نوشته شده در: توسط: پریسا صدیقی در: مقالات

مخاطبان به خصوص در دوران کرونا یکی از مهم‌ترین ارکان صنعت سینما در جهان هستند. وجود سینما بدون مخاطب بی‌معنا و توانایی پیشرفت و ادامه کار از آن گرفته می‌شود. تمام تمرکز صنعت سرگرمی از جمله سینما و تلوزیون، بینندگانش است. اما تفاوت سینمای ایران با سینمای کشور‌های دیگر در توجه به همین بینندگان است، مخاطبانی که خواست و علایق آن‌ها در درجه سوم و چهارم قرار دارند.

دلیل این عدم توجه به خواسته‌های مخاطب نیز کاملا مشخص است، زیرا پاشنه در سینما بر روی صاحبان سرمایه می‌چرخد نه مخاطبان آن. البته این بدین معنا نیست که در کشور‌های دیگر سرمایه گذاران دخالتی در فیلم‌ها ندارند، بلکه مخلص کلام آن است که تمرکز باید بر اقناع مخاطبان باشد نه سرمایه‌گذاران.

ناک اوت کرونا بر روی اکران عمومی

کرونا تقریبا بر اقتصاد تمام جهان تاثیر منفی گذاشته و آن را دچار رکود کرده است؛ (البته اگر بازار خرید فروش ماسک و مواد ضدعفونی کننده را فاکتور بگیریم) تقریبا تمام صنایع در این بحران دچار آسیب‌های زیادی شدند که یکی از این صنعت‌ها دنیای هنر بود. با وجود اینکه در سینمای ایران نیاز مخاطبین مورد توجه نیست، اما باز هم با وجود محدودیت و کم بودن تعداد آثار، مخاطب محدود همچنان به سراغ سینماها می‌رفتند.

اما مسئله مهم در شرایط موجود این است که با وجود گذشتن مدت زیادی از جریان کرونا متاسفانه توجه زیادی به وضعیت سینماهای کشور نشده است. بی‌توجهی مسئولین مربوطه به سازندگان آثار و چه مسئولین کنترل کننده آن باعث شده تا سینما‌داران و کارمندان و کارکنان این صنعت مانند بسیاری از صنایع دچار مشکل شوند.

ویروس کرونا در ایران

سود دهی اکران‌های آنلاین در دوران کرونا

البته ناگفته نماند که هرچقدر اکران‌های فیزیکی دچار آسیب شدند، اکران‌های آنلاین و پلتفرم‌های اینترنتی مثل فیلیمو، نماوا و…. سود‌های قابل توجهی را صاحب شدند. میزان استقبال مخاطبان از این پلتفرم‌ها در دو سال گذشته با افزایش 65 درصدی در زمان کرونا رو به رو بوده است. اما این رسانه‌ها نیز با افزایش قیمت اشتراک خود در فروردین ماه ۱۴۰۰ باعث شدند تا مخاطبان دچار سردرگمی شوند که برای رفع نیاز‌ فرهنگی خود بالاخره به سراغ کدام رسانه باید بروند.

اما چیزی که انگار کمتر به آن توجه می‌شود بی‌محتوایی آثار عامه پسند موجود در این پلتفرم‌هاست. نکته قابل توجه آن است که موضوع فیلم و سریال‌های موجود در این سایت‌ها مطابق با سلیقه عموم مردم ایرانی تهیه گردیده اما مسائل ساده‌ای از جمله مباحث فنی سینمایی یا فیلمنامه مناسب در آن رعایت نشده است.

با وجود تمام این مشکلات مردم و مخاطبان فیلم‌ها و یا بهتر است بگوییم فیلم بازان ایرانی بر سر دوراهی، خرید بلیط‌های گران قیمت فیلم‌های بی‌محتوا یا کم محتوا ایرانی یا لذت دیدن فیلم‌ها بر روی پرده‌های سینما با بلیط‌های گران شده در دوران کرونا قرار گرفته‌اند.

پلتفرم پخش آنلاین فیلم

عدم رعایت حق کپی رایت در پلتفرم‌های ایرانی

برخی از مخاطبان فیلم‌های خارجی زبان نیز بر سر دوراهی خریدن یا نخریدن اشتراک‌ پلتفرم‌های آنلاین قرار گرفته‌اند زیرا برخی از فیلم‌های موجود در این سایت‌ها بدون رعایت حق کپی رایت و با سانسورهای زیاد هستند اما در سایت‌های دیگر دسترسی رایگان به این فیلم‌ها بدون محدودیت وجود دارد.

پس می‌توان گفت که مخاطبان تاثیر زیادی در پیشرفت یا شکست یک رسانه در سینما دارند و مطمئنا تغییرات منفی برای مخاطبان مشکلاتی را ایجاد می‌کند. گران شدن بلیط‌های سینما و اشتراک‌های پلتفرم‌ها یکی از همین مشکلات است که منجر به کم شدن تماشاگران شده و باعث گردیده تا در دوره کرونا مردم علاقه‌ای به خرید بلیط‌ها نداشته باشند.

مخاطبین سینما در ایران از سویی دیگر در طی چند سال گذشته، با توجه به آمار فروش گیشه سینما تیکت، علاقه بسیاری به فیلم‌های کمدی، اجتماعی نشان داده‌اند. البته فروش فیلم‌های کمدی و علاقه مردم نیز، مانند خیلی از موارد بی‌فرجامی است که مورد توجه سیاست گذاران قرار نگرفته است، البته اگر سیاست گذاری وجود داشته باشد.

آیا ذائقه مردم سینمای کمدی است

اگر نگاهی به گیشه‌های سینمایی کنید متوجه خواهید شد که از حدود بیست فیلم موجود در سال گذشته (۱۳۹۸) فقط پنج فیلم با ژانر کمدی، اجتماعی در گیشه‌های فروش دیده می‌شود این در حالی است که از ده فیلم پرفروش ایرانی هشت فیلم آن دارای ژانر کمدی هستند.

مخاطب‌های فیلم‌های کمدی در ایران زیاد است اما آیا به راستی تنها نیاز مخاطبان سینما فیلم‌های کمدی است؟ در شرایط سخت این روز‌ها که ترس از کرونا مخاطبان را از سینما دور کرده است، عدم تولید فیلم‌هایی متناسب با سلیقه و دغدغه مخاطبان هم یکی از عواملی می‌شود که مخاطب به سینما نرود.

بدون شک این تنها نقص سینما و حتی تلویزیون ایران نیست و کاستی و کمبودهای بسیار دیگری نیز وجود دارد. از جمله می‌توان به این اشاره کرد که علاوه بر بی‌توجهی به علایق متوسط جامعه، به سن افراد نیز بی‌توجهی می‌شود. یکی از مثال‌هایی که می‌تواند برای قسمت کوچکی از بی‌مبالاتی فعالان این صنعت باشد، بی‌توجهی به کودکان و نوجوانان است و مهم‌ترین عامل، کم بودن آثاری است که بتواند تمامی سلیقه‌های این سنین را پوشش دهد تا بتواند مخاطبان را به گیشه سینما بکشاند.

مشکل نداشتن محتوای مناسب با سلیقه مخاطبان نیز یکی دیگر از مشکلاتی است که در سینمای ایران با آن روبرو هستیم. همین امر سبب شده تا امروزه بیشتر فیلم‌هایی که در سینما ایران مشاهده می‌کنیم یا کمدی‌هایی ضعیف یا دارم‌هایی با سبک سیاه‌نمایی باشند؛ سبکی بدبینانه و مغرضانه به موضوعات جامعه.

دراکولاهایی که خون سینما را می‌مکد

محوریت و محتوای فیلم‌هایی که این روزها به اکران می‌شوند، بزرگ نمایی مشکلات غیرملموس در سطح جامعه است. انگار توانایی کارگردانان حرفه‌ای ایرانی در ساختن فیلم‌هایی جمع شده که حس نا‌امیدی و یاس را به ذهن بینندگانشان روان کنند. البته دلیل مجوز گرفتن فیلمنامه‌های این آثار نیز به وضوح مشخص نیست.

ماجرای بودجه‌های نامشخص برای ساخت فیلم و سریال‌ها نیز از جمله دیگر موضوعات ناشفاف سینماست. همچون ماجرای ساخت سریال های نمایش خانگی که بعدها تهیه کنندگان آن به پای میز محاکمه دادگاه فراخوانده شدند و مشخص گردید درگیر تخلفات مالی گسترده هستند.

البته بودجه بهانه‌ای است که کارگردانان و نویسندگان بتوانند به پول‌های خود اضافه کنند و در آخر بگویند به دلیل بی‌پولی و یا محدودیت هایی که در این صنعت وجود دارد نتوانستیم فیلم‌هایمان را آنگونه که میخواستیم دربیاوریم. جالبی ماجرا اینجاست که برخی از کارگردانان و تهیه کنندگان دیگر حتی زحمت تمام کردن فیلم و سریال‌هایشان را هم به خودشان نمی‌دهند. همانطور که گفته شد تمام چیزی که این صنعت را به جلو هل می‌دهد سرمایه‌ای است که در اختیار کارگردانان همیشگی قرار می‌گیرد.

امیر ابیلی منتقد سینما

بیماری بی‌محتوایی در سینمای ایران

متاسفانه بیماری بی‌محتوایی در سینما مانند کرونا مخفی است و کم کم باعث مرگ سینمای فاخر می‌شود. مرگ سینمایی که برخی از کارگردانان واقعا سعی خود را در زنده کردن آن با ساخت سریال و فیلم‌هایی متناسب با سلیقه‌های ایرانی می‌کنند. آثاری که در سکوت و بدون جنجال‌های خبری کار خود را پیش می‌برند.

امیر ابیلی منتقد سینما نیز در رابطه با همین موضوع در اینستاگرامش عنوان کرد: بله خط قرمزهای تلویزیون و فاصله آن‌ها تا واقعیت هر روز بیشتر می‌شود و این امکان رقابت را کم می‌کند. بودجه تلویزیون هم بسیار کمتر از شبکه خانگی است. اما تماشای “مردم معمولی” و “دراکولا” توهین‌آمیز رامبد جوان و مهران مدیری و مقایسه آن‌ها با کیفیت نون.خ نشان می‌دهد که مشکل نه سانسور است نه خط قرمز‌ها و نه بودجه و سلبریتی. مشکل سری‌دوزی محصولات توسط کسانی است که حالا فقط به بلعیدن پول بیشتر فکر می‌کنند نه چیز دیگر. چه آنکه همین جوان و مدیری در چارچوب‌های تلویزیون موجودات قابل تحمل‌تر و بامزه‌تری بودند تا فضای آزاد‌تر شبکه خانگی.

نظارت بی‌نظیر

حال سوال اصلی این است که چرا نظارتی از طرف وزارت ارشاد بر روی سینما نیست؟ و اساس مجوز به این آثار که جز سیاه نمایی و بی‌محتوایی چیز دیگری ندارند چیست و چرا برخی از آثار مجوز می‌گیرند و برخی دیگر نه؟ یا چرا بعضی از آثار بعد از اینکه مجوز گرفتند مجوزهایشان از آن‌ها گرفته می‌شود؟

البته این سوالات گاهی هیچوقت به پاسخ نمی‌رسند اما اشاره به اینکه چرا فیلم‌هایی با فیلمنامه‌ها ضعیف می‌توانند مجوز بگیرند اما بعضی از فیلم‌ها با فیلمنامه ‌قوی باید سال‌ها در صف اکران بمانند خالی از لطف نیست.

کم محتوایی سینما و کرونا باعث می‌شود مخاطبان را دلزده شوند و به طبع آن سالن‌های سینما خاک بخورند و درهایشان بسته شود. البته علارغم توضیحاتی که مسئولین مربوطه در مورد رعایت اصول و پروتکل‌های بهداشتی داده بودند باز هم مردم زیاد توجهی به آن نشان ندادند و به سالن‌های سینما نرفتند. اما همانطور که گفته شد صنعت سرگرمی در پلتفرم‌های پخش قیلم و سریال سود زیادی بدست آورد.

در این بین چندین پلتفرم پیشتاز شدند و بقیه بستر‌ها نیز به دنبال آن‌ها برای کسب سود بیشتر به راه افتادند تا از غافله عقب نمانند. اما معلوم نیست که دقیقا اصول و اساس نظارت بر این پلتفرم‌ها چه چیزی است که آثاری مانند فیلم‌ها و سریال‌های برخی از کارگردانان صرفا به خاطر شهرت بازیگر‌ها و بدون توجه به موضوع و محتوا فیلم مجوز پخش می‌گیرند.

البته سوال درباره محتوا‌های تولیدی از مجوز بگیرید تا برنامه و بودجه و….. بسیار است. اما مهمترین موضوع این پلتفرم‌ها پخش سریال‌های خارجی از جمله سریال‌های ترکی، آمریکایی و آسیای شرقی است که حتی اقدام برای مجوز آن‌ها جای سوال دارد چه برسد به اینکه دارای مجوز هستند و از طریق آن‌ها پخش می‌شوند.

نظرات مخاطبین

0 نظر ثبت شده