نوشته شده در: توسط: فاطمه شهاب‌الدین در: مقالات

قلم مخلوقی است که دستان نویسنده خود را با معجزه‌ای می‌آراید. معجزه‌ای ماندگار که تا سال‌ها بشر را با کلماتش هدایت می‌کند. ارزش قلم را اما همگان نمی‌دانند! تنها کسانی می‌توانند آن را لمس کنند که در آغوش واژه‌های خود هزاران کلمه خط خورده و سال‌ها تجربه را به یادگار گذاشته‌اند.

واژه‌های آنان از ساعات، روزها، هفته‌ها، ماه‌ها و سال‌ها گذشته‌اند و پس از لمس رنج‌های بسیار به برگه‌های کتابی پیوند خورده‌اند که توانسته انقلابی در ذهن انسان‌ها به پا کند. کلماتی که به نام هدفی والا در کنار یکدیگر نشسته‌اند و تنها پیامبر رنجی بیهوده نیستند.

بسی رنج بردم در این سال سی/ عجم زنده کردم بدین پارسی

سال‌های محبوس در یک کتاب

نوشته حاضر دلایلی را برای خواندن برخی از کتاب‌هایی بیان می‌کند که نوشتن آن‌ها سال‌های بسیاری به طول انجامیده و نام نویسنده خود را ماندگار کرده است.

ارباب حلقه‌ها

سه گانه‌ای که نزدیک به هفده سال از عمر جان رونالد روئل تالکین (جی آر آر تالکین) را به خود اختصاص داده است. تالکین استاد زبان شناسی تاریخی دانشگاه آکسفورد، شاعر و نویسنده بوده است.

ارباب حلقه‌ها تنها سری کتاب‌هایی فانتزی نیست که شما را با خود در میان فضایی خیالی و فراز و نشیب داستانی گرفتار کند. این سه گانه بر پایه مطالعه بسیار و اختراعات بدیع و نمادگرایی بی‌شمار بنا شده است. کسی نمی‌تواند منکر آن شود که مجموعه ارباب حلقه‌ها، کتاب‌هایی فرای رمان‌های معمولی هستند. شاید تمام اهدافی که نویسنده در قالبی جذاب دنبال می‌کند، قابل شمارش نباشند.

تالکین شخصی دانشمند و شاید تنها شخصی بود که در طول عمر خود پانزده زبان ساخته است. علاقه تالکین به زبان‌های فراساخته بسیار قابل توجه است. او از هواداران زبان اسپرانتو بوده و به تمام طرفداران زبان‌های بین المللی آن را توصیه کرده است.

نکته بعدی آن که، ارباب حلقه‌ها به دست نویسنده‌ای نوشته شده که سرگرمی‌اش مطالعه عهد عتیق و کتاب مقدس است. بنابراین چندان دور از ذهن نیست که تالکین برای نوشتن ارباب حلقه‌ها ایده‌هایش را از داستان‌های مذهبی وام گرفته باشد.
خلاصه ارباب حلقه‌ها را می‌توان اینگونه روایت کرد:

موجوداتی از نژاد‌های متفاوت، بر دنیایی به نام سرزمین میانه زندگی می‌کنند؛ الف‌ها، هابیت‌ها، دُرف‌ها و انسان‌ها و… . هر یک از نژادها با حلقه‌هایی مدیریت می‌شوند. اما حلقه‌ای وجود دارد که بر تمام قدرت‌ها حاکم است؛ این حلقه توسط سائورون، فرمانروای تاریکی، مخفیانه ساخته شده‌است. بعد از گذر از سال‌های متمادی حالا این حلقه به دست فرودو بگینز از نژاد هابیت‌ها می‌افتد. او و دوستانش در مسیر نابودی این حلقه و ایجاد صلح سختی‌های بسیاری را متحمل می‌شوند.

هری پاتر

کمتر نوجوانی پیدا می‌شود که پس از انتشار مجموعه هری پاتر و ساخت فیلم‌های آن، نام این سری کتاب‌ها را نشنیده باشد. هری پاتر را جوآن رولینگ (جی کی رولینگ) نگاشته است. او پس از شش سال کتاب‌هایی را به رشته تحریر در می‌آورد که به بیش از 65 زبان دنیا ترجمه می‌شوند. کتاب‌هایی که با فضای خیالی خاص خود مفاهیم متفاوتی را مورد بررسی قرار می‌دهند.
برخی مجموعه هری پاتر را فرای جهانی خیالی دیده و آن را دارای لایه‌های تاریخی و دینی می‌دانند. لایه‌هایی که با اهداف مشخصی تعبیه شده‌اند.

لایه تاریخی، هری پاتر را بر پایه جنگ‌های جهانی اول و دوم معرفی می‌کند و هر کدام از شخصیت‌های کتاب را نماد یکی از طرف‌های جنگ می‌داند. در لایه مذهبی، برخی هری پاتر را کتابی ضد اسلام دانسته‌اند که در آن ولدمورت نماد موعود است.

هیچ یک اما از این فرضیه‌ها تأیید نشده و نویسنده مطلبی مبنی بر وجود این مسایل بیان نکرده است. هرچند که برخی مذهب گرایان مسیحی، رولینگ را به بی خدایی متهم نموده‌اند اما نویسنده هری پاتر به صراحت در مصاحبه‌هایش گفته که به خدا و جهان پس از مرگ به روش خودش معتقد است.

هری پاتر با قلم جذابی که آن را نگاشته، لایق بارها خواندن است. کتابی که جدای از جهان خیالی خود هنوز باید کشف شود.

بر باد رفته

سال‌های 1926 تا 1936، مارگارت میچل کتابی خلق می‌کند که تا نسل‌ها از خواندن آن درس گرفته و لذت می‌برند. خلاصه رمان بر باد رفته از این قرار است:

اسکارلت اوهارا، دختری است که در دستان جنگ داخلی آمریکا اسیر شده‌ اما سختی‌ها او را درهم نمی‌شکنند. زندگی پر فراز و نشیب اسکارلت از او زنی می‌سازد که برای آسایش خود و آن‌هایی که دوستشان دارد از هیچ تلاشی فروگذار نکند.

بر باد رفته داستان رشد یک انسان است. رمانی که در لا به لای صفحات خود نقش زنان را در خانواده و شرایط خاص جهان بررسی می‌کند. میچل به زیبایی قدرت زنان را در حوادث و دشواری‌هایی که جهان تحمیل می‌کند، به رخ می‌کشد. همچنین او نقش اساسی زنان در جنگ را بررسی کرده و آن را شرح می‌دهد.

عشق به سرزمین، عشق به خانواده و ظاهربینی مفاهیم دیگری هستند که کتاب بر باد رفته را به رمانی ماندگار تبدیل کرده‌اند.

زندگی کوتاه شگفت انگیز اسکار وائو

مهاجرین زاغه نشین و کسانی که از وطن خود جدا شده‌اند، موضوع اصلی رمانی هستند که خونو دیاس ده سال از عمرش را برای نوشتن آن صرف کرده است. او که خود نویسنده‌ای مهاجر از دومینیک به آمریکا است، تجربیات و دغدغه‌هایی را ثبت کرده که رمان زندگی کوتاه شگفت انگیز اسکار وائو را به کتابی بدیع تبدیل نموده است.

اسکار وائو شخصیت اصلی داستان، نماد اشخاصی است که از وطن خود مهاجرت کرده‌اند اما در سرزمین جدید نیز پذیرفته نمی‌شوند. اسکار پسر نوجوانی است که اضافه وزن دارد و عاشق داستان‌های علمی و تخیلی است.

او و خانواده‌اش بعد از پشت سر گذاشتن تجربه‌ی حکومت دیکتاتوری تروخیو (که در دهه‌های چهل و پنجاه میلادی شهرها و روستاهای دومنیکن را به کانون خشونت تبدیل کرده بود)؛ به ایالات متحده آمده‌اند. آن‌ها پس از مواجهه با جامعه غریبه دچار انزوا و بلاتکلیفی فرهنگی می‌شوند.

خونو دیاس برای نوشتن این کتاب بارها نوشته‌هایش را خط زده تا عاقبت اثر ماندگار و خلاقی را به وجود آورد که از آن با عنوان بمبی ادبی یاد می‌شود. اثری که پس از انتشارش با سیل جوایز و ستایش‌ها همراه بوده است.

غم‌های کوچک

کتابی که 13 سال از عمر الیستر مک لاود را به خود اختصاص داده است. نام انگلیسی رمانNo Great Mischief است که به یکی از نامه‌های تاریخی ژنرال ولف از فرماندهان نبردهای اسکاتلند و کم اهمیت بودن کشته شدن سربازان هایلندر اشاره دارد.
کتاب بر اهمیت خانواده و ارزش افرادی استوار است که در زندگی شخص نقش اساسی بازی می‌کنند. نویسنده با روایت‌های تلخ و شیرین و گاه طنزآمیز خود، معنای خوشبختی را در ذهن خواننده مرور می‌کند.

نثر ساده و بی‌تکلف کتاب، شخصیت پردازی قوی و وجود برخی اصطلاحات و اشعار اسکاتلندی، غم‌های کوچک را به کتابی خواندنی تبدیل کرده است. توصیفات دقیق و جزئی نگری نویسنده سبب شده تا داستان همانند یک فیلم یا پرده نقاشی به نظر برسد.

کتاب‌های بالا، مثال‌های کمی از آثاری بودند که نویسندگان‌شان سال‌های بسیاری از عمر خود و تفکرات عمیقی را در لا به لای آن‌ها به یادگار گذاشته‌اند. کتاب‌هایی که دستمایه زمان نمی‌شوند و وام دار تلاش‌ها و تجربیات بدیعی هستند که ارزش خواندن دارند.

نظرات مخاطبین

0 نظر ثبت شده