی‌شناسیم، آنچنان ناراحت نمی‌شویم. اما اجازه بدهید مرگ‌های این انیمه را مقایسه کنیم با مرگ سربازان لشگر پیشروی در انیمه حمله به تایتان… آنجا به دفعات زیاد مرگ سربازانی را می‌بینیم که هیچ نمی‌شناختیم یا نقش بسیار کوچکی در داستان داشته‌اند اما اکثر مرگ‌های حمله به تایتان به شدت تکان‌دهنده‌اند. حتی اگر بخواهیم ماساکی یوآسا را با خودش هم مقایسه کنیم، مرگ‌های دویلمن کرای‌بیبی تاثیر بسیار بیشتری روی مخاطب می‌گذاشتند.

سمت و سوی داستان تا حدودی قابل حدس است و پس از قسمت سوم تقریبا غافلگیری بزرگی ندارد. اگر از آن دسته بیننده‌هایی هستید که از ریز به ریز انیمه انتظار توجیه منطقی دارید، احتمالا با این اثر به مشکل برمی‌خورید. اما پیام کلی داستان چیزی نیست که تحت تاثیر این کاستی‌ها قرار بگیرد و اگر سعی کنید با کمی چشم‌پوشی با داستان همراهی کنید و منظور سازنده را درک کنید، انیمه می‌تواند تجربه‌ متفاوتی برایتان به وجود ‌آورد.

زلزله ژاپن

کشوری با چند فرهنگ

داستان شخصیت‌های متفاوتی دارد و سعی شده افرادی با همه نوع طرز فکر (آنگونه که در ژاپن امروز وجود دارند) در داستان هم حضور داشته باشند. مثلا: رشد ادیان جدید در سال‌های اخیر در ژاپن افزایش داشته و ما نیز اینجا با یک فرقه آشنا می‌شویم. پیرمرد نژادپرست تیروکمان به دست، نماینده نسل قدیم ژاپن است. در قسمتی از انیمه می‌بینیم یک عده ناسیونالیست افراطی ژاپنی هم در یک کشتی جمع شده‌اند و فقط ژاپنی‌های اصیل را نجات می‌دهند. این افراد هم در سال‌های اخیر دست به فعالیت‌های زیادی در ژاپن زده‌اند.

دنیل که اصالتا اهل یوگوسلاوی است از آن دسته خارجی‌هایی است که بیشتر از خود ژاپنی‌ها از فرهنگ و زبانشان اطلاع دارد. آیمو شاگرد نمونه است و برادر کوچکش گو، گیمری ا‌ست که مدام از ژاپن بد می‌گوید، در آرزوی رفتن به استونی‌ است و گاه و بی‌گاه انگلیسی می‌پراند.

ژاپن تایمز از مدیر استودیو سازنده انیمه، خانم ائونیونگ چوی، با توجه به مفاهیم ژاپن دوستانه اثر، در مورد نیمه ژاپنی نیمه فیلیپینی بودن خانواده اصلی و نقش ماری در داستان سوال کرده بود. و پاسخ ایشان این بود: حتی در مقایسه با پنج یا ده سال پیش، شما خارجی‌های بیشتری در ژاپن می‌بینید. با فیلیپینی قرار دادن ماری و اینکه با پیشرفت داستان او رهبری خانواده را برعهده می‌گیرد، می‌خواستیم افزایش تفاوت نژادی در ژاپن را نشان دهیم و همچنین نقش‌های جنسیتی سنتی را به چالش بکشیم. این راهی بود برای دست یافتن به شخصیت پردازی بهتر و مدرن‌تر.

تحول شخصیت‌ها

ماری شخصیتی بسیار قوی‌ است و حضورش به فرزندان و بقیه اعضای گروه دلگرمی می‌دهد. کایت منبع انرژی و اتکا گروه است و بارها با اطلاعاتش جان بقیه را نجات می‌دهد. او تنها فرد ثروتمندی‌ است که در داستان می‌بینیم اما در کمال شگفتی هیچ خودخواه نیست و متاسفانه زیادی بی‌نقص و همه فن حریف است. البته این دو شخصیت جای تغییر چندانی ندارند ولی بسیاری دیگر از شخصیت‌ها در طول داستان دچار تحول می‌شوند و به نسخه بهتری از خودشان تبدیل می‌شوند.

کوگا در مسیر داستان ذره ذره از پوسته گوشه‌گیری خود خارج می‌شود. گو که در کودکی آرزوی رفتن به استونی و ترک ژاپن را داشت، در بزرگسالی انتخاب کرد برای ژاپن به المپیک بازی‌های رایانه‌ای برود. آیمو برای ترک هم‌تیمی‌هایش در رختکن، مرگ پدرش و نانامی خود را مقصر می‌دانست اما در نهایت توانست خودش را ببخشد و زندگی جدیدی آغاز کند.

زلزله ژاپن

نابغه گمنام صنعت انیمه

ماساکی یوآسا از آن دسته نوابغ گمنام صنعت انیمه است. کمتر کسی او را به اسم می‌شناسد و کمتر کسی تمام آثارش را تماشا کرده است. او هر بار با اثری متفاوت بازمی‌گردد و به نظر می‌آید با هر انیمه جدید، سعی می‌کند فضا و آرت‌استایل کاملا متفاوتی را تجربه کند. اکثر آثارش با وجود تفاوت فاحش با دیگر انیمه‌ها، از کیفیت مطلوبی برخوردارند و همواره طرفدارانش را تشنه کار جدید خود نگه می‌دارد.

اما متاسفانه “ژاپن غرق می‌شود” نسبت به دیگر آثار یوآسا و به دلایلی که در این مطلب اشاره کردم، ضعیف‌تر است و نقدهای خوبی دریافت نکرد. به هرحال طرفداران یوآسا او را برای قدرت ریسک‌پذیری بالایش ستایش می‌کنند و ساخت اثری تا این حد نزدیک به حقیقت و رئال هم تجربه‌ای ریسکی برای او بود. ولی شاید بهتر باشد او به تخصص اصلی‌اش، داستان‌های فانتزی و طراحی‌های عجیب و غریب، بپردازد. گرچه من همچنان طرفدار او باقی می‌مانم و منتظر کارهای بعدی‌اش خواهم ماند!

ژاپن غرق می‌شود و دویلمن کرای‌بیبی مشابهت‌های بسیار دارند. مثلا در طراحی کاراکترها، خشونت بی‌پرده، استفاده از رپ فری‌استایل، فضای آخرالزمانی و… هرچند دویلمن داستانی فانتزی بود در حالی که این اثر به فضا و طراحی‌های واقع‌گرایانه نزدیک‌تر بود.

زلزله و دیگر هیچ

طراحی پس زمینه‌ها به خوبی در القای حس نابودی شهر موثر بودند. زلزله‌ها به خوبی به تصویر کشیده شده بودند علی‌الخصوص زلزله اصلی قسمت اول که ابتدا با هشدارهای روی تلفن‌های همراه اضطراب ایجاد کرد و سپس ضربه را فرود آورد. قسمت8 و زمانی که آیمو و گو روی دریا شناور بودند هم، کاملا در انتقال حس استرس و وحشت موفق عمل کرد. همین حس را دوباره در قسمت 9 و زمانی که کایت و اونودرا هارد کامپیوتر را از درون غار بیرون می‌آورند تجربه می‌کنیم.

موسیقی اثر به یادماندنی نیست اما در جایگاه خودش به خوبی ایفای نقش می‌کند. تا جایی که صحنه‌ای مثل مرور تصاویر ژاپنِ غرق شده در آخرین قسمت انیمه، بدون یک موسیقی خوب هیچ کارکردی نمی‌توانست داشته باشد. در مواقع اوج خطر یا آرامش هم موسیقی مناسبی می‌شنویم.

 

نظرات مخاطبین

0 نظر ثبت شده

این مطالب را هم از دست ندهید

انیمیشن Sheep & Wolves

انیمیشن گوسفندها و گرگ‌ها، با اینکه دارای مشکلات زیادی در داستان و شخصیت‌پردازی است، ولی اثر مفرّحی محسوب می‌شود که دیدنش را به خوانندگان گرامی پیشنهاد می‌کنم. داستانی سمبولیک نمادگرایی در ادبیات کودک و نوجوان، همیشه جایگاه ویژه‌ای داشته و هنوز هم دارد. مثلاً در داستان دیو و دلبر (نوشته گابریل سوزان دو ویلنوو) شخصیت […]

انیمه Kiki’s Delivery Service

هایائو میازاکی این بار اثری خلق کرده که با دوری از نمایش درگیری و خشونت، بیشترْ به دنبال جلب رضایت کودکان است تا بزرگسالان. به همین علّت در هنگام دیدن انیمه، با اثری مواجه می‌شویم که با آثار شاخص میازاکی مثل شاهزاده مونونوکه تفاوت قابل توجّهی دارد؛ ولی باز هم شامل مولّفه‌های شناخته شده سینمای […]

انیمه Tokyo Ghoul

اثری بی لیاقت، ضد انسانی و بی هنر، واقعی‌تر از خشونت انیمه توکیو غول اقتباسی از مانگایی به همین نام است. این مانگا از سال ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۸ به نویسندگی و تصویرگری سوئی ایشیدا توسط انتشارات شوئیشا در مجله هفتگی جوانان چاپ می‌شد. مانگای توکیو غول تاکنون در ۳۰ جلد جمع‌آوری شده است. از سال […]

انیمه Your Name

می‌توان این انیمه را با توجه به استقبالی که از آن شد، بهترین اثر ماکوتو شینکای معرفی کرد. کارگردانی که به ساختن انیمه‌های عاشقانه و ماجراجویانه معروف است. همچنین منتقدین به او لقب «میازاکی جدید» را داده‌اند. اسم تو یکی از کارهای بلند ماکوتو شینکای در ژانر عاشقانه و ماجراجویی است. موسوبی؛ وحدت در عین […]