نوشته شده در: توسط: محمد حسین امامی در: مقالات

حدود نود و هشت سال پیش والت دیزنی و برادر بزرگترش، روی، با پانصد دلاری که از عمویشان قرض گرفته بودند، استودیو برادران دیزنی را تاسیس کردند. کارخانه رویاسازی معروفی که در طول یک قرنْ فعّالیتش، خاطرات زیادی را برای کودکان سرتاسر دنیا به وجود آورده است. در این مقاله سعی کرده‌ام که تاریخچه مختصری از استودیو دیزنی را برای خوانندگان محترم کمیکا شرح دهم. امید است که مقاله پیش رو، مورد پسند علاقه‌مندان به تاریخ سینما واقع شود.

استودیو دیزنی

والت دیزنی که بود؟

والتر الیاس دیزنی، در سال ۱۹۰۱ و در شهر شیکاگو چشم به جهان گشود. او کودکی خود را با پدر ایرلندی-کانادایی و مادر انگلیسی تبارش در مزرعه‌ای واقع شده در مارسلاین میسوری گذراند. گمان عدّه‌ای بر این است که دلیل وجود کاراکترهای حیوانی در فیلم‌های دیزنی، همین باشد. البته پیش از ورود دیزنی به عرصه انیمیشن سازی هم، حیوانات به عنوان جانشین انسان‌ها در فیلم‌های انیمیشنی به کار گرفته می‌شدند.

دیزنی در سال ۱۹۲۱ استودیوی نوپای خویش به نام «لاف اُو گرام» را در کانزاس سیتی تاسیس کرد. او در اولین انیمیشن‌هایش، دست به اقتباس از داستان‌های معروفی همچون گربه چکمه پوش و شنل قرمزی کوچک زد. پس از ورشکستگی استودیو در سال ۱۹۲۳ دیزنی با یک حلقه ناتمام از فیلم «آلیس در سرزمین عجایب» رهسپار هالیوود شد. امّا استودیوهای فیلمسازی هیچ علاقه‌ای به همکاری با این کارگردان جوان و جاه طلب نداشتند.

استودیو دیزنی

بعد از مدّتی، دیزنی بالاخره توانست توجّه فردی به نام «مارگارت جی وینکلر» را جلب کند. او مسئول پخش فلیکس گربه و کوکوی دلقک –کارتون‌های معروف دهه بیست– بود و کمدی‌های آلیس، اثر دیزنی، را به خاطر نوآوری‌هایش تحسین نمود. در مجموعه آلیس، یک کاراکتر واقعی (با بازی ویرجینیا دیویس) در لوکیشن‌های کارتونی حضور می‌یافت و اینگونه عناصر واقعی و انیمیشنی با یکدیگر ترکیب می‌شدند.

پس از آن، دیزنی به همراه آب آیورکس «اُسوالد، خرگوش خوش شانس» را در استودیوی تازه تاسیس خویش خلق کرد. این شخصیت بامزّه و دوست داشتنی در سال ۱۹۲۷ از والت دیزنی گرفته شد. زیرا در این سال، چارلز مینتز (همسر وینکلر) که بیشتر مسئولیت‌های تجاری وینکلر را برعهده گرفته بود، اُسوالد را از دیزنی و آب آیورکس دزدید. او بندی از قراردادش با دیزنی را نشان وی داد که ثابت می‌کرد استودیوی خالق کاراکتر، حقوق آن را در اختیار ندارد.

پوستر میکی کوس

تولّد میکی موس

دل‌شکستگی دیزنی از به تاراج رفتن خلّاقیتش به نومیدی او منجر نشد. اگرچه دیزنی مجبور شد که اُسوالد را به مینتز واگذار کند، امّا خیلی زود به طرّاحی ستاره کارتونی جدیدی همّت گماشت. حاصل همفکری دیزنی و همسر هنرمندش، لیلیان، و همچنین تلاش‌های آب آیورکس به عنوان انیماتوری بااستعداد، خلق محبوب‌ترین شخصیت انیمیشنی دنیا یعنی میکی موس بود.

میکی در اندک زمانی تبدیل به یک کاراکتر معروف جهانی شد و سریعاً به جایگاهی که استحقاقش را داشت، دست پیدا کرد. اولین حضور او در فیلم کشتی بخار ویلی ۱۹۲۸ برای مردم آن زمان، شگفت آور و مسحورکننده بود. با فرا رسیدن دهه ۱۹۳۰ دیزنی به موفّقیت میکی موس بسنده نکرد و کاراکترهای جدیدتری مانند دانلد داک، پلوتو، و گوفی را نیز معرّفی نمود.

آغاز عصر طلایی استودیو دیزنی

پیشرفت انیمیشن‌های دیزنی در زمینه قصّه گویی، زمان بندی، رنگ، جلوه‌های ویژه، حرکت دوربین و… استانداردهای ساخت انیمیشن در استودیو دیزنی را بالا برد. بنابراین والت دیزنی تصمیم گرفت که اولین انیمیشن بلند استودیو را با اقتباس از داستان برادران گریم (سفیدبرفی و هفت کوتوله) بسازد. ساخت این فیلم، سه سال طول کشید و از هزینه برآورد شده اولیه‌اش فراتر رفت؛ امّا به شدّت مورد استقبال تماشاگران و منتقدان قرار گرفت تا جایی که منتقد نیویورک تایمز، سفیدبرفی را یکی از ده فیلم برتر ۱۹۳۷ نامید.

موفّقیت دور از انتظار سفیدبرفی، سایر انیمیشن سازان را نیز به تولید فیلم‌های بلند تهییج کرد. همچنین باعث شد که دیزنی، هنرمندان استودیو را برای بهبود بخشیدن مهارت‌هایشان تحت فشار بگذارد تا بتوانند هر سال یک فیلم بلند برجسته تولید کنند. اینگونه بود که عصر طلایی استودیو دیزنی آغاز شد و به ساخت چندین شاهکار بلندپروازانه انجامید. فانتازیا، بامبی، دامبو و پینوکیو از جمله این آثار ماندگار و درخشان هستند. فیلم-شناسی هر یک از انیمیشن‌های مذکور را در ادامه نوشته آورده‌ام:

پوستر سفید برفی

سفیدبرفی و هفت کوتوله ۱۹۳۷

کارگردان: دیوید هند، ویلیام کوترل، ویلفرد جکسون

نویسنده: تد سیرز، ریچارد کریدان، دیک ریکارد

خلاصه داستان: ملکه (نامادری سفید برفی) هر روز جلوی آینه سخنگویش می‌رود و از او می‌پرسد: «بگو ببینم، چه کسی زیباترین زن جهان است؟» و آینه پاسخ می‌دهد: «شمایید بانوی من» ولی یک روز آینه در جواب می‌گوید: «سفیدبرفی از تو زیباتر است» از این رو، ملکه به شکارچی باوفایش دستور می‌دهد که سفیدبرفی را بکشد؛ امّا شکارچی مسحور زیبایی دخترک می‌شود و از کشتن او صرف نظر می‌کند و…

پوستر فانتزیا

فانتازیا ۱۹۴۰

کارگردان: ساموئل آرمسترانگ، جیمز آلگار، بیل رابرتز، پائول ساترفیلد، بن شارپستین، دیوید هند، همیلتون لاسک، جیم هندلی، فورد بیب، نورم فرگوسن، ویلفرد جکسون

نویسنده: جو گرانت، دیک هیومر

خلاصه داستان: این فیلم شامل چندین اپیزود مجزّا از دیگری می‌باشد که هر کدام دارای داستان متفاوتی است، و توسط کارگردانان مختلفی ساخته شده است.

پوستر پینوکیو

پینوکیو ۱۹۴۰

کارگردان: بن شارپستین، همیلتون لاسک، نورمن فرگوسن

نویسنده: آرلیوس باتاگلیا، ویلیام کوترل (براساس کتاب ماجراهای پینوکیو اثر کارلو کلودی)

خلاصه داستان: نجّار پیر و تنهایی به نام ژپتو، در آرزوی داشتن فرزند است. او یک عروسک چوبی می‌سازد که ظاهرش مانند پسربچّه‌هاست. یک روز فرشته مهربانی به این عروسک جان می‌دهد و…

پوستر دامبو

دامبو ۱۹۴۱

کارگردان: بن شارپستین

نویسنده: اُتُو اینگلیندر، جو گرانت، دیک هیومر

خلاصه داستان: دامبو، بچّه فیلی است که به عنوان حیوانی دست آموز در سیرک کار می‌کند. او گوش‌های خیلی بزرگی دارد و یک روز می‌فهمد که قادر است با این گوش‌ها پرواز کند. بنابراین…

پوستر بامبی

بامبی ۱۹۴۲

کارگردان: دیوید هند

نویسنده: لری مورِی

خلاصه داستان: انیمیشن بامبی، داستان تولّد و زندگی آهویی است که روزی به مقام فرمانروایی جنگل می‌رسد و وظیفه حفاظت از حیوانات را به عهده می‌گیرد.

سال ۱۹۴۱ و حدوداً هفت ماه قبل از ورود آمریکا به جنگ جهانی، استودیو دیزنی ناگهان دچار بحرانی بی‌سابقه شد. سیصد انیماتور معترض به سیاست‌های کمپانی، دست به اعتصابی نه هفته‌ای زدند. مشکل آن‌ها دستمزدهای ناکافی‌شان بود و همچنین، فاصله زیادی که میان کارفرمایان و کارکنان استودیو وجود داشت. فروش ضعیف فانتازیا و پینوکیو هم به این مشکلات دامن زد.

اعتصاب در زمانی رخ داد که فیلم‌های آمریکایی به علّت وقوع جنگ در اروپای غربی، بازار جهانی خود را از دست داده بودند. با این حال، اندکی بعد اعتصاب انیماتورها فرونشست و همه سر کارشان برگشتند. همزمان با این اتّفاق، دامبو یعنی کوتاه‌ترین انیمیشن بلند دیزنی به اتمام رسید. بخش اول مقاله من نیز همین‌جا به پایان می‌رسد. امیدوارم تا این‌جای کار از مطالبی که نوشته‌ام لذّت برده باشید.

ادامه دارد…

نظرات مخاطبین

0 نظر ثبت شده