نوشته شده در: توسط: هانیه بهرامی در: مقالات

مدت زمان زیادی از وقتی که قوانین اسکار برای انتخاب فیلم‌هایی که در آکادمی نامزد می‌شوند، اعلام کرده نمی‌گذرد، استانداردهای بحث برانگیزی که از سال 2024 اعمال می‌شوند. طبق تحقیقی در سال 2012 که توسط لس آنجلس تایمز انجام شد 94 درصد سفید پوست و 77 درصد مردان اعضای آکادمی اسکار را تشکیل می‌دادند. از همین رو آکادمی اسکار به تبعیض گذاشتن متهم شد. از آنجا که عضویت در آکادمی اسکار به سابقه کار در صنعت سینما، جوایز کسب‌شده و اسم و رسم داشتن مرتبط است پربیراه نیست که چنین درصدهایی داشته باشد.

آیا اسکار با قوانین جدید نابود می‌شود؟

اگرچه در هشت سال گذشته این نرخ‌ها برای زنان و باقی نژادها بسیار بهتر شده است اما به نظر نمی‌رسد تغییر چشم‌گیری در انتخاب‌های نهایی رخ داده باشد. با این که هالیوود به دنبال تنوع است اما به دلایل مختلف صنعت فیلم‌سازی آمریکا هنوز به سفیدپوست‌ها بیش از دیگران بها می‌دهد. هنوز بسیاری از فیلم‌ها را سفیدپوست‌ها یا مردان می‌سازند، نویسندگی می‌کنند و بودجه‌های بالایی دارند.

در سال‌های اخیر رسانه‌ها، مردم و شبکه‌های اجتماعی بیشتر از هر زمان دیگری در تاریخ به حقوق اقلیت‌ها، زنان و دیگر نژادها پرداخته‌اند و همین بیشتر شدن حساسیت‌ها به ایجاد چنین قوانینی دامن زده است. البته که هنوز اثر این قوانین بر صنعت فیلم‌سازی یا رفع تبعیض‌ها مشخص نیست اما در این یادداشت با نگاهی به بهترین انیمیشن 2020 این موضوع را بررسی خواهیم کرد.

اعلام مفاد این قوانین برای سال 2024 به این خاطر است که فیلم‌سازانی که به دنبال جوایز هم هستند از حالا به فکر اصلاح شرایط فیلمشان باشند. با این که این قوانین به تازگی وضع شده است اما نمی‌توان منکر تأثیر کنش‌های فعالان حقوق هرکدام از گروه‌های نژادی یا اقلیت‌ها بر رسانه و صنعت سینما حتی پیش از وضع قوانین جدید آکادمی اسکار شد.

استانداردهای اسکار

Soul اولین قربانی اسکار جدید

انیمیشن Soul یا روح اولین فیلم بلند استودیو پیکسار با بازی یک شخصیت سیاه‌پوست است. با توجه به ساخته‌های سال‌های اخیر می‌توان متوجه تغییرات بسیاری در این فیلم شد. قبل از پرداختن به آن بهتر است به پیش‌زمینه‌ای در همین مورد اشاره کنیم.

از خیلی وقت پیش کاملا عادی بود که یک بازیگر سفیدپوست صدای یک شخصیت سیاه را باز کند. مدت اندکی است که قضیه برعکس شده. هر شخصیت سیاه در انیمیشن بازیگر سیاه پوست هم دارد. اعتراض‌های زیادی به استفاده از بازیگران سفیدپوست به جای دیگر ملیت‌ها و نژادها در فیلم‌های لایو اکشن و انیمیشن شد که نتیجه آن را می‌توان امروز دید.

در انیمیشن روح هم این داستان صادق است. از آنجا که عده زیادی از شخصیت‌های این انیمیشن سیاه‌پوست یا دورگه آمریکایی آفریقایی هستند متعاقبا صداگذاران آن‌ها هم سیاه‌پوست هستند. حتی با نگاهی گذرا به صفحه انیمیشن روح در سایت imdb هم می‌توان متوجه شد که فیلم هم در انتخاب بازیگران هم دست‌اندرکاران طبق استانداردهای اسکار است. البته که این جمله به این معنا نیست که فیلم طبق آن ساخته شده است چرا که اصلا این قوانین تازه وضع شده‌اند. با این حال نمی‌توان گفت که اقدام‌های فعالین این حوزه‌ها کار خود را نکرده است.

با این که فیلم درباره یک شخصیت اصلی سیاه‌پوست و داستان زندگی او که به موسیقی جاز است برمی‌گردد اما باز هم نمی‌شود این موضوع را نادیده گرفت. همانطور که می‌دانیم جاز موسیقی سیاه‌پوستان است و اواخر قرن 19 و اوایل قرن 20 توسط آن‌ها ابداع شد. اکنون بیشتر از یک قرن از تاریخچه آن می‌گذرد و دیگر فقط مختص سیاه‌پوست‌ها نیست و استفاده و مقبولیتی جهانی دارد.

انیمیشن روح

آقا بالاسرهای سینما

فیلم در زمان حال اتفاق می‌افتد اما از کلاس مدرسه که جو گاردنر در آن تدریس می‌کند و تقریبا اکثر دانش‌آموان در یک دسته از اقلیت‌های نژادی، مذهبی یا جنسیتی قرار دارند گرفته تا سالن آرایشگاه و سالن موسیقی، تعداد کثیری از شخصیت‌ها جزو اقلیت‌ها هستند. شاید به‌نظرتان بیاید که پیش از این هم فیلم‌های زیادی داشته‌ایم که اکثر شخصیت‌ها مردان سفید بوده‌اند یا در اقلیت خاصی قرار نداشته‌اند پس ایراد ماجرا کجاست؟

در واقع این موضوع به خودی خود ایرادی ندارد اما وقتی چنین دسته‌بندی‌های اجباری برای نظارت بر نامزدهای یکی از مهم‌ترین آکادمی‌های جهان اعمال می‌شود به سبک جدیدی حساسیت ایجاد می‌شود. احتمال آن که از بهترین قابلیت‌ها در یک فیلم استفاده نشود یا حتی تاریخ دستخوش تغییر و دستکاری شود ابدا کم نیست.

فیلم‌ها در معرض تقلبی و مصنوعی بودن قرار می‌گیرند چرا که سازندگان آن مجبور شده‌اند برای جایزه و دیده شدن فیلم بسازند. در ابعاد بزرگ‌تری می‌توان به اصالت هنر افراد هم آسیب زد چرا که قرار نیست همه هنرمندها دغدغه‌های مشترکی داشته باشند یا اصلا وظیفه‌ای در قبال پرداختن به آن.

دسته بندی آره یا نه؟

از آنجا که اسکار حداقل از نگاه عوام معروف‌ترین جایزه سینمایی است اصلا نمی‌شود این موضوع را بدون عواقب در نظر گرفت. احتمالا اکثر ما موافق این هستیم که همه انسان‌ها برابر هستند و باید حقوق اقلیت‌ها رعایت و به آن‌ها احترام گذاشته بشود اما اگر دسته‌بندی ایجاد کنیم که حتما بیشتر دیده بشوند خودش یک دسته‌بندی و نابرابری جدید نیست؟

نوع جدیدی از تقسیم‌بندی بر اساس نژاد، ملیت، گرایش جنسی و … شکل می‌گیرد که خود می‌تواند آسیب‌زننده باشد. این استانداردها و قوانین اسکار روش تازه‌ای برای اعمال برابری است که اساس آن ویژگی‌های اکتسابی یا برتری فرد نیست بلکه اجباری است که با آن متولد شده است. این قضیه تا آنجا پیش می‌رود که با دیدن فیلم‌های جدید همچون انیمیشن Soul هم حساس می‌شویم که شاید تعمدا از این همه شخصیت سیاه‌پوست یا در اقلیت استفاده شده است!

سینمای سفارشی

موضوع فوق فقط به اسکار برنمی‌گردد. احتمالا بارها شده که پیش خود بگویید این فیلم لیاقت فلان جایزه یا این حجم از توجه را نداشت و احتمالا بخاطر پرداختن به موضوعی درباره حقوق انسانی اقلیت‌ها آن را کسب کرده است. حتی با این که آکادمی اسکار قرار است این قوانین را برای سال 2024 اعمال کند اما همانطور که پیش از این اشاره شد از سال 2012 تلاش آکادمی به برابری بیشتر در انتخاب اعضای خودش و فیلم‌ها بوده است تا از اتهام‌های واردشده به خودش دفاع کند. قطعا در این سه سال باقی‌مانده تا 2024 هم این موضوع در انتخاب‌ها تا حد زیادی لحاظ خواهد شد.

جهانی که همه بتوانند در آن برابر باشند ایده‌آل جامعه جهانی است اما دسته‌بندی چندباره و اجبار به شیوه‌ای نوین انتخاب مناسبی برای رسیدن به چنین ساختاری نیست بلکه می‌تواند باعث عدم صداقت در ارائه محتوا و مقصود اثر بشود.

نظرات مخاطبین

0 نظر ثبت شده